II SA/Sz 566/06

PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Dolecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna i dochody rodziny, mimo pewnych rozbieżności w oświadczeniach, nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Łączny dochód rodziny, utrzymującej bezrobotnego syna, jest niewystarczający do pokrycia niezbędnych wydatków, a skarżąca nie posiada majątku poza nieruchomością zamieszkiwaną przez rodzinę.
Stan faktyczny
Skarżąca K. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie funkcji gospodarczej piwnicy. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, będąc jedynym żywicielem rodziny, z mężem i synem pozostającymi na jej utrzymaniu. Po wezwaniu przez Sąd, przedłożyła dodatkowe dokumenty dotyczące dochodów, wydatków i majątku.
Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w sprawie, 2) ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. i P. B. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia funkcji gospodarczej piwnicy p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w sprawie, 2) ustanowić adwokata. Wyrokiem z dnia (...( Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę K. i P. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z (...(, w przedmiocie nakazania przywrócenia funkcji gospodarczej piwnicy. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącym 18 lipca 2007 r. Dnia 11 sierpnia 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając swój wniosek strona wskazała, że jest jedynym żywicielem rodziny, jej miesięczne dochody stanowią kwotę (...( netto, a miesięczne wydatki wynoszą (...(. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wykazała również, że we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z nią pozostaje mąż (P.B.) oraz syn, jedynym składnikiem posiadanego przez nią majątku jest nieruchomość (...(, zaś mąż i syn nie osiągają żadnych dochodów. Odpowiadając na wezwania Sądu, wnioskodawczyni przedłożyła dodatkowe dokumenty i oświadczenia, z których wynika, iż: – jedynym źródłem dochodu skarżącej jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości ok. (...( (wg wyciągu z rachunku bankowego strony); – mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z której w ostatnich trzech miesiącach uzyskał dochód w wysokości (...( (wg oświadczenia skarżącego z 17 września 2007 r.); – syn wnioskodawczyni od dnia 28 lutego 2007 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (zaświadczenie z PUP z 17 września 2007 r.); – w roku 2006 skarżąca osiągnęła dochód brutto w kwocie (...(, zaś jej mąż wykazał przychód w wysokości (...( (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z 14 września 2007 r.), przy czym P.B. oświadczył, iż kwota dochodu, którą faktycznie osiągnął w roku 2006 wynosiła (...(; – na dzień 13 września saldo na rachunku bankowym K.B. stanowiło kwotę (...(, zaś jej męża – (...(; – skarżąca oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodu (wg oświadczenia wnioskodawczyni z 8 października 2007 r.); – miesięczne wydatki na konieczne utrzymanie rodziny skarżącej wynoszą ok. (...(; – w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 30 września 2007 r. skarżąca nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. (zaświadczenie z Ośrodka z 8 października 2007 r.). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie : P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Ponadto ubiegający się o pomoc prawną powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Może się on zatem zwrócić o pomoc państwa dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazałyby się niewystarczające, a także gdy wnioskodawca ze względu na nadzwyczajne okoliczności, takie jak stan zdrowia, sytuację osobistą, rodzinną, wiek, zawód, nie ma realnych możliwości wykorzystania swej zdolności zarobkowej albo nie korzysta z niej z przyczyn społecznie uzasadnionych. Mając powyższe na uwadze, po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz danych wynikających ze złożonych dokumentów, Sąd stwierdził, iż występują przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jakkolwiek zachodzi rozbieżność pomiędzy oświadczeniem wnioskodawczyni co do tego, iż jest ona jedyną żywicielką rodziny, a przedłożonymi dokumentami, z których wynika, że P.B. prowadzi działalność gospodarczą, to jednakże stan majątkowy i dochody skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazują, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jak bowiem wynika z akt sprawy, na utrzymaniu skarżącej i jej męża pozostaje bezrobotny syn, a łączny dochód rodziny stanowi kwota ok. (...(, zaś miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny wynoszą ok. (...(. Strona nie posiada przy tym, żadnego majątku, oprócz nieruchomości, w której zamieszkuje. Skarżąca nie ma zatem możliwości, aby we własnych wydatkach poczynić stosowne oszczędności, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i swojej rodziny. Uznając zatem, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło