II SA/Sz 561/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi B. i S. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Pismem datowanym [...]r. B. i S. D. zwrócili się do Starosty o udzielenie informacji dotyczącej prowadzenia robót budowlanych na działce [...] w [...], wskazując iż jako współwłaściciele sąsiedniej działki [...] nie wyrażali zgody na realizację prowadzonej tam inwestycji. Wykonane zostały m.in. fundamenty, które na określonej długości przylegają do granicy ich działki. W związku z tym zwracają się o poinformowanie ich czy i kiedy inwestor otrzymał wymagane prawem budowlanym pozwolenie na realizację tej inwestycji według projektu zakładającego styczność budowli z granicą ich działki oraz o udzielenie odpowiedzi na pytanie, dlaczego nie zwrócono się do nich o zgodę na prowadzenie prac budowlanych na granicy z ich działką, choć z mocy prawa powinni być stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania tego zezwolenia na budowę. Ich zdaniem mogło dojść do naruszenia przepisów budowlanych, jak również poważnie naruszono ich interesy prawne i finansowe. Wnoszący w w/w piśmie zastrzegli też, iż w przypadku gdyby faktycznie została wydana decyzja zezwalająca na realizację przedmiotowej inwestycji, wnoszą o podjęcie stosownych czynności prawnych w celu uchylenia tej decyzji oraz nakazanie inwestorowi zaprzestania prowadzenia prac budowlanych i przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Starosta pismem z dnia [...]r. znak [...] udzielił zainteresowanym odpowiedzi na zawarte w w/w piśmie pytania, a nadto dnia [...]r. na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 66 § 1 kpa wydał postanowienie znak [...] w którym zawiadomił wnoszących pismo z [...]r. iż w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego powinni wnieść odrębne podanie do Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na powyższe postanowienie B. i S. D. wnieśli zażalenie, w którym zakwestionowali zawarte w nim rozstrzygnięcie jako nie oparte na przepisach prawa budowlanego. W uzasadnieniu w/w zażalenia podnieśli, iż jako sąsiedzi mają pełne prawo do wiedzy o w/w inwestycji. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący spełniają ten warunek, albowiem realizowana inwestycja budzi wątpliwości co do zgodności przepisami techniczno – budowlanym m.in. w odniesieniu do wysokości wznoszonego obiektu, która może spowodować przekroczenie kąta naświetlenia istniejącego budynku na ich działce. Ponadto w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych zostały wykonane m.in. fundamenty, które na określonej długości przylegają do granicy ich działki. Odległość tych fundamentów od granicy ich działki jest nadto sprzeczna z przepisami. Ich działka znajduje się zatem w obszarze oddziaływania wznoszonego obiektu, który wprowadza ograniczenia w korzystaniu z ich nieruchomości. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewoda zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 66 § 1 kpa, gdy strona w podaniu połączyła kilka spraw, do rozpatrzenia których właściwe są różne organy. Organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, wszczyna postępowanie w sprawie w której jest właściwy. Natomiast w sprawach pozostałych zawiadamia stronę, że powinna wnieść do wskazanego organu odrębne podanie. Jest to wiążące dla organu, który został wskazany jako właściwy. Zdaniem organu II instancji Starosta prawidłowo wskazał Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organ właściwy w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, bowiem w wyniku reformy administracyjnej z 1999r., dokonano podziału zadań organów administracji publicznej z zakresu prawa budowlanego pomiędzy niezależnie od siebie funkcjonujące organy nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno – budowlanej. Nie zgadzając się z wyrażonym w w/w postanowieniu stanowiskiem B. i S. D. zaskarżyli je skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wnieśli o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż w skierowanym do nich piśmie z dnia [...]r. Starostwo Powiatowe w [...] uznało, że skarżący nie mają przymiotu strony postępowania, albowiem żadne ich interesy nie zostały naruszone, natomiast w postanowieniu z dnia [...]r. – odmówiło wstrzymania prowadzonych robót na sąsiadującej działce. Zdaniem skarżących postanowienie z dnia [...]r. jest zupełnie bezzasadne i niezgodne z obowiązującymi przepisami. Jeśli właściwym do wydania stosownej decyzji jest Inspektor Nadzoru Budowlanego – organ administracji winien mu przekazać sprawę, co ewidentnie wynika z treści art. 65 § 1 kpa. Bezzasadne jest również stanowisko organu, który odmawia skarżącym prawa do udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.03.207.2016) stronami w takim postępowaniu są wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący posiadają przymiot o którym mowa, gdyż są właścicielami działki przylegającej do działki na których ma miejsce inwestycja spółki A. Sprawa ta została zbyta, zupełnie nie zbadana przez organy obu instancji. W swoim piśmie z dnia [...]r., adresowanym do Wojewody, skarżący podnosili, że ze względu na wysokość budynku wznoszonego na przedmiotowej działce należy się spodziewać przekroczenia kąta naświetlenia pobudowanego na ich działce budynku. Ponadto fundamenty budynku wznoszonego przez spółkę A. przylegają do granic działki skarżących. Kwestia ta, pomimo sprzeczności z przepisami prawa budowlanego, nie została zbadana. Organ administracji gołosłownie stwierdza, że inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżących. Byś może dane zawarte w dokumentacji, którą dysponował organ nie są rzetelne, skoro nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. Dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni Sąd uchyla zaskarżony akt w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie jednak z art. 134 P.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami ani zarzutami skargi i zobowiązany jest ocenić zaskarżony akt administracyjny oraz towarzyszące jego wydaniu postępowanie organu administracji pod względem zgodności z regulującymi kwestie przepisami prawa. Organ administracji zobowiązany jest postępować zgodnie z regułami określonymi w przepisach ustawy kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim, winien prawidłowo ustalić treść żądania lub wniosku strony, który wyznacza ramy i tryb postępowania oraz zakres rozstrzygnięcia. Szczególne znaczenie mają tu ogólne zasady postępowania wyrażone w przepisach art. 7,8 i 9 kpa, zgodnie z którymi w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7) oraz prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8). Organy administracji publicznej są też obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9). W niniejszej sprawie zasady te zostały rażąco naruszone. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż treść wniosku skarżącego do organu nadzoru budowlanego z dnia [...]r. nie była jednoznaczna, a jego końcowy wniosek: "w przypadku gdyby faktycznie została wydana decyzja zezwalająca na realizację inwestycji wnosimy o podjęcie stosownych czynności prawnych w celu uchylenia tej decyzji ..." wskazuje, że skarżącym mogło chodzić o wznowienie postępowania w sprawie, wydanego Spółce A. prowadzącej roboty budowlane na sąsiedniej działce pozwolenia na budowę. W świetle przytoczonych wyżej przepisów oraz treści art. 64 § 2 kpa Starosta winien był zobowiązać skarżących do sprecyzowania treści ich wniosku. Naruszenie powyższych przepisów postępowania administracyjnego w tym wypadku mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestii tej nie dostrzegł również organ odwoławczy. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż w niniejszej sprawie organ I instancji przedwcześnie zastosował art. 66 § 1 kpa i mimo trafności wywodów odnoszących się do treści tego przepisu uznać należało, iż organy administracji publicznej obu instancji dopuściły się obrazy wskazanych wyżej przepisów art. 7, 8 i 9 Kpa, co miało wpływ na wynik sprawy, a zatem stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.