II SA/Sz 564/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-11-20
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Wiesław Drabik, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych na mieszkalne, jeśli planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli budynki istniały przed wejściem w życie planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost zakazuje zabudowy danego terenu określonym rodzajem obiektu budowlanego. Nawet jeśli budynki istniały przed wejściem w życie planu, a działka znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, organ nie może wydać pozwolenia na budowę, jeśli plan miejscowy zakłada określoną formę zabudowy (np. wolnostojącą, jednokondygnacyjną), a planowana inwestycja jej nie spełnia (np. dotyczy zabudowy grupowej, dwukondygnacyjnej).Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o pozwolenie na przebudowę dwóch budynków gospodarczych i zmianę ich sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy. Starosta odmówił wydania pozwolenia, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) w zakresie formy zabudowy (zabudowa grupowa, dwukondygnacyjna zamiast wolnostojącej, jednokondygnacyjnej). Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię MPZP oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 17 czerwca 2025 r. nr AP-2.7840.99.2025.MB(1) w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z 17 czerwca 2025 r., nr AP-2.7840.99.2025.MB(1) Wojewoda (dalej: "Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: "strona", "skarżąca") od decyzji Starosty [...] (dalej:
"starosta, organ I instancji) z 30 kwietnia 2025 r., nr UAiB.6740.93.2025.KS odmawiającą zatwierdzenia projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, przy ulicy [...]/1 w T., na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie [...]
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.
W dniu 5 marca 2025 r. strona złożyła w Starostwie Powiatowym w G. wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, przy ulicy [...]/1 w T., na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie [...]
Następnie organ I instancji, po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, decyzją z 30 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 35 ust. 3 i 5 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego
i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, przy ulicy [...]/1 w T., na działce o numerze geodezyjnym [...]
w obrębie [...] (dalej: "decyzja odmowna").
Organ I instancji wskazał w swej decyzji, iż mając na uwadze postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz stanowisko Burmistrza T. wyrażone w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. ustalające funkcję zabudowy jako jednorodzinną wolnostojącą wykluczającą przedmiotową przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania, która dotyczy budynków niestanowiących zabudowy wolnostojącej oraz dodatkowo niespełniających wymogu planu miejscowego
w zakresie liczby kondygnacji i konstrukcji dachu.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji strona zarzuciła, że budynki gospodarcze, oznaczone nr [...] wzniesione zostały przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego, a planowana inwestycja nie ingeruje w istniejące gabaryty budynków. Ponadto wskazała, iż działka inwestycyjna, na której usytuowane są budynki, położona jest w obszarze o symbolu oznaczonym
w miejscowym planie Mllo6, gdzie w jej ocenie:
- "MII" oznacza zabudowę jednorodzinną i pensjonatową wolnostojącą, małe domy mieszkalne; brak jest odniesienia w zapisach planu miejscowego, czy symbol MII dotyczy zabudowy istniejącej; inwestor natomiast uzyskał zaświadczenie (znak: [...]) z 16 lipca 2024 r. o zgodności planowanej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na funkcję mieszkalną, wydanego przez Burmistrza T. (załącznik nr [...] do odwołania);
- symbol "o" nawiązuje bezpośrednio do zabudowy istniejącej "ochrona i adaptacja istniejącej, wartościowej historycznie zabudowy i sanacja zabudowy dysharmonijnej lub zdekapitalizowanej, uporządkowanie terenu i zabudowy"; budynki gospodarcze 1A/1 nie są oznaczone na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji (§ 10 ust. 6 pkt 5: "przekształcenie obiektów dysharmonijnych w zakresie gabarytów i formy dachów zaznaczonych na rysunku planu jako do przebudowy i estetyzacji"); biorąc pod uwagę, że symbol "o" występuje wzdłuż ulicy [...], rozumie się, że budynki gospodarcze 1A/1, nieoznaczone jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji wpisują się zatem w ochronę i adaptację istniejącej, wartościowej historycznie zabudowy; ponadto, zmiana obecnej funkcji gospodarczej na mieszkalną pozwoli na uporządkowanie zabudowy terenu;
- działka nr [...] znajduje się jednocześnie w Strefie "B" Ochrony Konserwatorskiej, dla której ustalono w miejscowym planie § 10 ust. 7 pkt 7 lit. b "utrzymanie historycznej kompozycji obiektów z dostosowaniem elementów nowych do kompozycji istniejącej".
W uzasadnieniu swej decyzji z 17 czerwca 2025 r. Wojewoda wskazał, że
w terenie, w którym znajduje się działka inwestycyjna obowiązują ustalenia uchwały Rady miejskiej w T. z 30 grudnia 1996 r. nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta, dla obszaru o symbolu MIIo6 (dalej: "m.p.z.p").
Sporna inwestycja nie jest zgodna z zapisami m.p.z.p., bowiem na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest zabudowa jednorodzinna wolnostojąca, małe domy mieszkalne o jednej kondygnacji. Natomiast przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania dotyczy dwóch budynków gospodarczych w zabudowie grupowej - przylegających do siebie. Dodatkowo jeden z tych budynków jest dwukondygnacyjny.
Z części tekstowej oraz załącznika graficznego do ustaleń m.p.z.p. wynika, że działka inwestycyjna znajduje się w granicach jednostki strukturalnej planu (MlIo6)
z funkcją dominującą mieszkalno-usługową (§ 10 ust. 4 pkt 1 m.p.z.p.).
Przedmiotowy plan miejscowy zawiera ustalenia szczegółowe dla wydzieleń elementarnych, o czym poniżej:
"Strefa Krajobrazowa M (§ 17) - Miasto, ustalenia: brak dodatkowych ustaleń istotnych dla przedmiotowej inwestycji,
Podstrefa Krajobrazowa MII (§ 19) - ustalenia kompozycji urbanistycznej:
1) Zabudowa wolnostojąca, obrzeżna, o charakterze podmiejskim:
2) Zakaz budowy obiektów garażowo - gospodarczych, w ciągu zabudowy frontowej; Ustalenia form zabudowy:
1) wysokość zabudowy 1 kondygnacja.
Ustalenia szczegółowe dla wydzieleń elementarnych strefa krajobrazowa M - miasto, Podstrefa krajobrazowa MII, grupa terenów do ochrony - o, teren elementarny Mll06(§ 145):
- Lokalizacja: Teren pomiędzy ul. [...] i rz. [...] w rejonie elektrowni wodnej, graniczący od pn. z działką budynku [...] lb.
- identyfikatory geodezyjne: Działki Nr [...] oraz fragment działki Nr [...].
- ustalenia ochrony dóbr kultury: Większa część terenu w Strefie "B" Ochrony Konserwatorskiej, pd. fragment w Strefie "K" Ochrony Krajobrazu.
zobowiązania publiczno-prawne miasta: Regulacja prawna związana
z udostępnieniem przez właściciela działki nr [...], pasa terenu o szerokości 3 m wzdłuż rz. [...];
- inne ustalenia stanowiące:
1) istniejący budynek gospodarczy oznaczony na rysunku planu, do rozbiórki;
2) zakaz zabudowy pasa terenu o szerokości 5 m wzdłuż rz. [...], w tym rozbudowy istniejących obiektów".
Podsumowując organ II instancji uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z 30 kwietnia 2025 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania budników objętych wnioskiem strony.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie na powyższą decyzję Wojewody i wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca zastępowana przez adwokata zarzuciła kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji organu I instancji wydanej bez przeprowadzenia postępowania w sprawie, a tym samym brak podjęcia jakichkolwiek czynności, w tym zebrania materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy przy ulicy [...]/1 w T. na działce
o numerze geodezyjnym [...] w obrębie T. 2 zgodnie z wnioskiem skarżącej;
3. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na błędnym ustaleniu, że planowana inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest zabudowa jednorodzinna wolnostojąca, małe domy mieszkalne
o jednej kondygnacji, natomiast objęta niniejszą sprawą wnioskowana przebudowa wraz ze zmianą sposobu użytkowania dotyczy dwóch budynków gospodarczych
w zabudowie grupowej przylegających do siebie odpowiadająca przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego co jest zgodne z uchwałą
Nr [...] Rady Miejskiej w T. z 30 grudnia 1996 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta;
4. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia w stanie faktycznym sprawy, że:
a. projekt architektoniczno-budowlany dotyczy zmiany sposobu użytkowania
z przebudową dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy na działce o numerze geodezyjnym [...], tym samym projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem dopuszcza on formę zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej, małe domy mieszkalne,
b. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie uniemożliwia zmiany sposobu użytkowania budynków objętych projektem architektoniczno-budowlanym, przesądzając wyłącznie, że forma zabudowy nie może być inna niż zabudowa jednorodzinna i pensjonatowa wolnostojąca, małe domy mieszkalne, co odpowiada przedłożonemu przez skarżącą projektowi architektoniczno-budowlanemu,
c. budynki gospodarcze objęte projektem architektoniczno-budowlanym wzniesione zostały przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
a planowana inwestycja nie ingeruje w istniejące gabaryty budynków,
d. funkcją dominującą obowiązującą na terenie objętym projektem jest funkcja mieszkalno-usługowa, natomiast znajdująca się na działce zabudowa ma funkcję gospodarczą, tym samym zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego
i wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na przebudowę pozwoliłoby
na uporządkowanie zabudowy i terenu,
e. budynki gospodarcze objęte projektem architektoniczno-budowlanym nie są oznaczone na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji, co przesądza, że podlegają ochronie
i adaptacji jako wartościowo historyczna zabudowa, a tym samym niemożliwym jest ingerowanie w istniejące gabaryty budynków,
f. ze względu na to, że działka nr [...], na której znajdują się budynki podlegające przebudowie, należy do strefy "B" Ochrony Konserwatorskiej to konieczne jest utrzymanie historycznej kompozycji obiektów z dostosowaniem elementów nowych do kompozycji istniejącej oraz dokonanie przebudowy według dokumentacji indywidualnej zharmonizowanej z zabudową historyczną, co jest zgodne
z przedłożonym przez skarżącą projektem architektoniczno-budowlanym,
g. zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego i wydanie pozwolenia
na budowę doprowadzi do uporządkowania terenu, co ma znaczenie ze względu
na walory estetyczne historycznych kompozycji obiektów,
h. uniemożliwienie skarżącej przebudowy budynków gospodarczych narusza jej prawa i jest sprzeczne z jej interesem, albowiem nie może ona wykonywać swoich praw własnościowych do działki oraz znajdujących się na niej budynków, gdyż ze względu na to, że nie są oznaczone na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji skarżąca nie może dokonać ich rozbiórki, a ze względu na to, że działka należy do strefy "B" Ochrony Konserwatorskiej to budynki podlegają ochronie i niemożliwym jest dokonanie w nich zmian polegających na ingerencji w istniejące gabaryty budynków,
co doprowadziło organ II instancji do bezpodstawnego przyjęcia, że projekt architektoniczno- budowlany jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy spełnia on wszelkie wymogi zawarte w planie;
5. art. 7a k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości
na niekorzyść skarżącej i uznanie, że symbol MII zawarty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego umożliwiający wybudowanie wyłącznie zabudowy jednorodzinnej i pensjonatowej wolnostojącej, małe domy mieszkalne, a także ustalenia formy zabudowy do 1 kondygnacji odnosi się również do zabudowy istniejącej w chwili jego wejścia w życie, podczas gdy w treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest takiego odniesienia, tym samym należało przyjąć, iż istniejące w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego budynki mogą być zabudowane w inny, niż wskazany w planie, sposób, albowiem niedopuszczalna jest ingerencja w istniejące gabaryty budynków;
6. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału strony oraz niezawiadomienie jej
o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji zarówno przez organ I jak i II instancji, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;
7. art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie faktów, które zostały uznane za udowodnione oraz dowodów, na których oparł się organ II instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a także przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także pominięcie w całości zgłaszanych przez skarżącą w odwołaniu okoliczności i faktów i nie odniesienie się do nich w treści zaskarżonej decyzji;
8. art. 8 § 1 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, bez kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, czym organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do obywateli.
Ponadto skarżąca zarzuciła wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy w postaci, tj.:
1. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnie, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania budynków, podczas gdy inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. art. 35 ust. 3 i 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wydanie na ich podstawie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu architektoniczno- budowlanego i odmawiającej wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę ze względu na niezgodność projektu architektoniczno-budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pomimo że organ nie nałożył postanowieniem na skarżącą obowiązku usunięcia nieprawidłowości, tym samym nie wystąpiły przesłanki z art. 35 ust. 5 od 1-3 Prawo budowlane, które przesądzałyby o wydaniu decyzji odmownej;
3. art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe niezastosowanie, pomimo że ze względu na spełnienie przez skarżącą wymagań z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawo budowlane, organ II instancji miał obowiązek wydać decyzję zatwierdzającą projekt architektoniczno-budowlany i decyzję o pozwoleniu na przebudowę;
4. art. 3 pkt 2a w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 8 ust. 1 pkt 2 lit. g Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z 30 grudnia 1996 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta poprzez bezzasadne przyjęcie, że przebudowa ze zmianą sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy nie odpowiada definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w rozumieniu art. 3 pkt 2a Prawo budowlane, w sytuacji gdy projekt obejmował przebudowę na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, w konsekwencji czego organ błędnie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę i wydał decyzję niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
5. § 10 ust. 6 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 7 lit. b w zw. z art. § 9 pkt 29 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z 30 grudnia 1996 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta poprzez błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że planowana inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest zabudowa jednorodzinna wolnostojąca o jednej kondygnacji, podczas gdy ze względu na to, że budynki objęte inwestycją były już na działce przed wejściem w życie planu, a także, że działka nr [...] znajduje się w strefie "B" Ochrony Konserwatorskiej, obiekty już powstałe na działce nie mogą podlegać zmianom ingerującym w istniejące gabaryty budynków, lecz wyłącznie dopuszcza się zharmonizowanie obiektów z zabudową historyczną tak aby utrzymana została historyczna kompozycja obiektów z dostosowaniem elementów nowych do kompozycji istniejącej, co przesądza, że nie jest możliwe zmniejszenie liczby kondygnacji ani rozbiórka istniejących budynków;
6. § 10 ust. 12 pkt 1 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T.
z 30 grudnia 1996 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta poprzez błędną wykładnie skutkującą uznaniem, że budynki objęte projektem architektoniczno-budowlanym istniejące w dniu wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są niezgodne z ustaleniami tego planu, podczas gdy budynki te spełniają wszystkie szczegółowe ustalenia dla wydzieleń elementarnych, a także nie zostały oznaczone na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji, tym samym są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji
o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu; wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy
z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko; ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej.
Ponadto organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki
lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego,
w tym dołączenie: kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego; wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Na wstępie rozważań dotyczących analizy zgodności rozwiązań projektowych inwestycji z przepisami prawa miejscowego podkreślenia wymaga, że ustawodawca określając w treści art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wymaganą relację pomiędzy projektem budowlanym, a ustaleniami miejscowego planu i innych aktów prawa miejscowego, posługuje się pojęciem "zgodności", co oznacza związek znacznie silniejszy niż tylko "spójność", czy też "brak sprzeczności". Nie można w tym zakresie stosować wykładni rozszerzającej. Twierdzenie to wzmacnia okoliczność, że miejscowy plan i inne akty prawa miejscowego zawierają ustalenia wiążące na obszarze, na którym obowiązują tak długo dopóki nie zostanie stwierdzona ich nieważność, bądź nie zostaną uchylone. Postanowienia tych aktów wiążą nie tylko właścicieli nieruchomości gruntowych położonych na ich obszarze, ale i organy gminy oraz inne organy państwa, we właściwości których pozostaje wypowiadanie się w kwestii praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na podstawie przepisów odrębnych. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że negatywny wynik ustaleń organu co do tej zgodności w zasadzie przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę (vide: wyrok NSA z 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 215/14).
W ocenie Sądu, w zakresie zarzutów naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, że organ rozpoznając sprawę, ustalił w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonał jego oceny prawnej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. II OSK 2417/12). Prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy stanowił warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, organy prowadząc postępowanie w sposób należyty, zgodnie zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania ustaliły stan faktyczny i prawny spawy
Zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione
w uzasadnieniu do wydanych decyzji.
Sąd podziela stanowisko Wojewody odnoszący się do zarzutu niezapewnienia czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji, który wskazał, iż nie każde naruszenie art. 10 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji,
a jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy w takim zakresie, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Sąd wskazuje, że w zakresie naruszenia art. 35 ust. 3 i 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, pomocne będzie odwołanie się do ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które wskazuje, iż w sytuacji, gdy zachodzi zasadnicza sprzeczność planowych robót z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ jest uprawniony do odmowy udzielenia pozwolenia na te roboty, na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bez konieczności wyczerpania trybu określonego w art. 35 ust. 3 tej ustawy. Nie można od organu wymagać, aby wzywał inwestora do usunięcia braku nieusuwalnego (por. wyroki NSA z 16 października 2020 r., sygn. akt II OSK 729/18; WSA w Lublinie z 14 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 207/25).
Skoro w niniejszej sprawie organu obu instancji uznały,
że dopuszczalna na terenie elementarnym, jest jedynie zabudowa wolnostojąca,
a planowany do przekształcenia budynek gospodarczy nie spełnia tego wymagania, to niecelowym byłoby wzywanie inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z zapisami m.p.z.p. w tym zakresie. Organy prawidłowo kierowały się
w tej sytuacji również zasadą szybkości i prostoty postępowania wynikająca z art. 12 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu skargi kwestionującego uznanie organu,
że planowana inwestycja nie jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ na przedmiotowym terenie dopuszczalna jest zabudowa jednorodzinna wolnostojąca o jednej kondygnacji, podczas gdy ze względu na to, że budynki objęte inwestycją były już na działce przed wejściem w życie planu, a także, że działka nr [...] znajduje się w strefie "B" Ochrony Konserwatorskiej, obiekty już powstałe na działce nie mogą podlegać zmianom ingerującym w istniejące gabaryty budynków, lecz wyłącznie dopuszcza się zharmonizowanie obiektów z zabudową historyczną tak aby utrzymana została historyczna kompozycja obiektów z dostosowaniem elementów nowych do kompozycji istniejącej, co przesądza, że nie jest możliwe zmniejszenie liczby kondygnacji ani rozbiórka istniejących budynków. W ocenie Sądu należy wskazać stanowisko Burmistrza T. zawarte w piśmie z 29 kwietnia 2025 r., znak: RZ.670.1.2025, którym wyjaśnił iż "planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. w formie planu rewaloryzacji Starego Miasta dla obszaru Mllo6, dla którego w ustaleniach planu wprowadzono nakaz realizacji zabudowy wolnostojącej, mającej wysokość jednej kondygnacji oraz krytej dachami stromymi symetrycznymi. Niezgodność dotyczy formy za budowy, gdyż zabudowy ciągłej grupowej nie można uznać za zabudowę wolnostojącą, wysokość zabudowy (plan dopuszcza jedna kondygnację, a nie dwie) oraz kształtu dachu (plan nie dopuszcza dachów płaskich). Jedynie lokalizację garażu wbudowanego od strony frontowej budynku można uznać za zgodną z planem, gdyż w ustaleniach planu zakazano lokalizacji obiektów garażowo-gospodarczych w ciągu zabudowy frontowej, co należy interpretować jako zakaz lokalizacji odrębnych obiektów, a nie wbudowanych w bryłę budynku mieszkalnego.".
Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Projekt budowlany dotyczy bowiem przebudowy dwóch budynków gospodarczych oraz zmiany sposobu ich użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy. Powyższe oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji aktualizował się obowiązek weryfikacyjny organu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, dotyczący sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przechodząc do zarzutu błędnej wykładni skutkującej uznaniem, że budynki objęte projektem architektoniczno-budowlanym istniejące w dniu wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są niezgodne z ustaleniami tego planu, podczas gdy budynki te spełniają wszystkie szczegółowe ustalenia dla wydzieleń elementarnych, a także nie zostały oznaczone na załączniku graficznym do uchwały Nr [...] jako obiekty przeznaczone do przebudowy i estetyzacji, tym samym są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Według zapisu planu zainwestowanie i użytkowanie miejskie w dniu wejścia w życie niniejszego planu uznaje się za zgodne z planem, chyba że ustalenia ogólne dla całego obszaru objętego planem, ustalenia dla stref i podstref krajobrazowych oraz ustalenia szczegółowe dla wydzieleń elementarnych stanowią inaczej (ust. 12).W związku z tym, że w słowniku terminów użytych w tekście planu brak jest definicji "zainwestowanie miejskie" pod terminem tym należy rozumieć ogólnie przyjęte w języku polskim znaczenie, tj. wszelkie działania inwestycyjne w granicach miasta.
W zakresie zarzutu uniemożliwienia skarżącej przebudowy budynków gospodarczych narusza jej prawa i jest sprzeczne z jej interesem, albowiem nie może ona wykonywać swoich praw własnościowych do działki oraz znajdujących się na niej budynków, gdyż ze względu na to, że nie są oznaczone na załączniku graficznym. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji decyzja odmowna co do pozwolenia na budowę co do zasady nie narusza prawa, albowiem jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wprost zakazuje zabudowy danego terenu określonym rodzajem obiektu budowlanego, to organ ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na budowę.
Podsumowując skarga okazała się niezasadna, albowiem podnoszone skargą zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego nie znalazły potwierdzenia w dokonanej przez Sąd kontroli sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając
w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
W ocenie Sądu w takiej sytuacji decyzja odmowna co do pozwolenia na budowę co do zasady nie narusza prawa, albowiem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) wprost zakazuje zabudowy danego terenu określonym rodzajem obiektu budowlanego, to organ ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na budowę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło