II SA/Sz 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Pismem z dnia [...] r. J.Z. złożył w Urzędzie Miejskim w [...] wniosek o wymeldowanie syna R.Z. z pobytu stałego z domu przy ul. [...]. Wnioskodawca uzasadnił swoje żądanie tym, że R.Z. jest czasowo zameldowany w [...], nie posiada rzeczy w stałym miejscu zamieszkania oraz nabył mieszkanie przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Burmistrz Gminy [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o wymeldowaniu R.Z. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wskazał na następujące ustalenia faktyczne. Budynek przy ul. [...] stanowi własność, na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, J. I K.Z., wobec których dnia [...] r. został orzeczony rozwód. Obecnie w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności. Dalej organ zauważył, że z definicji pobytu stałego zawartej w art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wywodzi się, że "pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Ponadto, w art. 9 ust. 2b w/w ustawy, prawodawca zastrzegł, że "zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu". R.Z. opuścił lokal przy ul. [...] w [...] r., co potwierdził w zeznaniach złożonych do protokołu w dniu [...] r. Zeznał również, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i że ma zamiar w przyszłości mieszkać na stałe przy ul. [...]. Burmistrz Gminy [...] przywołał informacje wiadome mu z urzędu, a mianowicie, że R.Z. zameldował się na pobyt czasowy przy ul. [...] na następujące okresy: od dnia [...] r. do dnia [...] r. Informacje te potwierdził R.Z. zeznając, że obecnie mieszka w lokalu przy ul[...]. Jednocześnie R.Z. zeznał, że posiada klucze do lokalu przy ul. [...], pomaga matce K.Z. w utrzymaniu domu oraz że nie ma trudności z wejściem do przedmiotowego lokalu i mógłby tam mieszkać "gdyby nie było ojca", czyli J.Z.. Podczas kontroli meldunkowej J.Z. okazał pokój R.Z. wskazując, że w lokalu brak jest jego rzeczy osobistych codziennego użytku, takich jak bielizna, kosmetyki, przybory do golenia, a pozostawione ubrania są nieużywane. Organ powołał się także na zeznania K.Z., która podała, że jej syn R.Z. "przychodzi do mieszkania przy ul. [...], pomaga finansowo w utrzymaniu domu, ma w swoim pokoju rzeczy: komputer, ubrania, ubrania robocze, w piwnicy buty, itp." K.Z. przyznała, że R.Z. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], lecz czasowo przebywa przy ul. [...]. Na podstawie takiego materiału dowodowego Burmistrz Gminy [...] uznał, że nastąpiło opuszczenie przez R.Z. dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające jego wymeldowanie. Odwołanie od tej decyzji złożyła K.Z. podnosząc, że jako współwłaścicielka lokalu nie zgadza się z wnioskiem byłego męża J.Z. o wymeldowanie syna R. z miejsca pobytu stałego. Odwołująca się podważyła trafność ustaleń poczynionych w trakcie kontroli meldunkowej stwierdzając, że J.Z. mając informację o jej terminie, pochował rzeczy syna. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda, decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że fakt niezamieszkiwania R.Z. w lokalu przy ul. [...] potwierdza Komisariat Policji w [...] (dowód: pismo z dnia [...] r.), J.Z. (dowód: wyjaśnienia z dnia [...] r.), kontrola przedmiotowego lokalu przeprowadzona w dniu [...] r., a także K.Z., która oświadczyła do protokołu w dniu [...] r., że R.Z. aktualnie zamieszkuje przy [...], zaś do lokalu przy ul. [...] przychodzi aby jej pomóc. Także z treści wyjaśnień R.Z. z dnia [...] r. Wojewoda wyprowadził wniosek, że spełniona została przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu. W wyjaśnieniu swym R.Z podał, że dobrowolnie opuścił lokal przy ul. [...] w r. i że zamieszkał przy ul. [...]. Nadto, R.Z. oświadczył, że od czasu do czasu, bez przeszkód, przychodzi do tego lokalu, do swojej matki, pomagając jej w pracach domowych i finansowo. W ocenie Wojewody , zebrane w sprawie dowody jednoznacznie potwierdzają fakt opuszczenia przez R.Z. lokalu przy ul. [...] a lokal ten nie stanowi miejsca w którym skupiają się jego interesy życiowe. Dalsze utrzymywanie zameldowania R.Z. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu sprawia, że nie jest realizowany cel jakiemu służy instytucja zameldowania, a mianowicie nie potwierdza faktu jego zamieszkiwania. Zdaniem Wojewody, bez znaczenia pozostaje to, że R.Z. jest zameldowany w [...] pod innym adresem na pobyt czasowy. Dokonanej przez organy oceny nie zmienia fakt, że R.Z. zamierza kiedyś powrócić i zamieszkać pod tym adresem, bowiem zamiar ten odnosi się do okresu przyszłego nie zaś do chwili obecnej. Ustosunkowując się do wyjaśnień K.Z. że jej syn winien mieć prawo przebywania w lokalu przy ul. [...] i że sama obawia się w nim zamieszkiwać Wojewoda wyjaśnił, że zameldowanie w lokalu w żaden sposób nie wiąże się z uprawnieniami do przebywania w tym lokalu. Uprawnienia takie płyną tylko z posiadanego tytułu prawnego do lokalu bądź z woli osoby posiadającej taki tytuł. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie R.Z. Skarżący wyraził swoje wzburzenie sposobem w jaki potraktowano w sprawie jego oraz matkę K.Z.. Zdaniem skarżącego, J.Z. podczas kontroli meldunkowej robił wszystko, aby go wymeldować (chował jego rzeczy, podawał nieprawdziwe informacje, itp.). R.Z. stwierdził, że nie mieszka przy ul. [...] ze względu na ojca J.Z., który w ubiegłym roku wyszedł z więzienia. Skarżący podał, że obawia się o swoje i matki życie i zdrowie. Ojciec, J.Z. przed pójściem do więzienia nagminnie spożywał alkohol, dążył do konfliktów, zakładał sprawy, ubliżał, używał przemocy, odgrażał się (wyrok [...] roku odbywał za [...]). Skarżący podkreślił, że to on wraz z matką utrzymuje dom ponosząc opłaty za energię, podatki, kupując opał, płacąc za wywóz nieczystości, itp. Zdaniem R.Z, celem ojca jest jego wymeldowanie, bo jak zapowiedział w [...] r. w stanie upojenia alkoholowego, ma ludzi, którzy za [...] zł "załatwią" moją matkę i że w lokalu przy ul. [...] dojdzie do tragedii. Ojciec, decyzją Sądu, ma być przebadany psychiatrycznie, co w opinii skarżącego oznacza, że jest człowiekiem niebezpiecznym i mogącym dopuścić się zapowiadanych czynów. Dlatego też skarżący nie chce być wymeldowany z w/w lokalu. Do skargi R.Z. dołączył pismo od J.Z. z dnia [...] r. wzywające go do zabrania swoich rzeczy, zwrotu kluczy oraz przywrócenia do stanu poprzedniego elewacji po instalacji TP S.A., w terminie 7 dni, po upływie którego rzeczy zostaną wystawione do wywiezienia przy pojemniku na odpady stałe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje Na wstępie należy wyjaśnić, że rolą sądu administracyjnego jest zbadanie, czy wydając zaskarżoną decyzję (postanowienie) lub podejmując inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, organ administracji publicznej, nie naruszył prawa, tj. czy podjęte przezeń działania były zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przeprowadzona według tego kryterium kontrola zaskarżonej decyzji (stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja ta odpowiada prawu. Podstawę materialnoprawną orzeczenia o wymeldowaniu osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa nakłada na organy prowadzące ewidencję ludności obowiązek utrzymania jej w stanie zgodnym ze stanem faktycznym. Celowi temu służy, m.in., przyznane organom administracji uprawnienie do podjęcia decyzji o wymeldowaniu określonej osoby bez jej oświadczenia woli w sytuacjach, o których mowa w art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Zgodnie z treścią art. 15 tej ustawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1). Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest to, iż R.Z. nie mieszka w domu przy ul. [...] od co najmniej [...] r. Już wówczas bowiem - [...] r. - zgłosił czasową zmianę swojego pobytu, przedłużając ją następnie do [...]r. włącznie. Fakt ten znajduje potwierdzenie także w wyjaśnieniach samego skarżącego, K.Z zamieszkałej przy ul. [...], J.Z. oraz w informacji udzielonej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w [...]. Zarzuty skargi oparte zostały na twierdzeniu, iż przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę przyczyn niezamieszkiwania przez R.Z. przy ul. [...]. Jako powód takiego stanu rzeczy skarżący podał obawę o swoje życie i zdrowie spowodowaną faktem opuszczenia więzienia przez ojca J.Z., będącego współwłaścicielem nieruchomości, z którym pozostaje w dużym konflikcie. W ocenie Sądu, argumentacja ta nie mogła być uznana przez organy jak i Sąd za przekonującą. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący wyprowadził się z lokalu położonego w [...] już w roku [...] i praktycznie nieprzerwanie zamieszkuje przy ul. [...]. Wyjaśnienie zatem, że przyczyną niezamieszkiwania przy ul. [...] jest powrót J.Z. z zakładu karnego, który nastąpił [...] r. nie koresponduje z działaniami skarżącego, który opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego z innych przyczyn i doń nie powrócił, pomimo posiadania takiej możliwości (dysponując kluczami do mieszkania), chociażby w okresie pobytu ojca w zakładzie karnym. Samo wyrażenie przez skarżącego zamiaru powrotu do domu przy ul. [...], w bliżej nieokreślonej przyszłości, bez jakichkolwiek działań prawnych lub faktycznych, które wskazywałyby na chęć rzeczywistego powrotu do tego lokalu, to za mało aby wykazać zamiar stałego przebywania przy ul. [...] (stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy). Powoływanie się na przeszkodę do zamieszkania w tymże lokalu w postaci istnienia wieloletniego konfliktu skarżącego z J.Z., w kontekście posiadania przez J.Z. tytułu prawnego do lokalu i jego zamieszkiwania, prowadzi do wniosku, że w takim stanie rzeczy wspólne zamieszkanie R.Z. z J.Z w najbliższej przyszłości raczej nie nastąpi. Zatem przy dotychczasowej, biernej postawie skarżącego, który nie podejmował kroków ku ponownemu wprowadzeniu się do mieszkania rodziców, brak jest przesłanek potwierdzających zamiar skarżącego stałego zamieszkania przy ul. [...]. W związku z powoływaniem się przez R.Z. oraz przez uczestniczkę postępowania K.Z. na fakt ponoszenia przez skarżącego kosztów utrzymania lokalu i zapewniania K.Z. poczucia bezpieczeństwa należy wyjaśnić, że okoliczności te, podobnie jak i stosunki panujące pomiędzy J.Z. a K.Z, nie mają znaczenia dla odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] i taki stan rzeczy, na dzień podejmowania zaskarżonej decyzji, miał charakter trwały. Na marginesie wypada również przypomnieć, że czynności zameldowania lub wymeldowania nie można wiązać z uzyskaniem bądź utratą prawa do lokalu. Reasumując, przeprowadzona przez Sąd ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia, także w kontekście jego uzasadnienia (art. 107 § 3 kpa) – znajdującego oparcie w zebranym materiałem dowodowym - wskazuje, że wystąpiły i zostały wykazane przesłanki do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu przy ul. [...]. W trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzono szereg czynności procesowych aby ustalić, czy R.Z. zamieszkuje przy ul. [...]. Przesłuchano na tą okoliczność świadków, dokonano oględzin lokalu, zasięgnięto opinii z Policji, odebrano wyjaśnienia od stron postępowania. Poczynione przez organy obu instancji ustalenia, w ocenie Sądu, dają podstawę do uznania, że R.Z., od kilku lat, swoje centrum życiowe nie koncentruje w miejscu dotychczasowego, stałego zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wychodząc poza zarzuty skargi i kontrolując zaskarżoną decyzję w pełnym zakresie (z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie dostrzegł uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, co musiało skutkować oddaleniem skargi, o czym orzekł na podstawie art. 151 w/w ustawy.