II SA/Sz 56/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-03-25

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie wykazał swojej trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej pomimo wezwań sądu?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli nie wykaże swojej trudnej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania tej sytuacji pomimo wezwań sądu skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał niepełne informacje dotyczące swojego stanu majątkowego i rodzinnego. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie wykonał wezwania, wyrażając jedynie niezadowolenie. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wskazując, że z mocy ustawy jest on zwolniony z kosztów sądowych, ale nie wykazał trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 marca 2008 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy S. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na opłacenie rehabilitacji na basenie w centrum wodnym [...] w G., na opłacenie kosztów utrzymania domu oraz kosztów leczenia. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący w rubryce dotyczącej stanu rodzinnego wpisał " nie dotyczy, są nie zainteresowani", odnośnie majątku oświadczył, że posiada 1/3 bliźniaka w G. nie podając powierzchni domu, oraz magazyn w P. którego powierzchni również nie podał. Ponadto, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 946,38 zł brutto, nie ma żadnych oszczędności ani innego majątku. W piśmie procesowym złożonym w Sądzie w dniu 10 kwietnia 2007 r. skarżący oświadczył, że z uwagi na konieczność leczenia i rehabilitacji w S. pisma procesowe należy mu doręczać na adres: S. Al. Powstańców Wielkopolskich 69/4. Referendarz sądowy pismem z dnia 25 lutego 2008 r. (doręczonym w dniu 8 marca 2008 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 10 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy; - oświadczenia o liczbie osób pozostających w gospodarstwie domowym, dowodów potwierdzających dochody uzyskane przez skarżącego i pozostałych członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy, - potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania w Szczecinie, domu w Gryfinie, oraz magazynu z okresu ostatnich trzech miesięcy - rachunków za telefon komórkowy skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii ostatnich decyzji dotyczących podatków od wszystkich nieruchomości, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku, - wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy. W piśmie procesowym złożonym w Sądzie osobiście w dniu 17 marca 2008 r. skarżący wyraził swoje niezadowolenie, jednakże wezwania nie wykonał. W niniejszej sprawie skarżącego nie obciążają jakiekolwiek koszty sądowe, a obowiązek ponoszenia kosztów jest niezbędną przesłanką do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W myśl art. 262 tej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ww. ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Informacje podane przez wnioskodawcę w złożonym urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, skarżący nie przedłożył zaś dodatkowego oświadczenia ani dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu. Należy zauważyć, że także poprzedniego wezwania do przedłożenia dokumentów źródłowych z dnia 15 maja 2007 r. skarżący nie wykonał. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej ustanowienie adwokata z wyboru, a od kosztów sądowych jest zwolniony z mocy ustawy, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło