II SA/Sz 568/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-09-13

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej z powodu wyczerpania limitu środków finansowych i złożenia wniosku po terminie, pomimo odwołania strony podnoszącej zarzuty naruszenia Konstytucji i nierównego traktowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej, ponieważ limit środków finansowych na lata 2004-2006 został wyczerpany, a wniosek skarżącego został złożony po terminie ogłoszonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Brak środków i złożenie wniosku po terminie czyniły postępowanie bezprzedmiotowym. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji i nierównego traktowania uznano za niezasadne, wskazując na unijne pochodzenie środków i samodzielność państwa w określaniu zasad ich podziału.
Stan faktyczny
Skarżący B. L. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania renty z powodu wyczerpania limitu środków finansowych na lata 2004-2006. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, wskazując na złożenie wniosku po terminie ogłoszonym przez ARiMR oraz niespełnienie przez skarżącego wymogu wiekowego w dniu złożenia wniosku. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty nierównego traktowania i naruszenia Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska ( spr.) Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2007r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej oddala skargę W dniu [...] r. B. L. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie renty strukturalnej wraz z załącznikami. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , w oparciu o § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) oraz art. 104 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, odmówił B. L. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przyznawanie rent strukturalnych jest ograniczone limitem kwotowym oraz limitem osobowym, tj. liczbą beneficjentów. Zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, renty strukturalne są przyznawane do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M. P. Nr 56, poz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 "Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił B. L. przyznania renty strukturalnej z uwagi na wyczerpanie się limitu przeznaczonego w planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. B. L. złożył od tej decyzji odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i wniósł o przyznanie mu renty strukturalnej. Wskazał, że spełnił warunki do uzyskania powyższej renty. B. L. przytoczył treść art. 32 i 89 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podał, że odmowa przyznania mu w/w renty z uwagi na wyczerpanie się limitu środków narusza art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyrządziła mu szkodę, a "zły system legislacyjny, brak przepisów przejściowych, nie mogą powodować, że to obywatele ponoszą odpowiedzialność zbiorową za zaniechania ustawodawcy". W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 3, § 20 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, m.in., że renty strukturalne są przyznawane: - do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony z załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. Nr 56, poz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 "Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65; - według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie renty strukturalnej. Zgodnie z wyżej przytoczonymi przepisami Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa posiadająca akredytację agencji płatniczej dla działania zobowiązana była do monitorowania składanych wniosków. W dniu 28 lipca 2004 r. Rzecznik Prasowy ARiMR opublikował "Komunikat prasowy" w którym poinformował, iż ostatnim dniem składania wniosków o rentę strukturalną będzie poniedziałek 31 lipca 2006 r. a podyktowane to jest faktem, iż dotychczas złożone wnioski wyczerpują limit środków finansowych przewidzianych na renty strukturalne na lata 2004-2006. Organ stwierdził, że wniosek B. L. został złożony po ogłoszeniu ograniczenia terminu do składania takich wniosków, dlatego też powinien zostać odrzucony bez merytorycznego rozpoznania. Wnioski o przyznanie renty strukturalnej złożone po dniu 31 lipca 2006r. nie są weryfikowane merytorycznie, gdyż nie było już środków finansowych na ich obsłużenie. Dodatkowo, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał, że do dnia 31 lipca 2006r. B. L. nie miał legitymacji prawnej do złożenia wniosku, ponieważ wiek [...] lat wymagany na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich osiągnął dopiero w dniu [...]r. Organ wskazał, ze renty strukturalne są działaniem celowym i są skierowane do rolników, spełniających określone prawem kryteria, a nie do ogółu obywateli, zaś strona nie poniosła żadnej szkody w związku z odmową przyznania jej renty strukturalnej przez organ I instancji. B. L. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzut nierównego traktowania przez władze państwowe obywateli, którzy są rolnikami urodzonymi po 31 lipca 1951r. Według skarżącego limit środków przyznanych na renty strukturalne w latach 2004-2006 winien być tak podzielony, aby wystarczyło ich dla wszystkich, którzy się o nie ubiegają. Wskazał, że jego syn podjął działania w celu przejęcia od niego gospodarstwa m.in. zdobył odpowiednie uprawnienia. Podał także, że organ II instancji naruszył termin do wydania zaskarżonej decyzji, która nadto, jest skierowana do innej osoby. Zdaniem strony, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naruszył art. 139 Kpa, bowiem wydał decyzję na jego niekorzyść, która naraża go na szkodę finansową w postaci nieprawnego wyłączenia go z puli osób otrzymujących renty strukturalne w ramach środków przyznawanych za lata 2004-2006. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że organ administracji działa na podstawie przepisów prawa. Terenowe Biura Agencji informują rolników o stosownych przepisach oraz działa infolinia. Warunki, które winien spełnić rolnik ubiegający się o rentę strukturalną określił ustawodawca. Organ zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu nie naruszył słusznego interesu strony ani interesu społecznego, zaś skarżący ma subiektywne poczucie krzywdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana – stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że decyzja odpowiada prawu. Zasady przyznawania rent strukturalnych określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) Zgodnie z treścią § 3 pkt 1 w/w rozporządzenia, renty strukturalne mogły być przyznane do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych. Z dniem 11 sierpnia 2006 r. do przepisu tego dodano zapis, wedle którego, przyznanie renty strukturalnej zostało ograniczone dodatkowo dniem, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M. P. Nr 56, poz. 958) w części 11 "Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 "Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65. Ponadto, w myśl § 3 ust. 2 w/w rozporządzenia, renty strukturalne przyznaje się według kolejności otrzymania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosków o przyznanie renty strukturalnej. Główne przesłanki od których spełnienia uzależnione zostało uzyskanie renty strukturalnej określono w § 4 tego rozporządzenia. I tak, stosownie do pkt 1 § 4, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników. Tryb składania i warunki formalne wniosku o przyznanie renty strukturalnej zawarte zostały w § 18 rozporządzenia. Zgodnie z § 18 ust. 3, wnioskodawca składa wniosek (o przyznanie renty strukturalnej) po ukończeniu 55 lat (...). Do wniosku tego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej (§18 ust. 5). Przedstawione regulacje prawne za prawidłowe nakazują uznać stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że uzyskanie przez skarżącego wieku [...] lat na dzień składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej było wymagane obowiązującymi przepisami prawa. Agencja Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, zobowiązana do monitorowania składanych wniosków, w Komunikacie z dnia 28 lipca 2006 r. poinformowała, że ostatnim dniem skalania wniosków o rentę strukturalną będzie poniedziałek 31 lipca 2006 r. ze względu na fakt, iż dotychczas złożone wnioski wyczerpują limit środków finansowych przewidzianych na renty strukturalne na lata 2004-2006. Wniosek skarżącego o przyznanie renty strukturalnej złożony po dniu [...] r., został trafnie uznany przez organ II instancji jako wniosek, który nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu, bowiem został już wyczerpany limit środków przyznanych na ten cel. W związku z tym organ II instancji podjął prawidłową decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie, gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Za niezasadny należy uznać zarzut opierający się na twierdzeniu o nierównym traktowaniu przez władze państwowe obywateli, którzy są rolnikami urodzonymi po 31 lipca 1951 r. Wyjaśnić należy, że środki na przedmiotowe renty pochodzą z Unii Europejskiej, która przyznaje określoną ich ilość konkretnemu państwu członkowskiego. Ponieważ ilość środków jest ograniczona, państwo członkowskie decyduje już samodzielnie w sprawie podziału tych środków i określa zasady oraz warunki ich przyznania określonym podmiotom. Powyższy limit środków finansowanych na lata 2004-2006 stanowi jedno z działań Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich, który jest zatwierdzany przez Komisję Europejską. Polska określiła zasady i warunki podziału tych środków w Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Rolnicy mogli ubiegać o powyższą rentę, o ile spełnili warunki wymienione w w/w rozporządzeniu i złożyli wniosek w określonym terminie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 Kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, w niniejszej sprawie są nimi m.in. przepisy powyższego rozporządzenia. Zarzut naruszenia art. 139 Kpa przez organ odwoławczy, jest niezasadny i wynika z niezrozumienia przez skarżącego treści tegoż przepisu. Organ II instancji nie wydał decyzji na niekorzyść strony po rozpoznaniu sprawy w związku ze złożonym przez nią odwołaniem. Organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania renty strukturalnej, zaś organ odwoławczy uchylił w/w decyzję i umorzył postępowanie, tj. jedynie zakończył sprawę procesowo w inny sposób. Bezzasadny jest również zarzut skargi, że na skutek nieprzyznania renty skarżący poniesie szkodę. Skarżący może się ubiegać o przyznanie mu przedmiotowej renty po spełnieniu warunków zakreślonych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, bądź po spełnieniu warunków do otrzymania renty strukturalnej przyznawanej przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie / Dz. U., Nr.52, poz. 539 z późn. zm./ Odnośnie skierowania zaskarżonej decyzji do innej osoby, wyjaśnić należy, że podmiotem tej decyzji jest niewątpliwie skarżący. Błąd pisarski dotyczący podania nazwiska innej osoby pojawił się w uzasadnieniu w/w decyzji, lecz organ odwoławczy dokonał już jego sprostowania. Ponadto, naruszenie terminu do wydania zaskarżonej decyzji przez organ II instancji nie miało wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny , uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie dostrzegając z urzędu takich uchybień przepisom prawa, które skutkować mogłyby uwzględnieniem skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło