II SA/Sz 566/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Opery odrzucić skargę Zarząd Województwa uchwałą Nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 15 ust 1 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001r. Nr 13, poz. 123 ze zm.) oraz § 7 ust 2 Statutu Opery n - odwołał M. S. ze stanowiska dyrektora Opery. W uzasadnieniu uchwały Zarząd podniósł, że dyrektor Opery M, S. pismem z dnia [...]r. zwrócił się o odwołanie ze stanowiska oraz wniósł o rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron z dniem [...]r. Zarząd, po zasięgnięciu opinii Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz właściwych związków zawodowych działających w tej instytucji oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych, postanowił przychylić się do wniosku. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) stwierdził nieważność uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...]r. w sprawie odwołania dyrektora Opery . Wojewoda w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001r., Nr 13, poz. 123 ze zm.) dyrektora instytucji kultury powołuje organizator na czas określony lub nie określony, po zasięgnięciu opinii właściwych związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych. Odwołanie następuje w tym samym trybie. Organ nadzoru ustalił, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem przytoczonego wyżej przepisu oraz z naruszeniem art. 80a ust. 1 ustawy o samorządzie województwa.. Zarząd Województwa wystąpił w dniu [...]r. do Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność, Zarządu Oddziału Związku Artystów Scen Polskich, Koła Związku Artystów Scen Polskich i do Prezesa Związku Artystów Scen Polskich o opinie w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Opera M. S. Związek Artystów Scen Polskich pismem z dnia [...]r. poinformował, że przyjmuje do wiadomości odwołanie M.S. ze stanowiska dyrektora, co w ocenie Wojewody stanowiło spełnienie wymogu zasięgnięcia opinii Stowarzyszeń Zawodowych działających na tereny Opery. Natomiast Komisja Zakładowa NSZZ Solidarność przy Operze , w piśmie z dnia [...]r. uzależniła wydanie opinii od spełnienia przez Zarząd żądania powołania eksperta i przeprowadzenia ekspertyzy dotyczącej sytuacji ekonomicznej Opery . W ocenie Wojewody, nie można uznać powyższego pisma KZ NSZZ Solidarność za opinię w przedmiocie odwołania dyrektora Opery , a zatem uchwała o odwołaniu dyrektora została podjęta bez uzyskania opinii związków zawodowych działających w tej instytucji kultury. Wojewoda stwierdził też, że Zarząd naruszył art. 80a ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa, gdyż podjął uchwałę przed upływem 14 dni od daty j doręczenia związkom prośby o zaopiniowane tej uchwały. Ponadto, Zarząd wyznaczył odpowiednim organom 5 - dniowy termin na zaopiniowanie uchwały, co nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie, i termin ten wynosi bowiem zgodnie z art. 80a ust. 1 powyższej ustawy 14 dni, a ! skracanie tego terminu stanowi naruszenie prawa. Zarząd Województwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody , domagając się jego uchylenia. Rozstrzygnięciu nadzorczemu zarzucono: 1) naruszenie art. 80a ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa w związku z art. 15 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej -przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że znajduje on zastosowanie w przypadku obowiązku zasięgnięcia opinii związków zawodowych, o której mowa w art. 15 ustawy o organizowaniu działalności kulturalnej, co w efekcie doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w przypadku odwołania dyrektora Opery nie została wydania opinia NSZZ Solidarność, a uchwała Zarządu nr [...] z dnia [...]r. została wydana z naruszeniem prawa, podczas gdy przepis art. 80a ust. 1 wyraźnie stanowi o przypadku, gdy właściwym do zajęcia stanowiska jest organ, a zatem - niezależnie od przyjętej definicji organu - nie może mieć zastosowania do opinii związków zawodowych; 2) błędną wykładnię art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, polegającej na przyjęciu, że pismo, w którym związek zawodowy uzależnia zajęcie stanowiska od powołania przez Zarząd eksperta, nie stanowi opinii w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy przepis ten ma na celu umożliwienie zajęcia stanowiska związkom zawodowym, a nie nakłada na Zarząd obowiązku sporządzania ekspertyz na ich zlecenie; stanowisko, w którym związek zawodowy żąda ekspertyzy, należy zatem rozumieć jako opinię negatywną. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd, zarządzeniem z dnia [...]r. zobowiązał pełnomocnika Zarządu Województwa do podania - w terminie do dnia rozprawy -czy Zarząd Województwa podjął uchwałę o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego oraz do nadesłania tej uchwały w przypadku jej podjęcia. W wykonaniu zarządzenia, pełnomocnik Zarządu wyjaśnił w piśmie z dnia [...]r. (k - 48 akt administracyjnych), że zarząd na posiedzeniu w dniu [...]r. postanowił zaskarżyć rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody i na tę okoliczność przesłał wyciąg z protokołu Nr 35/07 posiedzenia Zarządu Województwa z dnia [...]r., a nadto pełnomocnik wskazał, że w dniu [...]r. Zarząd podjął uchwałę o udzieleniu pełnomocnictwa radcy prawnemu do występowania w sprawie z tej skargi, na którą to okoliczność pełnomocnik przedłożył kopię uchwały Nr [...] w sprawie udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu M. Ł. do występowania w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]r., która to uchwała została dołączona do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), zgodnie z którym - uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 81. Strona skarżąca nie wskazała w skardze przepisu stanowiącego podstawę formalnoprawną wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyjaśnić zatem trzeba, że tryb i zasady wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze o którym mowa w art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa określa art. 86 tej ustawy. Dla rozpatrywanej sprawy istotne znaczenie ma wykładnia ustępów od 1 do 3 tego artykułu. Mianowicie, art. 86 stanowi: "Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące województwa, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 84 ust. 2 i art. 85 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 80a podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia" - (ust. 1); "Do złożenia skargi jest uprawnione województwo. Podstawą wniesienia skargi jest uchwała sejmiku województwa" - (ust. 2); "Do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzoru, dotyczące uchwały sejmiku województwa, doręczone po upływie kadencji sejmiku, uprawniony jest sejmik województwa następnej kadencji w terminie 30 dni od dnia wyboru przewodniczącego sejmiku" - (ust.2a); "Do złożenia skargi uprawnione jest województwo, którego interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, który podjął uchwałę lub którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze" - (ust. 3). 2 cytowanych przepisów wynika, że przepis art. 86 ustawy o samorządzie województwa rozróżnia skargi dotyczące województwa (ust. 1 i ust. 2), od skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwał poszczególnych organów województwa (ust. 2a i ust. 3). W tym drugim przypadku podstawą do wniesienia skargi do sądu administracyjnego "jest uchwała organu, który podjął uchwałę lub którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze" - jak stanowi to art. 86 ust. 3 zdanie in fine. Obowiązkiem Sądu, przed merytorycznym rozpatrzeniem skargi, jest zbadanie czy zostały spełnione warunki formalne jej wniesienia. W przypadku bowiem nie spełnienia tych warunków, skarga podlega odrzuceniu, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy uchwały Zarządu Województwa , a zatem warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ten akt nadzoru, poza zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, jest jak wynika to z wyżej przedstawionych uregulowań prawnych, podjęcie przez skarżący organ województwa przed wniesieniem skargi, uchwały o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. Innymi słowy rzecz ujmując, Zarząd Województwa powinien był podjąć uchwałę o zaskarżeniu do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. Z treści skargi i dołączonych do niej dokumentów nie wynikało, czy Zarząd taką uchwałę podjął. Z tego powodu, Sąd zobowiązał pełnomocnika Zarządu do wyjaśnienia tej kwestii. W wyniku dokonanych ustaleń okazało się, że Zarząd Województwa uchwały o jakiej mowa w art. 86 ust. 3 zdanie in fine nie podjął, a jedynie - jak wynika to z wyciągu z protokołu posiedzenia Zarządu w dniu [...]r. - powziął taki zamiar, uzewnętrzniając go zapisem protokolarnym w pkt 21 o treści "Rozstrzygnięcie nadzorcze (znak :[...]) z dnia [...]r. Wojewody R.K. stwierdzające nieważność uchwały Nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...]r. w sprawie odwołania dyrektora Opery (załącznik nr 53). Zarząd po zapoznaniu się ze sprawą postanowił złożyć skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w w/w sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Zarząd zobowiązał departament Prawny i Kadr do dalszego prowadzenia sprawy". W ocenie Sądu, zarówno taki zapis z posiedzenia Zarządu Województwa z dnia [...]r., jak i uchwała tego Zarządu z dnia [...]r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu do występowania w postępowaniu ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, nie stanowią ani też nie zastępują uchwały o jakiej mowa w art. 86 ust. 3 zdanie in fine ustawy o samorządzie województwa. Ustawodawca w przepisie tym zawarł, jako warunek formalny wniesienia skargi, wymóg podjęcia przez właściwy organ uchwały, a nie przewidział dla spełnienia tego warunku formalnego, jakiejkokwiek innej formy przejawu woli tego organu. Z powyższych ustaleń oraz przedstawionego toku rozumowania Sądu wynika, że Zarząd Województwa przed wniesieniem skargi do Sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze nie podjął uchwały o jej wniesieniu. Wobec tego braku formalnego skargi, należało postanowić o jej odrzuceniu na podstawie art 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 86 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa.