II SA/Sz 567/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-11-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na braku oszczędności i wartościowych składników majątku, przy jednoczesnym posiadaniu mieszkania własnościowego i otrzymywaniu zasiłku pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się brakiem oszczędności i wartościowych składników majątku, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa powinno być stosowane, gdy strona istotnie nie posiada możliwości finansowych do poniesienia kosztów postępowania, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący R. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny. Jest właścicielem mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata Wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 567/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. W piśmie z dnia [...]r. skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z opłaty kancelaryjnej w wysokości [...]zł. Do pisma załączył wypełniony urzędowy formularz PPF, w którym to zakreślił, że wnosi o ustanowienie adwokata. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz nie posiada żadnych rzeczy ruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Jedynym źródłem utrzymania skarżącego stanowi uzyskiwany zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku R. F. o przyznanie prawa pomocy, Sąd był zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia jego zakresu. Kwestia ta może budzić wątpliwości, z uwagi na fakt, że skarżący w piśmie z dnia [...]r. wniósł o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej, natomiast w formularzu PPF zakreślił, że wnosi o ustanowienie adwokata. Mając na względzie okoliczność, że skarżący zwolniony jest z kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") Sąd przyjął, że wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 wyżej wskazanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy stwierdzić, że sytuacja materialna (brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów opłacenia pełnomocnika), w jakiej znajduje się R. F., uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło