II SA/Sz 562/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-06-03
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk - Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Skarżący, który jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawczyni uzasadniała ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Sąd ocenił sytuację majątkową skarżącej i uznał, że uzasadnia ona ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych p o s t a n a w i a: ustanowić radcę prawnego.
I. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Jednocześnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie stać jej na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Samotnie wychowuje[...] , a jej niskie dochody pozwalają na skromne życie. Wnioskodawczyni mieszka z [..] i [...] letnią [..] w mieszkaniu należącym do[...] , a dochód rodziny wynosi [..] zł miesięcznie i składa się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie [..] zł, emerytury mamy wynoszącej [..] zł, oraz alimentów na córkę w kwocie [...] zł. Comiesięczne wydatki na bieżące utrzymanie wynoszą natomiast ok. [...] zł (czynsz [..] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [..] zł, telefony [...] zł, leki [...] zł, wyżywienie [..] zł). Wnioskodawczyni ponadto podała, że spłaca także kredyt bankowy którego rata wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że nie ma żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W niniejszej sprawie, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., skarżąca jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa będąca przedmiotem skargi należy do spraw z zakresu pomocy społecznej.
Na podstawie art. 262 powołanej wyżej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W myśl art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa i rodzinna I. W. uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem z wniosku, zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych wynika, że skarżąca nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia i wydatków pełnomocnika z własnych środków finansowych.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek należało uwzględnić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło