II SA/Sz 567/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie do czasu uprawomocnienia się wyroku nie podlega wykonaniu. Pismem z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] zawiadomił M. S. o zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 Kpa postępowania w sprawie z Jej wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd statusu członka spółdzielni mieszkaniowej. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. u. z dnia 10.07.2001 r.) dodatek mieszkaniowy przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub oczekujących na lokal zamienny lub socjalny. W zażaleniu M. S. zakwestionowała zgodność z prawem zawieszenia postępowania podnosząc, że w [...] r. zaskarżyła Uchwałę Spółdzielni pozbawiającą Ja statusu członka i sprawa dotychczas nie została załatwiona, co powoduje, ze powinna być traktowana jak członek spółdzielni, ponieważ zgodnie z prawem uchwała "jest nieważna do chwili wydania postanowienia przez sąd." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniem z dnia [...r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 w związku z art. 97§ 1 pkt 4 Kpa – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 101 Kpa zawieszenie postępowania powinno nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Rozważając charakter prawny pisma organu I instancji z dnia [...] r. Kolegium stanęło na stanowisku, że zawiera ono wszystkie niezbędne cechy postanowienia i tak je zakwalifikowało. Odnosząc się do istoty zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia, organ II instancji stwierdził, że bezspornie w przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym jest ustalenie czy M. S. posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Zgodnie z art. pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek przysługuje członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Kolegium ustaliło, że M. S. została wykluczona w dniu [...] r. z członków spółdzielni, a uchwała w tym przedmiocie została zaskarżona do sadu powszechnego. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał za prawidłowe zawieszenie postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego, gdyż sąd rozstrzygnie czy stronę pozbawiono członkowstwa w spółdzielni zgodnie z przepisami prawa, a tym samym orzeczenie sądu będzie dla organu I instancji podstawą do uznania czy strona posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę domagając się uchylenia powyższego postanowienia i wydania decyzji przyznającej Jej dodatek mieszkaniowy od [...] r. podnosząc, że zawieszenie postępowania jest dla niej krzywdzące, bowiem nawet gdyby sąd wydał niekorzystny wyrok, to zgodnie z art. 2 pkt 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych taka dopłata wina być Jej przyznana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zawarte w niej argumenty i wnioski zasługują na uwzględnienie. Wyjaśnić trzeba zatem na wstępie, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez, miedzy innymi, kontrolę administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu właściwych dla danego przedmiotu sprawy organów administracji publicznej obu instancji, a zatem nie wydaje decyzji, nie przyznaje świadczeń itp. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określanej dalej jako P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wynikająca z wyżej przytoczonych przepisów kompetencja sądu stoi na przeszkodzie zajmowaniu się w niniejszej sprawie kwestią czy skarżąca spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania Jej dodatku mieszkaniowego na wniosek z dnia [...]r. ponieważ, akt poddany kontroli sądu w następstwie wniesienia skargi nie jest decyzją orzekającą o istocie sprawy, lecz jest postanowieniem o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie powyższego wniosku, a wiec aktem o charakterze proceduralnym i tylko zagadnienie zgodności z prawem tego postanowienia mogło być i było przedmiotem sądowej kontroli. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że: " Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd." Zagadnienie wstępne, to takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie , ale inny organ lub sąd, zaś rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego- w rozumieniu art. 2 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.)- stanowi jedną z materialno-prawnych przesłanek prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodzić się też trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego, co do zaistnienia podstaw do zakwalifikowania- jako postanowienia- pisma organu I instancji informującego stronę o zawieszeniu postępowania. Jednakże w ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne – w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa- dające podstawę prawna do zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego. Skarżąca jako tytuł prawny do lokalu mieszkalnego wskazała we wniosku spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. W ocenie organów, adnotacja odręczna uczyniona na tymże wniosku przez Zastępcę Kierownika Działu Spraw Członkowskich Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] o treści: "Sprawa w Sądzie o uchylenie uchwały o wykluczeniu (wykl.19.11.2002)" dowodzi, że wystąpiło zagadnienie prejudycjalne w sprawie. Pomijając już to, że w aktach sprawy brak jest uchwały o wykluczeniu skarżącej z członkostwa w spółdzielni, należało rozważyć jakie skutki prawne dla posiadania tytułu prawnego do lokalu wywołuje tego rodzaju uchwała, w przypadku zaskarżenia jej do sądu powszechnego, od czego uchyliły się organy obu instancji. Z ustawy z dnia [...] r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr119, poz. 1116) wynika, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu wygasa – jak stanowi to art. 11 ust. 1 - miedzy innymi z chwilą ustania członkostwa. Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, podobnie jak w każdej innej spółdzielni, może być następstwem podjęcia, przez radę nadzorczą lub walne zgromadzenie spółdzielni, uchwały o wykluczeniu lub wykreśleniu członka spółdzielni, o czym stanowi art. 24 § 4 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.). Ustawa ta w art. 42 § 2 -7 przewiduje zasady i tryb zaskarżania uchwał podejmowanych przez walne zgromadzenie poprzez wniesienie w przewidzianym w tym przepisie terminie określonego w nim powództwa. W świetle tego przepisu o wygaśnięciu spółdzielczego prawa do lokalu można zatem mówić wówczas, gdy upłynie bezskutecznie termin do zaskarżenia uchwały o wykluczeniu z grona członków spółdzielni lub wtedy, gdy sąd powszechny nie uwzględni wniesionego powództwa o uchylenie uchwały lub stwierdzenie jej nieważności. W takiej bowiem sytuacji uchwała o wykluczeniu stanie się prawomocna i z ta chwilą nastąpi wygaśnięcie spółdzielczego prawa do lokalu. Skoro jednym z warunków przyznania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu w chwili złożenia wniosku, to z przyczyn, o których była mowa wyżej, należy uznać, że skarżąca w momencie składania wniosku tytuł taki posiadała. Kwestia sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny nie stanowiła zatem zagadnienia wstępnego dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Z tych powodów sąd stwierdził , że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 P.p.s.a.