II SA/Sz 562/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. i T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], II stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Decyzją z dnia (...(, wydaną z powołaniem się na art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (DzU z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej zwanej: K.p.a.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał A.W. rozbiórkę kotłowni dobudowanej do budynku mieszkalnego, posadowionej na działce oznaczonej geodezyjnie nr (...( w miejscowości C. gmina B., przy pozostawieniu istniejących starych fundamentów. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż w toku przeprowadzonej w obecności inwestorów wizji lokalnej, organ nadzoru stwierdził wybudowanie parterowego obiektu przykrytego dachem jednospadowym oraz trzonu kominowego na starych fundamentach byłego pomieszczenia sanitarnego. Organ ustalił również, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w listopadzie 2006r., bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i bez uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym (...(. Od powyższej decyzji małżonkowie A. i T.W. wnieśli odwołanie, w którym domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i zalegalizowania wzniesionego obiektu. Nie zgodzili się oni z zarzutem samowoli budowlanej twierdząc, że przeprowadzone przez nich roboty budowlane związane były z remontem i odbudową dwóch ścian przedmiotowego obiektu, postawionych na istniejącym fundamencie. Ze względu na niskie dochody, odwołujący zwrócili się również o odstąpienie od nakazu rozbiórki i zalegalizowanie obiektu. Decyzją z dnia (...(, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako zgodną z prawem. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, iż z dołączonej do akt dokumentacji zdjęciowej wynika, że inwestor dobudowując komin do budynku gospodarczego oraz dwie ściany (jedną do budynku gospodarczego, drugą do muru odgradzającego posesję sąsiedzką) i przykrywając je dachem jednospadowym, uzyskał nowy obiekt kubaturowy, pełniący funkcję przydomowej kotłowni. W świetle przepisów art. 28-31 ustawy – Prawo budowlane, wykonanie przedmiotowych robót budowlanych wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor decyzji takiej nie uzyskał. W przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na budowę, zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane, który ściśle definiuje mechanizmy umożliwiające legalizację samowoli budowlanej – o ile budowa spełnia wymogi określone w pkt. 1 i 2 wskazanego przepisu. W związku z tym, iż Gmina B. dla przedmiotowej działki nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie uzyskał ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, organ odwoławczy stwierdził, że zaistniała sytuacja wyklucza możliwość legalizacji wzniesionego obiektu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. A. i T.W. zgodzili się ze stanowiskiem organów administracji w kwestii samowoli budowlanej, podtrzymując jednocześnie swoje zarzuty i argumentację, zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wskazali ponadto, że nieuwzględnienie ich próśb i wyjaśnień spowoduje, że po rozbiórce dostawionych ścian i komina pozostaną bez ogrzewania w okresie zimowym i będą zmuszeni zwrócić się o pomoc do Ośrodka Pomocy Społecznej, by zapewniono im możliwość ogrzewania mieszkania. Skarżący są emerytami, i nie mają możliwości zakupu kolejnych materiałów na zbudowanie nowego ogrzewania budynku. Obiekt ten jest z resztą niewielki, a dostawiony do niego komin odpowiada obowiązującym normom i nie zagraża nikomu z sąsiedztwa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 103, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w rozpatrywanej sprawie jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż w niej podane. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., Sąd uwzględnił bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06, w którym orzeczono, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten oznacza, że w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach, dla których nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym, która to zgodność jest warunkiem legalizacji, może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. W rozpatrywanej sprawie niewątpliwym jest, iż przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego znajduje zastosowanie do sytuacji skarżących. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżący w listopadzie 2006 r., nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę, wybudowali nowy obiekt w postaci kotłowni wraz z trzonem kominowym. Obiekt ten powstał na terenie, na którym w chwili prowadzenia postępowania rozbiórkowego nie było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie dysponował ostateczną w dacie wszczęcia tego postępowania decyzją o warunkach zabudowy. W ocenie organów obu instancji, niespełnienie wymogu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo budowlane, wykluczało możliwość legalizacji wzniesionego obiektu i uzasadniało wydanie decyzji o nakazie jego rozbiórki. W chwili obecnej, na skutek wydanego przez Trybunał wyroku, istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, wydaną już po wszczęciu postępowania rozbiórkowego. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności przepisu, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem bowiem, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" P.p.s.a., decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, iż w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 K.p.a., co stanowi wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 135 P.p.s.a. przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) orzeczono stosownie do przepisu art. 152 P.p.s.a.