II SA/Sz 567/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-10-30

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Wiesław Drabik, Joanna Świerzko-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stworzenie możliwości podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz możliwość korzystania z nowo wybudowanej drogi, w sytuacji gdy skarżąca we własnym zakresie wybudowała część infrastruktury technicznej, a nowo wybudowana droga nie graniczy bezpośrednio z jej nieruchomością i nie posiada ona możliwości bezpośredniego zjazdu, stanowi podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej oraz do korzystania z wybudowanej drogi, co jest warunkiem koniecznym do ustalenia opłaty adiacenckiej. Brak było dowodów na doprowadzenie przyłączy do granicy nieruchomości skarżącej oraz na możliwość bezpośredniego zjazdu z nowo wybudowanej drogi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla skarżącej A. K.-J. w związku ze wzrostem wartości jej nieruchomości spowodowanym budową sieci wodociągowej, kanalizacyjnej oraz drogi. Organ I instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała fakt stworzenia warunków do podłączenia jej nieruchomości do infrastruktury technicznej, podnosząc, że sama poniosła koszty budowy części sieci, a nowa droga nie graniczy bezpośrednio z jej działką i nie ma ona możliwości zjazdu z niej. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi A. K. – J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. K. – J. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 23 października 2023 r., znak: GN.3134.42.2023.AJ, na podstawie art. 143, art. 144 ust. 1 , art. 145, art. 146 oraz art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 – j.t.), dalej jako "u.g.n.", art. 104 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", Wójt Gminy K., ustalił A. K.-J., dalej jako "skarżąca", opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, działki nr [...], obręb S. D., w wyniku stworzenia możliwości przyłączenia działki do sieci infrastruktury technicznej – sieci wodociągowej i kanalizacji deszczowej oraz możliwości korzystania z nowo wybudowanej drogi. Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r., znak: SKO.WE.441/4455/2023, uchyliło ww. decyzję organu I instancji z dnia 23 października 2023 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło m.in., że w aktach sprawy brak było dokumentów pozwalających organowi odwoławczemu na dokonanie weryfikacji: - czy istniejący obiekt w postaci drogi stanowiącej dojazd do działki [...], obręb S. D., powstał w wyniku przeprowadzenia robót budowlanych, zgodnie z właściwymi przepisami, skoro następnie Gmina K. realizowała na nim dalsze roboty budowlane, w wyniku których nastąpiła zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (wówczas jest to "przebudowa"); - czy też są to pierwsze roboty budowlane prowadzone w celu budowy drogi (wówczas mamy do czynienia z "budową"); - czy też na części odcinka istniejącej drogi gminnej nr [...] nastąpiła przebudowa, a w części budowa nowego - przed realizacją inwestycji nieistniejącego - odcinka drogi. Brak było również dokumentacji określającej zakres zrealizowanego zadania pozwalającej dokonać oceny rodzaju realizowanej inwestycji na odcinku przylegającym do nieruchomości odwołującej. W ocenie Kolegium, wątpliwości tych nie wyjaśniło stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie wraz z przekazaniem odwołania wskazujące, że działka oznaczona symbolem "dr" posiadająca nawierzchnię utwardzoną i znajdująca się w ciągu drogi gminnej nr 195023Z przebiegającej przez całą nieruchomość nie stanowiła obiektu budowlanego i nie była drogą urządzoną. Organ I instancji z faktu, że nieruchomość Skarżącej prowadzi do działek, które zostały objęte inwestycją, na którą wydano pozwolenie na budowę wywiódł podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej. Ustalenia wymagało zatem, w oparciu o dokumentację budowlaną, czy doszło do budowy, czy przebudowy drogi, zwłaszcza że odwołująca kwestionuje fakt stworzenia przez gminę warunków technicznych do korzystania z wybudowanej drogi, wskazując, że przed realizacją inwestycji jej nieruchomość miała dostęp do drogi spełniającej wszystkie wymogi dla drogi publicznej. Okoliczność ta nie może zostać poddana weryfikacji, gdyż w aktach sprawy brak dokumentacji budowlanej. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., znak: [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, działki nr [...] o powierzchni 0,0976 ha, położonej w obrębie S. D., gmina K., wynikającym ze stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, tj. sieci wodociągowej oraz możliwości korzystania z wybudowanej drogi. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2020 r., nr [...], Starosta [...] przeniósł na rzecz Gminy K. decyzję, obejmującą budowę sieci wodociągowej z przyłączami, sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami, sieci kanalizacji deszczowej z przyłączami. Z kolei, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] (znak: [...]), Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę drogi z parkingiem, ścieżki rowerowej i sieci kanalizacji deszczowej w ramach zamierzenia budowlanego pod nazwą "Budowa ścieżki pieszo- rowerowej S. D. - K.". Organ I instancji wskazał, że w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji stworzono warunki umożliwiające korzystanie z drogi oraz podłączenie do sieci wodociągowej dla wskazanej nieruchomości. Dla obszaru obejmującego teren działki nr [...], obręb S. D., obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. - uchwała Rady Gminy K. N. [...] z dnia 29 grudnia 2006r. (Dz.Urz.Woj. Z. z dnia 4 sierpnia 2007 r. Nr [...] poz. 309). Organ I instancji przytoczył przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z których wynikają przesłanki, których łączne spełnienie umożliwia organowi ustalenie opłaty adiacenckiej. W decyzji wyjaśniono, że ustalenie wzrostu wartości nieruchomości nastąpiło w związku ze stworzeniem warunków umożliwiających korzystanie z wybudowanych sieci wodociągowej oraz wybudowanej drogi, na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, sporządzonej w formie operatu szacunkowego. W operacie szacunkowym, sporządzonym w dniu 22 sierpnia 2023 r., rzeczoznawca majątkowy K. S. (nr [...]) potwierdził, że w wyniku stworzenia warunków umożliwiających korzystanie z infrastruktury technicznej wzrosła wartość ww. nieruchomości. Wartość ta określona została zgodnie z art. 143-148b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2021 r. poz. 555). Organ I instancji wskazał nadto, że rzeczoznawca majątkowy ustalił dla działki [...], przed wybudowaniem drogi oraz sieci wodociągowej, wartość nieruchomości na kwotę [...]zł, natomiast wartość nieruchomości po wybudowaniu oszacowano na kwotę [...]zł. Wzrost wartości nieruchomości wyliczono na [...] zł. Wobec powyższego ustalono opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz.Urz.Woj. Z. z dnia 12 grudnia 2007 r. nr [...], poz. 2221). Wzrost wartości nieruchomości został spowodowany stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej, tj. wybudowanej sieci wodociągowej oraz możliwości korzystania z drogi. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc zarzuty naruszenia: I. Przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 81a k.p.a., poprzez przyjęcie, na podstawie dokumentacji zgromadzonej pod nazwą: "Budowa ścieżki pieszo-rowerowej S. D.-K.", że planowana inwestycja miała polegać na budowie drogi, podczas gdy z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organ miał wątpliwości co kwalifikacji rodzaju robót, to znaczy czy stanowią one budowę czy przebudowę, w związku z tym, że droga istniała od dawna jako droga częściowo utwardzona i była użytkowana przez mieszkańców, a mimo to organ rozstrzygnął na niekorzyść strony; 2) art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że powstanie drogi w wyniku realizacji inwestycji pod nazwą: "Budowa ścieżki pieszo-rowerowej S. D. -K." spowoduje zwiększenie wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że ww. droga nie stanowi drogi bezpośrednio dojazdowej do ww. nieruchomości, a co więcej przed realizacja inwestycji nieruchomość posiadała dobry dostęp do drogi publicznej; 3) art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., w wyniku uznania, że wykonana przez Gminę K. zewnętrzna instalacja wodociągowa spowodowała stworzenie warunków do podłączenia i korzystania z wybudowanej sieci wodociągowej przez właściciela działki nr [...], a tym samym spowodowało to zwiększenie wartości tej nieruchomości, podczas gdy strona we własnym zakresie dokonała budowy niezbędnej infrastruktury technicznej dla potrzeb przedmiotowej działki, w tym sieci wodociągowej, a tym samym wybudowanie sieci wodociągowej nie powoduje zwiększenia wartości nieruchomości. II. Przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 pkt 3 i 3a ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że droga, która dotychczas istniała nie spełniała standardów drogi, a w związku z tym nie może być uznania za obiekt budowlany, podczas gdy droga taka była utwardzona za pomocą destruktu/frezu asfaltowego i płyt betonowych, co organ wskazał w treści uzasadnienia decyzji, a tym samym utwardzona droga stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3 a ustawy Prawo budowlane; art. 3 ust. 7a, ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że istniejąca dotychczas droga nie stanowi obiektu budowlanego, a w konsekwencji uznanie, że doszło do budowy nowej drogi, a nie przebudowy drogi już istniejącej. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 28 maja 2024 r., nr SKO.GD.441/1359/2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie wskazał, że skarżąca nie kwestionuje zachowania przez organ 3-letniego terminu do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, ani faktu obowiązywania uchwały ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej. Kwestię sporną stanowi natomiast charakter zrealizowanej inwestycji, tj. czy w ramach zrealizowanej przez Gminę K. inwestycji doszło do budowy drogi w rozumieniu art. 145 ust. 1 u.g.n., czy tylko do jej przebudowy, a co za tym idzie, czy Gmina K. wybudowała infrastrukturę techniczną oraz stworzyła warunki do korzystania z wybudowanej drogi oraz sieci wodociągowej. Kolegium wyjaśniło, że Gmina K. zrealizowała również inwestycję polegającą na budowie sieci wodociągowej z przyłączami na terenie nieruchomości nr [...], [...] [...], [...], [...], obręb S. D., zrealizowaną na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2020 r. Nr [...], znak: [...], umożliwiającą przyłączenie działki nr [...], o powierzchni 0,0976 ha do tej sieci. Wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej nastąpiło zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r., znak GN.3134.48.2023.AJ, doręczonym 8 sierpnia 2023 r., zatem przed upływem terminu ustalonego jako data stworzenia warunków do korzystania z urządzeń infrastruktury technicznej trzyletniego terminu od dnia realizacji inwestycji. Od daty dokonania przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy do daty dokonania przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Zachowany został zatem określony ustawą o gospodarce nieruchomościami trzyletni termin na wszczęcie postępowania administracyjnego umożliwiający ustalenie opłaty adiacenckiej. Organ odwoławczy wskazał, że Rada Gminy K., uchwałą z dnia 19 listopada 2007 r., nr [...], w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz. Urz. Woj. Z. z 12 grudnia 2007 r. nr [...], poz. 2221), ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budowy urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 50% różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Organ podał, że Gmina K. realizowała inwestycję obejmującą budowę drogi z parkingiem, ścieżki rowerowej i sieci kanalizacji deszczowej w ramach zadania pod nazwą "Budowa ścieżki pieszo-rowerowej S. D.-K., na terenie działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. S. D. i [...] obr. K. . Inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2021 r., Nr [...], znak: [...] W dniu 1 czerwca 2022 r. inwestor zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o zakończeniu inwestycji budowy drogi oraz sieci wodociągowej. Dnia 3 sierpnia 2022 r. do Gminy K. wpłynęło zawiadomienie wykonawcy robót budowlanych o zakończeniu realizacji ww. inwestycji, co umożliwiło korzystanie w wybudowanej infrastruktury. Dalej organ odwoławczy uznał, że z części opisowej projektu budowlanego, przedłożonego przez organ I instancji wynika, że przedmiotem inwestycji Gminy K., na wskazanych nieruchomościach, była budowa drogi. W ramach inwestycji została zrealizowana rozbiórka istniejących fragmentów drogi, rozbiórka nawierzchni z destruktu bitumicznego, rozbiórka nawierzchni z kostki betonowej, rozbiórka nawierzchni z kostki betonowej oraz płyt bitumicznych. Wykonana została nowa konstrukcja jezdni uwzględniająca istniejące warunki gruntowo-wodne, wykonane zostały nowe warstwy bitumiczne, krawężniki oraz ciągi piesze oraz rowerowe. W ramach inwestycji powstały zatoki postojowe dla pojazdów osobowych oraz nowe zjazdy, wybudowano kanalizację deszczową wraz z systemem urządzeń podczyszczających, oznakowania poziome i pionowe. Poszerzeniu uległ pas drogowy. Przed rozpoczęciem przedmiotowej inwestycji na wskazanych działkach drogowych nie były wykonywane żadne roboty drogowe w oparciu o pozwolenie na budowę. Teren użytkowany był jako droga, ale nie spełniał warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi. Dotychczasowy teren użytkowany jako droga posiadał nawierzchnię gruntową, utwardzoną destruktem bitumicznym, a w części płytami drogowym w złym stanie technicznym. Szerokość drogi była zmienna i wynosiła od 3,0 do 5,0 metrów. Po wybudowaniu drogi szerokość jej jezdni wynosi od 6,0 do 7,9 metrów. Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że wybudowanie drogi umożliwiającej korzystanie z niej przez właściciela działki nr [...], obręb S. D., uprawniało organ I instancji do ustalenia w drodze decyzji opłaty adiacenckiej, spowodowanej wzrostem wartości wskazanej nieruchomości, m.in. w wyniku budowy drogi. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium uznało, że brak jest przesłanek do uwzględnienia zarzutu dotyczącego naruszenia art. 81a k.p.a., poprzez przyjęcie na podstawie dokumentacji zgromadzonej pod nazwą: "Budowa ścieżki pieszo-rowerowej S. D.-K.", że planowana inwestycja polegała na budowie drogi. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył również przepisów art. 3 pkt 3 i 3a ustawy Prawo budowlane w wyniku przyjęcia, że droga, która dotychczas istniała nie spełniała standardów drogi, a w związku z tym nie może być uznana za obiekt budowlany, podczas gdy droga taka była utwardzona za pomocą destruktu/frezu asfaltowego i płyt betonowych, a tym samym utwardzona droga stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane oraz przepisów art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w wyniku błędnego ustalenia, że istniejąca dotychczas droga nie stanowi obiektu budowlanego, a w konsekwencji uznanie, że doszło do budowy nowej drogi, a nie przebudowy drogi już istniejącej. Kolegium wskazało, że w dniu 16 lutego 2021 r. Gmina K. zawarła z wykonawcą E. P. S.A. aneks do umowy Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2019 r. polegający na zwiększeniu zakresu robót poprzez wykonanie zewnętrznej instalacji wodociągowej, zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, zmianie średnicy kanalizacji deszczowej. Decyzją z dnia [...] października 2020 r., Nr [...] Starosta [...] przeniósł na rzecz Gminy K. ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 30 listopada 2001r., znak: [...] Do odcinka nowo wybudowanej sieci wodociągowej mają możliwość podłączenia się działki znajdujące się przy drodze wewnętrznej nr [...], w tym również przedmiotowa działka nr [...], obręb S. D., co wynika ze sporządzonej inwentaryzacji powykonawczej sieci wodociągowej wraz z przyłączami. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że skarżąca wybudowała sieć wodociągową na terenie własnych nieruchomości, natomiast to Gmina K. stworzyła warunki przyłączenia do nowo wybudowanej sieci wodociągowej. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. w wyniku uznania, że wykonana przez Gminę Kołbaskowo zewnętrzna instalacja wodociągowa spowodowała stworzenie warunków do podłączenia i korzystania z wybudowanej sieci wodociągowej przez właściciela działki nr [...], obręb S. D., a tym samym spowodowało to zwiększenie wartości tej nieruchomości, podczas gdy strona we własnym zakresie dokonała budowy niezbędnej infrastruktury technicznej dla potrzeb przedmiotowej działki. W ocenie organu odwoławczego Gmina K. stworzyła niewątpliwie możliwość korzystania przez skarżącą z wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowej oraz korzystania z wybudowanej drogi. Z dniem 3 sierpnia 2022 r. dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb S. D., stworzono warunki do podłączenia do sieci wodociągowej oraz możliwości korzystania z drogi. Powyższe oznacza, że została spełniona kolejna z przesłanek ustalenia opłaty adiacenckiej. Operat szacunkowy został sporządzony w dniu 23 sierpnia 2023 r. przez rzeczoznawcę majątkowego K. S. posiadającego uprawnienia nr [...]. Data, na którą uwzględniono stan wyceny oraz wartość nieruchomości to 3 sierpnia 2022 r. Zgodnie opinią rzeczoznawcy majątkowego wartość nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb S. D. uległa wzrostowi. Kolegium wyjaśniło dalej, że zgodnie z treścią art. 154 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W przypadku braku planu miejscowego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości lub ustalenia planu ogólnego gminy. Działka nr [...], obręb S. D., będąca przedmiotem wyceny położona jest w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy K. N. [...] z dnia 29 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Z. z dnia 4 sierpnia 2007 r. Nr [...] poz. 309). Zgodnie z ustaleniami planu miejscowego działka położona jest w terenie elementarnym 15 MN - przeznaczonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Do oszacowania wartości nieruchomości, działki nr [...], położonej w obrębie S. D., o powierzchni 0,0976 ha, przed wybudowaniem i po wybudowaniu infrastruktury zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Przy stosowaniu metody porównywania parami porównuje się nieruchomość wyceniana o znanych cechach. Wartość określa się poprzez korygowanie cen transakcyjnych ze względu na różnice ocen pomiędzy nieruchomością wycenianą i nieruchomościami podobnymi. W procesie szacowania wartości nieruchomości uwzględniono aktualne ceny w obrocie nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową, lokalizację, jakość drogi dojazdowej, uzbrojenie oraz powierzchnię działki. Zakres terytorialny porównywanych nieruchomości określono na podstawie transakcji z terenu powiatu polickiego, ze szczególnym uwzględnieniem terenu gminy K.. Operat zawiera zestawienie transakcji rynkowych trzynastu nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową na lokalnym rynku. Dokonano oceny cech rynkowych porównywanych nieruchomości. Wartość rynkową nieruchomości określono korygując ceny transakcyjne nieruchomości przyjętych do porównania ze względu na cechy różniące jej od nieruchomości szacowanej. Rzeczoznawca zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym prawidłowo obliczył wzrost wartości nieruchomości, działki nr [...], obręb S. D., o powierzchni 0,0976 ha. Ustalono, że wartość działki przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej wynosiła [...] zł, natomiast wartość tej nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury oszacowano na kwotę [...]zł. Wzrost wartości nieruchomości wyniósł zatem [...] zł. Na tej podstawie organ I instancji, zgodnie z uchwałą Nr [...] z dnia 19 listopada 2007 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz. Urz. Woj. Z. z dnia 12 grudnia 2007 r. nr [...], poz. 2221) ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł. W ocenie Kolegium przedmiotowy operat szacunkowy jest spójny, logiczny i czytelny w zakresie określenia cech nieruchomości przyjętych do porównania. Określonej w operacie wartości nieruchomości nie można uznać ani za zaniżoną przed podziałem, ani za zawyżoną po podziale. Wnioski wynikające ze sporządzonego operatu są logiczne i jednoznacznie potwierdzają okoliczność, iż wskutek dokonanego podziału wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła w zakresie wskazanym w operacie szacunkowym. Przedmiotowy operat szacunkowy stanowi zatem wiarygodny dowód w sprawie i z tych względów organ I instancji poprawnie na jego podstawie ustalił wysokość opłaty adiacencką. Operat został sporządzony zgodnie z przepisami u.g.n. oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 555). Końcowo organ odwoławczy podał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 147 ust. 1 i u.g.n. opłata adiacencka może być, na wniosek właściciela nieruchomości, rozłożona na raty roczne płatne w okresie do 10 lat. Warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o ustaleniu opłaty. Należność gminy z tego tytułu podlega zabezpieczeniu, w tym przez ustanowienie hipoteki. Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Raty, o których mowa w ust. 1, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. Przytoczono również przepisy art. 148 ust. 1 i 3 u.g.n., zgodnie z którymi obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. W przypadku rozłożenia opłaty na raty obowiązek ten dotyczy wpłacenia pierwszej raty. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. Skarżąca, niezadowolona z rozstrzygnięcia, wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieodniesienie się do zarzutów podniesionych przez nią w treści odwołania, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w kwestii poniesionych przez stronę nakładów na rzecz wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej postaci urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych oraz faktu istnienia drogi rozumianej jako obiekt liniowy i budowlany przed rozpoczęciem realizowanej inwestycji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że istnieją w niniejszej sprawie podstawy do wydania przez organ I instancji decyzji zobowiązującej do uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, a także nierozstrzygnięcia powstałych i zgłaszanych wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, tym samym wzbudzając nieufność wobec organów administracji publicznej poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki interpretacyjnej; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ("p.b."), poprzez przyjęcie, że droga, która dotychczas istniała, nie spełniała standardów drogi, a w związku z tym nie może być uznana za obiekt budowlany (obiekt liniowy), podczas gdy droga ta była utwardzona za pomocą destruktu/frezu asfaltowego i płyt betonowych, tym samym tak utwardzona droga stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a p.b.; b) art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ("u.d.p.") w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 p.b., poprzez uzależnienie istnienia drogi od wykonania robót budowlanych mających na celu budowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 i 7 p.b. na podstawie wcześniej wydanej decyzji; c) art. 4 pkt 2 u.d.p., poprzez przyjęcie, że drogą jest tylko obiekt mieszczący się w definicji przywołanego przepisu; d) art. 148 ust. 4 u.g.n., poprzez jego niezastosowanie skutkujące niezaliczeniem na poczet opłaty adiacenckiej wartości świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela nieruchomości na rzecz budowy zewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej w S. D.. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 – t.j.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – t.j.) dalej przywoływana jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno ten akt, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji istotnie naruszają prawo. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 11 u.g.n. opłatami adiacenckimi są opłaty ustalone w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Co do zasady istnieją zatem trzy sytuacje stwarzające możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej: podział nieruchomości, scalenie i podział nieruchomości, wybudowanie urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z art. 143 ust. 2 u.g.n. przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Według zaś art. 144 ust. 1 i 2 u.g.n. właściciele nieruchomości, a także użytkownicy wieczyści nieruchomości gruntowych, którzy na podstawie odrębnych przepisów nie mają obowiązku wnoszenia opłat rocznych za użytkowanie wieczyste oraz użytkownicy wieczyści, którzy wnieśli jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego, uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej poprzez wnoszenie opłat adiacenckich. W myśl art. 145 ust. 1 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Art. 145 ust. 2 u.g.n stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Stosownie do treści art. 146 u.g.n. ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (ust.1). Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości (ust.1a). Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały (ust.2). Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo na dzień stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 3). W niniejszej sprawie Rada Gminy K. uchwałą z dnia 19 listopada 2007 r., nr [...], w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz.Urz. Woj. Z. z 12 grudnia 2007 r. nr [...], poz. 2221), ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budowy urządzeń infrastruktury technicznej, w wysokości 50 % różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Podsumowując, obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje w przypadku kumulatywnego spełnienia się następujących przesłanek: wybudowania infrastruktury technicznej z udziałem środków publicznych, stworzenia warunków do korzystania z niej, obowiązywania w dniu, w którym stworzono warunki do korzystania z infrastruktury technicznej, uchwały rady gminy określającej wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, wzrostu wartości nieruchomości będącego następstwem budowy infrastruktury technicznej, wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury technicznej. Charakter opłaty adiacenckiej oraz kryteria jej ustalania powodują, że nie zależy ona od rzeczywistego i faktycznego korzystania przez właściciela z możliwości podłączenia nieruchomości do odpowiednich urządzeń, ani z faktu bezpośredniego korzystania z tych urządzeń. Samo stworzenie takiej możliwości, czyli np. wybudowanie drogi, przesądza o powstaniu obowiązku uiszczenia opłaty (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1595/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1464/00). O ile zostały wybudowane urządzenia infrastruktury technicznej i stworzono możliwości korzystania z nich, to właściciele nieruchomości mają obowiązek wnoszenia opłat adiacenckich. Opłaty te mają charakter obligatoryjny (obowiązkowy), wynikający bezpośrednio z aktu prawa powszechnie obowiązującego, jakim jest ustawa, a ich obowiązek istnieje niezależnie od tego czy właściciel nieruchomości w ogóle korzysta, bądź ma zamiar korzystać z wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej. Ważne jest stworzenie możliwości korzystania z wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej. Opłata adiacencka ustalana jest po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości przed i po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 146 ust. 1a i 2 u.g.n.). Jest to jedyny dopuszczony przez prawo dowód określający wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia opłaty adiacenckiej. Stosownie do art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Sposoby określania wartości nieruchomości, stanowiące podejście do ich wyceny, są uzależnione od przyjętych rodzajów czynników wpływających na wartość nieruchomości (art. 152 ust. 1 u.g.n.). Forma operatu szacunkowego określona jest w rozdziale 4. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (tj. Dz. U. z 2021, poz. 555). W badanej sprawie organy przyjęły, że zrealizowana przez Gminę K. inwestycja polegała na budowie, a nie przebudowie drogi gminnej na terenie działek nr: [...], [...], 47, [...], [...], 44, [...], [...], obręb S. D. i została zrealizowana na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], znak: [...] Nieruchomość była użytkowana w charakterze drogi, jednak nie spełniała warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Wójt Gminy K. w decyzji wskazał także, że została wybudowana sieć wodociągowa z przyłączami na terenie działek o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D., na podstawie decyzji z dnia [...] października 2020 r., Nr [...]. Działka nr [...] o powierzchni 0,0976 ha, stanowiąca własność skarżącej, zdaniem organów, posiada możliwość przyłączenia do nowo wybudowanej sieci wodociągowej. Pomimo tego, że to skarżąca wybudowała sieć wodociągową na terenie własnych nieruchomości, to w ocenie organów obu instancji warunki przyłączenia do nowo wybudowanej sieci wodociągowej stworzyła Gmina K.. W zaskarżonej decyzji ustalono zatem opłatę adiacencką w związku z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, tj. sieci wodociągowej oraz drogi. Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje to, czy istniały podstawy do ustalenia tej opłaty w związku z wybudowaniem wskazanych w rozstrzygnięciu organu I instancji urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób nieprawidłowy uzasadniły w jaki sposób stworzono warunki do korzystania z wybudowanej nieruchomości, czyli drogi gminnej na terenie działek nr: [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...], [...], oraz sieci wodociągowej z przyłączami na terenie działek o numerach: [...], 47, [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D. - a jest to warunek konieczny i niezbędny do ustalenia opłaty adiacenckiej. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość skarżącej, oznaczona numerem [...], przylega do działki oznaczonej numerem [...], [...] oraz działki stanowiącej drogę wewnętrzną oznaczonej numerem [...]. Wątpliwości nie budzi zatem, że inwestycja drogowa – budowa drogi gminnej na terenie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb S. D., zrealizowana na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...],. z nieruchomością skarżącej nie graniczy z żadnej strony. Skarżąca nie ma także możliwości bezpośredniego zjazdu na działkę o numerze [...], położoną najbliżej jej nieruchomości. Choć kwestia realizacji samej inwestycji drogowej nie budzi wątpliwości Sądu, który w tym zakresie podziela argumentację organu, to jednak zauważyć wypada, że jeśli rzeczywiście skarżąca nie ma możliwości urządzenia zjazdu na swoją nieruchomość z nowo wybudowanej drogi (a z mapy znajdującej się w aktach sprawy wynika, że nie ma takiej możliwości), to nie będzie podstaw do ustalania dla niej spornej opłaty. Niespełniona będzie bowiem przesłanka polegająca na stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej nieruchomości. Podobnie rzecz się ma w przypadku wybudowania sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej z przyłączami na terenie działek o numerach: [...], [...] [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D., wybudowanej na podstawie decyzji z dnia [...] października 2020r., Nr [...]. Działka skarżącej nr [...] nie może korzystać z dobrodziejstwa nowo wybudowanej sieci bezpośrednio, a tylko poprzez sieć wybudowaną przez skarżącą w działce oznaczonej numerem [...]. Zatem i w tym przypadku niespełniona będzie przesłanka stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej infrastruktury. W tym miejscu wskazać należy, że przez doktrynę i orzecznictwo został wypracowany pogląd, zgodnie z którym stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oznacza, w przypadku urządzenia kanalizacyjnego, wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Z kolei, w przypadku podłączenia nieruchomości do wodociągu stwierdzono, że naliczenie opłaty adiacenckiej jest możliwe, gdy nastąpiło wybudowanie sieci wodociągowej wraz z zaworem za wodomierzem głównym na przyłączu lub na miejscu przeznaczonym na jego umieszczenie, zgodnie z warunkami technicznymi danej sieci (tak: wyrok NSA z 30 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1595/00; wyrok NSA z 6 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2053/01; wyrok NSA z 23 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 131/01). Analogicznie interpretując przyjmuje się, że dla stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do innych sieci uzbrojenia technicznego nie wystarczy wybudowanie przewodu głównego czy rozprowadzającego, ale inwestor zobowiązany jest również do wybudowania przyłączy funkcjonalnych do granicy nieruchomości (por. Gospodarka nieruchomościami. S. Źróbek, R. Źróbek, J. Kuryj, Wydawnictwo Gall, Katowice 2012 r., str. 196-197). Przez stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości należy rozumieć takie wykonane urządzenia infrastruktury technicznej by umożliwiało ono bezpośrednie podłączenie nieruchomości do sieci, a więc wraz z odpowiednimi odgałęzieniami, przyłączami. Jednocześnie "odpowiednimi" – tzn. spełniającymi parametry techniczne dostosowane do charakteru nieruchomości położonych w rejonie zrealizowanej inwestycji infrastrukturalnej, przy uwzględnieniu norm wynikających ze stosownych przepisów (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28 października 2009 r., sygn. akt II SA/Go 674/09, por. także E. Bończak-Kucharczyk, komentarz do art. 145 u.g.n., w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX 2024). Nie straciło na aktualności także orzeczenie WSA w Warszawie, który w wyroku z 5 grudnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Wa 1331/07), uznał np., że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego, umożliwiających wymierzenie przez zarząd gminy opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 u.g.n., jest to wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia, czyli do pierwszej studzienki, licząc od strony budynku; a zatem przyłącze do kanału sanitarnego – do pierwszej studzienki od strony budynku – stanowi własność właściciela budynku, a nie właściciela urządzenia kanalizacyjnego, do którego należy pozostała część urządzenia kanalizacyjnego. Przypomnieć wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w uchwale 5 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r.(sygn. akt OPK 4/00 ONSA 2000/4/143) wyjaśnił, że użyty w art. 145 ust. 1 u.g.n. zwrot "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" oznacza - w przypadku urządzenia kanalizacyjnego - wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. W uzasadnieniu tej uchwały NSA podniósł, że wskazówkę interpretacyjną dla wyjaśnienia, co oznacza sformułowanie "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" zawiera ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm.). Zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy Prawo wodne, urządzenia kanalizacyjne wykonane są na koszt budżetu Państwa za zwrotem części kosztów przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości, stanowią własność Państwa, a zgodnie z § 1 rozporządzenia w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i wprowadzanie ścieków utrzymanie i eksploatacja urządzeń kanalizacyjnych do pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku, lub do miejsca przeznaczonego na jej wybudowanie należy do właścicieli tych urządzeń. Analiza przytoczonych przepisów - ustawy Prawo wodne oraz aktu wykonawczego do niej wykazuje, że urządzenie kanalizacyjne to nie tylko kanał sanitarny, ale także przykanaliki - odgałęzienia - prowadzące do poszczególnych nieruchomości, do miejsca określonego w powołanym przepisie - § 1 rozporządzenia, a mianowicie pierwszej studzienki na przykanaliku, licząc od strony budynku. Kanał sanitarny i przykanaliki łącznie składają się na urządzenie kanalizacyjne służące do odprowadzania ścieków. Wprawdzie przytoczona uchwała NSA podjęta została pod rządami ustawy z 1974 r. Prawo wodne, która to ustawa utraciła moc obowiązującą z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), tj. z dniem 1 stycznia 2002 r., jednakże regulująca obecnie problematykę zbiorowego odprowadzania ścieków ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, która weszła w życie z dniem 14 stycznia 2002 r. (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 757), w art. 2 pkt 5 i 14 ustala, że przyłącze kanalizacyjne jest to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług, z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej, a urządzenie kanalizacyjne to m.in. sieci kanalizacyjne. Zauważyć ponadto należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 powyższej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Przytoczone wyżej przepisy ustawy wskazują, że przywołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. zachowała swą aktualność również pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Oznacza to, że także obecnie stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacyjnego, umożliwiających ustalenie przez gminę opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 u.g.n., jest to wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Z materiału dowodowego zebranego w badanej sprawie wynika, że organy orzekające nie wyjaśniły w sposób zgodny z wyżej prezentowaną wykładnią art. 145 i art. 148b u.g.n., czy w odniesieniu do nieruchomości skarżącej zaistniały tak pojmowane - jak wyżej zostało to przedstawione - warunki techniczne do podłączenia jej nieruchomości do nowo wybudowanej infrastruktury technicznej. Organy administracji swoje ustalenia oparły na: - zawartym przez Gminę K. z wykonawcą E. P. S.A. w dniu 16 lutego 2021 r. aneksie do umowy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., polegającym na zwiększeniu zakresu robót poprzez wykonanie zewnętrznej instalacji wodociągowej, zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, zmianie średnicy kanalizacji deszczowej; - decyzji z dnia [...] października 2020 r., Nr [...], którą Starosta [...] przeniósł na rzecz Gminy K. ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2001 r, znak: [...] w części dotyczącej budowy sieci wodociągowej z przyłączami na terenie działek [...], [...] [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D., budowy sieci kanalizacji deszczowej z przyłączami na terenie działek [...], [...] [...], [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D.. Zgodnie z ww. decyzją oraz projektem budowlanym, będącym załącznikiem do tej decyzji inwestycja w zakresie budowy sieci wodociągowej z przyłączami na terenie działek: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb ewidencyjny S. D., gmina K., polegała na: - budowie sieci od węzła W9 do granicy działki nr [...] z działką [...]; - budowie odcinka od węzła W1 do granicy działki nr [...] z działką [...], od węzła W9 do węzła W35 wraz z przyłączami W28, W31, W36 oraz od węzła W38 do granicy działki nr [...] z działką [...]. Wbrew stanowisku organu trudno zatem uznać, że dla nieruchomości skarżącej to Gmina stworzyła warunki do podłączenia jej nieruchomości do nowo wybudowanej infrastruktury technicznej. Jak bowiem wynika z akt sprawy, infrastrukturę techniczną zlokalizowaną na działce nr [...], graniczącej z działką nr [...] stworzyła sama skarżąca. Wbrew stanowisku organu, także ze sporządzonej inwentaryzacji powykonawczej sieci wodociągowej wraz z przyłączami nie wynika poprowadzenie nowo wybudowanej infrastruktury technicznej do granicy działki skarżącej. W tych okolicznościach należało uznać, że organy administracji nie dokonały prawidłowej oceny informacji ZWiK K. (protokół odbioru sieci wodociągowej z dnia 9.06.2022 r. Nr DE.405.84.2022) wraz z oświadczeniem kierownika budowy z dnia 27.05.2022 r. w kontekście stanowiących załącznik do odwołania skarżącej: a) umowy na roboty budowlane Nr [...]/2021 z dnia 28 maja 2021, której przedmiotem jest wykonanie przez wykonawcę na zlecenie Skarżącej zewnętrznej instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i kanalizacji deszczowej w działce drogowej nr [...] wraz z przyłączami instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej m.in. do działki nr [...], b) faktury nr [...]/2021 za wykonanie usługi wynikającej z ww. umowy oraz c) protokołu Nr [...] odbioru wykonanych robót, nie poprzedzając tej oceny dokonaniem ustaleń czy wybudowana kanalizacja zawiera przykanaliki, doprowadzone przez wykonawcę robót, co najmniej do granicy nieruchomości skarżącej. Prawidłowe odczytanie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów pozwoliłoby organom administracji na dokonanie oceny, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie można mówić o stworzeniu przez Gminę warunków do podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej. Zauważyć należy, że ze wspomnianego protokołu odbioru sieci wodociągowej z dnia 9.06.2022 r. Nr [...] wynika wprawdzie, że "na terenie działek [...] obręb K. oraz [...], [...], [...], [...], [...] obręb S. D. prace zostały wykonane prawidłowo", jednak protokół należy odczytywać łącznie z oświadczeniem kierownika budowy z dnia 27.05.2022 r., w którym znajduje się oświadczenie, że budowa sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej na terenie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] obręb S. D., gm. K. została wykonana zgodnie z projektem budowlanym. Z przywołanych dokumentów wynika jednoznacznie, że Gmina (jej wykonawca) nie prowadziła żadnych prac na terenie działek graniczących z nieruchomością skarżącej, oznaczonej nr ew. [...]. Podsumowując, brak prawidłowej oceny zgromadzonego materiału we wskazanym powyżej zakresie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a w kontekście przedstawionej wyżej wykładni art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 148b ust. 1 i 2 u.g.n. doprowadziło to do naruszenia prawa materialnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało uznać, że postępowanie przeprowadzone w obu instancjach, wskutek naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., nie wykazało, w sposób nie budzący wątpliwości, że stworzono warunki do podłączenia nieruchomości skarżącej do sieci kanalizacyjnej, co warunkowało ustalenie opłaty adiacenckiej. Zaznaczyć przy tym należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera przekonującej argumentacji, pozwalającej na zaakceptowanie podjętego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną, jak też poprzedzającą ją decyzję, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a. w pkt II. Biorąc powyższe pod uwagę, odnoszenie się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez skarżącą okazało się zbędne. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu są dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło