II SA/Sz 56/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 1,2, 4,14,19 lit.c, 20 lit.c, art. 4, art. 5, art. 7 ust. 1 i 3, art.10 ust.2, art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48, art. 49 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 214), po rozpatrzeniu wniosku M. D. z dnia 11 kwietnia 2016 r. - odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. D. na okres od [...]r., - przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko L. D. na okres od [...] r. w wysokości[...] zł miesięcznie, - przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko K.D. na okres od [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji omówiony został szczegółowo stan prawny wynikający z ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, mający zastosowanie w sprawie. Organ ustalił, że strona we wniosku wskazała 4 członków rodziny w tym męża B. D., jako osiągającego dochody w roku bazowym [...] oraz siebie i męża jako osiągających dochody po tym roku. Do wniosku strona dołączyła świadectwo pracy Spółki A. potwierdzające, że mąż strony utracił dochód z roku [..], w związku z czym organ ustalając dochód rodziny nie uwzględnił dochodów z tego tytułu. Wnioskodawczyni nie osiągnęła dochodu w [...] r. Podjęła zatrudnienie [...] r. ( ) i przedstawiła zaświadczenie o uzyskaniu za [...] r. dochodu w kwocie [...]. Strona przedstawiła również dokument potwierdzający podjęcie przez B. D. zatrudnienia od [...] r. i uzyskanie z tego tytułu dochodu netto za [...] r. w kwocie [...]. Z uwagi na utratę przez B. D. zatrudnienia w dniu [...]r., organ ustalił dochód rodziny w roku [...] na kwotę [...] zł. (dochód strony za [...] zł : osoby w rodzinie = [...] zł). Jednocześnie organ ustalił na podstawie zaświadczenia z Spółki A. że mąż strony podjął zatrudnienie od [...] r. a wysokość jego dochodu za [...] zł. W konsekwencji powyższych ustaleń organ przyjął, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni od [...] r. po uwzględnieniu dochodu uzyskanego wynosi [...] zł i przekracza kwotę określoną w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy Państwa w wychowywaniu dzieci. Na dochód ten, według organu, składa się kwota [...] zł. (dochód wnioskodawczyni uzyskany za r.) oraz kwota [...] (dochód uzyskany przez męża wnioskodawczyni za [...] r. z tytułu zatrudnienia podjętego od [...] r.). Z tego względu Prezydent odmówił przyznania świadczenia wychowawczego poczynając od [...] r. na rzecz pierwszego dziecka, tj. L. D. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. D. wnosząc o ponowne przeliczenie dochodu w rodzinie za miesiąc [...] r. Strona dołączyła do odwołania zaświadczenie o dochodach netto za [...] r. i wyjaśniła, że poprzednio złożone zaświadczenie "było błędnie wystawione przez pracodawcę". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania orzekło o: - uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. D. na okres od [...] r. do [...] r. i w tym zakresie przyznało świadczenie wychowawcze na dziecko L. D. na okres od [...] r. w wysokości[...] zł miesięcznie, - w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji Kolegium wynika, że w jego ocenie, organ I instancji błędnie ustalił dochód przypadający na osobę w rodzinie, ponieważ należało analizować dochód uzyskany po roku bazowym, tj. w [...]r. Rodzina w [...] r. nie uzyskała dochodu, wnioskodawczyni podjęła pracę w [...], w [...] r. uzyskała dochód w kwocie [...] zł, a jej mąż również podjął pracę w dniu [...] r. w firmie, w której pracował do [...] r. a następnie podjął pracę w dniu [..] r. w firmie, w której pracuje nadal. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, należy analizować dochody męża wnioskodawczyni z [...] r., wynoszące [...] zł. W świetle powyższego kolegium przyjęło, że dochód rodziny po roku bazowym, tj. w roku [...] wyniósł [...] zł na osobę w rodzinie i nie przekraczał [...] zł ustalonego kryterium. W zatrudnieniu B. D. nie było przerwy, organ I instancji błędnie wskazał, iż ww. był zatrudniony w firmie do [...] r. Ze świadectwa pracy wynika natomiast, że był zatrudniony od [...] r. do [...] r. Nie było zatem przerwy w zatrudnieniu, tym samym nie wystąpiła okoliczność utraty dochodu ani uzyskanie dochodu z tytułu zatrudnienia. Dochód uzyskany w[...]r. będzie analizowany przy ustalaniu uprawnień na okres zasiłkowy [...]. Prokurator Rejonowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną uchylającą w części decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy M. D. prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko L. D. na okres od [...]r. Skarga oparta została na zarzucie naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 2, 4, 19 i 20, art. 5 ust. 3 art. 7 ust. 3 i art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko L. D. na okres od [...] r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części przyznającej M. D. prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko L. D. także za okres od [...] r. Z uzasadnienia skargi wynika, że prokurator zakwestionował dokonaną przez organ odwoławczy wykładnię pojęć "utrata dochodu" i "uzyskanie dochodu" Powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 1324/2007 i z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. I OSK 1047/11 wydane na tle identycznych uregulowań prawnych zawartych w art. 3 ust. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016r. poz. 1518) stwierdził, że przez utratę dochodu należy rozumieć rozwiązanie konkretnego stosunku prawnego, na podstawie którego członek rodziny uzyskiwał dochód. W związku z tym skarżący wywiódł, że ze stanowiskiem SKO, że w zatrudnieniu B.D. nie było przerwy nie można się zgodzić, ponieważ rozwiązał on w dniu [...]r. zatrudnienie z firmą, a w dniu [...] r. podjął zatrudnienie w Spółce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r. działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uwzględniło w całości wyżej wskazaną skargę Prokuratora Rejonowego, 1. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję własną z dnia [...] 2. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] - odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko L. D. na okres od [...] r., - przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko L. D. na okres od [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, - przyznającą świadczenie wychowawcze na dziecko K. D. na okres od [...] r. w wysokości [...]zł miesięcznie. Kolegium uznało, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że skarga Prokuratora zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji uznało dochód B. D. uzyskany w firmie, z którą rozwiązał umowę o pracę w dniu [...] r. za utracony, a dochód uzyskany w [...] r. w firmie w wysokości [...] zł za dochód uzyskany, przyjęło, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie w [...] r. przekroczył kryterium dochodowe, wyniósł bowiem [...] zł, co wyklucza możliwość przyznania na pierwsze dziecko świadczenia w wychowawczego od czerwca [...]r. M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wydana w trybie autokontroli. Zdaniem skarżącej decyzja jest krzywdząca ponieważ jej mąż nie stracił zatrudnienia, tylko zmienił pracę, tym samym jego dochody powinny być analizowane z roku [...] a nie tak jak interpretuje organ I instancji z [...] r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i przyznanie jej świadczenia wychowawczego na córkę L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje; Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż zostały w niej podniesione. Na wstępie należy zauważyć, że zawarte w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pojęcia utraty dochodu (art. 2 pkt 19 lit.c – utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 20 lit.c – podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej), które miały w niniejszej sprawie zastosowanie przy ustalaniu dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej, są definiowane identycznie w pozostałych ustawach przewidujących inne formy pomocy, tj. w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930), w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 z późn. zm.), w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz.169). W tej sytuacji dorobek orzecznictwa sądowo-administracyjnego dotyczący wykładni pojęcia utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na gruncie tych ustaw zasadnie został przywołany w zaskarżonej decyzji. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. I OSK 1047/11, wskazujące, że każde rozwiązanie stosunku pracy należy uznać za utratę dochodu, natomiast nawiązanie nowego stosunku pracy nawet bez jakiejkolwiek przerwy należy uznać za uzyskanie dochodu. W świetle takiej wykładni, nietrafne jest przekonanie skarżącej, że taki stan faktyczny jaki zaistniał w niniejszej sprawie a polegający na tym, że mąż strony rozwiązał stosunek pracy w dniu [...] a nowe zatrudnienie podjął w dniu [...] r. nie podpada pod ustawowe określenie: "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" Co do zasady zatem kwestionowane skargą stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w decyzji z dnia [...] r. wydanej w trybie autokontroli nie naruszało art. 2 ust. 19 lit c zawierającego definicję utraty dochodu. Mankamentem decyzji SKO z dnia [...] r. jest natomiast pominięcie w ustaleniach dochodu przypadającego na członka rodziny skarżącej zaświadczenia z dnia [...] r. o zarobkach B. D. uzyskanych w [...] r. złożonego przez skarżącą wraz z odwołaniem. Zaświadczenie to stanowi kartę 33 akt organu I instancji i co do kwoty dochodu netto () różni się zasadniczo od przedłożonego przez stronę organowi I instancji zaświadczenia od tego samego pracodawcy z dnia [...] r. wskazującego na kwotę [...] zł jako wysokość dochodu netto uzyskanego przez B. D. w [...] r. Zawarte w odwołaniu wyjaśnienie strony, że wcześniejsze zaświadczenie "było błędnie wystawione przez pracodawcę" nie zostało zweryfikowane na etapie postępowania odwoławczego. Kolegium nie ustosunkowało się w ogóle do tego nowego dowodu, a zatem co najmniej przedwcześnie w zaskarżonej decyzji przyjęło, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej w [...] r. przekroczył kryterium dochodowe ustalone w odniesieniu do pierwszego dziecka w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Jak z powyższego wynika decyzja organu odwoławczego z dnia 6 grudnia 2016 r. wydana w trybie autokontroli narusza art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. ponieważ została podjęta bez należytego wyjaśnienia sprawy w zakresie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia materialnoprawnego. Kwestia wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, który nie może przekraczać [...] zł w przypadku prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, stanowi bowiem podstawową materialnoprawną przesłankę prawa do tego świadczenia. Z tego powodu należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję. Wskazać też trzeba, że Sąd wyrokując również nie ustrzegł się błędu. Mianowicie, przeoczył, że dla otworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy sprawa musi wrócić na etap odwołania, a zatem niezbędne było uchylenie, na podstawie art. 135 p.p.s.a. także decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Brak tego rozstrzygnięcia w wyroku, powoduje, że decyzja z dnia [...] r. stanie się ostateczna i nie będzie możliwe w trybie zwyczajnego postępowania administracyjnego ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ II Instancji. Ten błąd sądu możliwy będzie do naprawienia między innymi w trybie art. 179a p.p.s.a. o ile którakolwiek ze stron wniesie skargę kasacyjną.