II SA/Sz 569/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Po rozpatrzeniu wniosku J. G. z dnia 11 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. przyznał prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka – M. G. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. i odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. G., wobec przekroczenia kryterium dochodowego umożliwiającego przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko. W wyniku złożenia odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia w ponownie wydanym rozstrzygnięciu motywów jego podjęcia, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. Po raz drugi rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie prawo do świadczenia wychowawczego na rzecz dziecka - M. G. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. i odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. G.. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że dochód rodziny strony w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i przekracza kryterium dochodowe w wysokości 800 zł. J. G. odwołała się od tej decyzji podnosząc, że osoba weryfikująca dokumenty wzięła pod uwagę błędne dane dotyczące dochodu męża w zakresie wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz należny podatek dochodowy, na dowód czego przedłożyła PIT-11 małżonka za 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 1, 2, 4, 14 i 20 lit. a, art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4, art. 7 ust. 3, art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, treść przepisów art. 4 ust. 2 i 3, art. 5 ust. 3 i 4 oraz definicję dochodu wynikającą z art. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Następnie Kolegium ustaliło, że rodzina J. G. składa się z czterech osób: jej samej, J. G. – męża i córek N. G. i M. G.. J. G. w roku 2017 uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Od dochodu należało odjąć składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości [...] zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł i podatek w wysokości [...] zł. Czyli od dochodu w wysokości [...] zł należało odjąć kwotę [...]zł. Zatem dochód za 2017 r. wyniósł [...] zł. Miesięczny dochód wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę (rodzina 4-osobowa) dało kwotę [...]zł, czyli więcej niż kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Odpowiadając na zarzuty strony, organ odwoławczy wyjaśnił, iż wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji pomyłkowo wpisał kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości [...] zł, jednak z materiału dowodowego sprawy bezspornie wynika, że w przypadku J. G. składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosły [...] zł i takie też zostały przyjęte do obliczeń dochodu. Organ zauważył, że w przypadku ubiegania się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko spełnienie właściwego kryterium dochodowego jest warunkiem koniecznym do przyznania tego świadczenia – organy obu instancji nie mają w tym przypadku żadnego "luzu" decyzyjnego i jeśli organ I instancji prawidłowo ustalił, że osoba uprawniona nie spełnia kryterium dochodowego, to był zobowiązany do tego, żeby wydać decyzję odmowną. W skardze wniesionej od wyżej opisanej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie dochody rodziny za 2017 r. kwalifikują ją do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Skarżąca zwróciła uwagę, że z zeznania rocznego PIT-11 za 2017 r. wynika, że od przychodów męża odprowadzono podatek w wys. [...] zł, zaś do obliczeń przyjęto kwotę [...]zł. Skarżąca wniosła o wyjaśnienie, w jaki sposób został obliczony dochód i dlaczego nie zostało przyznane jej świadczenie 500 plus na pierwsze dziecko, skoro faktycznie jej małżonek otrzymywał [...] zł netto miesięcznie, co po przeliczeniu na liczbę osób w rodzinie daję kwotę [...]zł na członka rodziny. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że kwoty pobranych zaliczek wynikające z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy – PIT-11 nie odzwierciedlają faktycznie zapłaconego podatku za 2017 r. Takie dane wynikałyby jedynie z PIT 36 lub 37, gdzie uwzględnione są odliczenia i ulgi. Jednakże organ ma możliwość ustalenia pobranego podatku drogą elektroniczną i w ten sposób organ ustalił, że podatek wyniósł [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących względów. Zagadnienie prawidłowego ustalenia dochodu na członka rodziny skarżącej było podnoszone jako okoliczność sporna od momentu wydania pierwszej decyzji w sprawie przez Prezydenta Miasta S. w dniu [...] r. Na konieczność rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przedstawienia sposobu obliczenia dochodu, odwołującego się do konkretnych ustaleń opartych na materiale dowodowym, wskazał organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z dnia [...] r. Pomimo zasadnych uwag w tym kontekście sformułowanych w uzasadnieniu ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżoną decyzję nie w pełni sprostało obowiązkom w tym zakresie. W aktach administracyjnych znajduje się m.in. "Wydruk danych dla usługi: Udostępnienie danych w Epodatki", wykonany 13 sierpnia 2018 r., a dotyczący męża skarżącej. Z wydrukowanej tabeli wynika m.in., że J. G. złożył za rok 2017 PIT-37, dochód wyniósł [...] zł, składka na ubezpieczenie społeczne [...] zł zaś podatek należny od dochodu [...] zł. Bliżej nieokreślona osoba naniosła na ww. wydruku ręcznie wartość [...] pod kolumną dot. podatku należnego od dochodu. Ta wartość, jak wynika z późniejszych decyzji organów obu instancji, została uznana jako podatek, którego wysokość uwzględniono przy obliczaniu dochodów rodziny skarżącej. Do tejże kwoty odwołało się również Kolegium w odpowiedzi na skargę podając, że ustalenie pobranego podatku nastąpiło drogą elektroniczną. Taki sposób wyjaśnienia istotnej dla sprawy okoliczności stanu faktycznego jest niewystarczający. W kontekście dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jest ono nie do zweryfikowania dla Sądu, jak i dla strony skarżącej. Brak jest w aktach wydruku informacji uzyskanej drogą elektroniczną potwierdzającej prawidłowość przyjętej kwoty podatku, czy też innej należycie sporządzonej adnotacji wskazującej na źródło uzyskania informacji i podpisanej przez osobę czyniącą te ustalenia. Nie jest również wiadomym, w jaki sposób prawidłowość wykazanej przez organ I instancji wysokości podatku sprawdził organ odwoławczy. W sytuacji, w której organ ustalenia swe opiera na okolicznościach i dowodach, które są nieweryfikowalne w oparciu o zebrany materiał dowodowy, to uzasadnionym jest postawienie mu zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 a w szczególności art. 80 K.p.a. Wobec tego, że prawidłowe ustalenie wysokości dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, w kontekście prawa do świadczenia wychowawczego przysługującego na pierwsze dziecko, zgodnie z postanowieniami art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ma istotne znaczenie w sprawie, brak w aktach dowodów umożliwiających poczynienie niezbędnych w sprawie ustaleń powoduje, że zaskarżona decyzja nie mogła zostać uznana za zgodną z prawem. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą Kolegium będzie uzupełnienie w niezbędnym zakresie materiału dowodowego wyjaśniającego przyjętą do odliczenia od dochodów rodziny wartości podatku dochodowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.