II SA/Sz 570/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tyt. samotnego wychowywania dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że nie orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Wójt Gminy [...], reprezentowany przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], odmówił G.P. przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci S. i E. P. W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na brzmienie art.12 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn.zm. ) stwierdził, iż G.P. jest osobą rozwiedzioną, jednak ojciec dalej uczestniczy w procesie wychowawczym i edukacyjnym dzieci – co zostało potwierdzone przez obojga rodziców w trakcie wywiadu. W wywiadzie środowiskowym zarówno matka, jak i ojciec dzieci oświadczyli, że zamieszkują w jednym mieszkaniu, podzielonym po rozwodzie (wyrok z dnia [...] r.) do korzystania. Nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, wspólnie ponoszą koszty związane z utrzymaniem mieszkania. G.P. oświadczyła ponadto, iż ojciec dzieci "utrzymuje kontakt z dziećmi", zaś A.P. oświadczył, iż :"wspólnie spędzili święta, sytuacja w stosunku do dzieci nie uległa zmianie. W konflikcie z żoną." W odwołaniu od powyższej decyzji G.P. podniosła, iż organ I instancji źle ocenił sytuację, gdyż sama wychowuje dzieci, ojciec wręcz przeciwnie utrudnia wychowywanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdziło, iż podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że byli małżonkowie zamieszkują nadal w tym samym mieszkaniu i korzystają z niego w sposób określony w wyroku sądowym, jednak prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Oboje rodzice – zgodnie z wyrokiem sądu wykonują władzę rodzicielską nad małoletnią córką, pełnoletni syn przebywa poza domem, oboje łożą na utrzymanie dzieci, oboje też pokrywają rachunki za utrzymanie mieszkania. Ojciec dziecka uczestniczy w procesie edukacji, opieki i jak oświadczył, jego stosunek do dzieci nie uległ zmianie. Powyższe ustalenia pozwalają na ocenę, iż mimo rozwodu małżonków, oboje rodzice zamieszkując wspólnie, zajmują się wychowaniem wspólnych dzieci. Organ dodał też, że pojęcie "osoba samotna" nie jest tożsame z pojęciem "osoba samotnie wychowująca dzieci". Powyższa decyzja została zaskarżona przez G.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca podniosła, iż czuje się pokrzywdzona wydaną decyzją. Były mąż, jej zdaniem, nie bierze udziału w wychowywaniu dzieci. To ona zawsze opiekuje się dziećmi, uczestniczy w wywiadówkach i zebraniach dzieci w szkole. Ojciec jedynie zamieszkuje we wspólnym mieszkaniu, gdyż skarżącej nie stać na wynajęcie innego mieszkania. Nie jest prawdą, że ojciec uczestniczy w procesie edukacji i opieki. Wręcz utrudnia wychowywanie dzieci, nie interesuje się ich losem i nie łoży na ich utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). W niniejszej sprawie Sąd uznał skargę za zasadną, choć nie w pełni z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z art.3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228,poz.2255 z późn.zm. ) ilekroć w ustawie jest mowa o samotnym wychowywaniu dziecka - oznacza to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka ( brzmienie na dzień wydania zaskarżonej decyzji ). Organy za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęły ustalenie, że "ojciec dzieci uczestniczy w procesie edukacji, opieki i jak oświadczył, jego stosunek do dzieci nie uległ zmianie". Ustalenie to zostało oparte na wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym ze skarżącą oraz jej b. mężem – ojcem dzieci. Wywiad środowiskowy przeprowadzono według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz.U. Nr 213, poz.2162 ). Zgodnie z tym wzorem, w części II przeprowadza się wywiad z obojgiem rodziców. W pkt 5 skarżąca stwierdziła jedynie, iż ojciec dzieci utrzymuje z nimi kontakt, natomiast ojciec dzieci oświadczył , iż "wspólnie spędzili święta, sytuacja w stosunku do dzieci nie uległa zmianie, w konflikcie z żoną". Zgodnie z treścią wzoru, w tym punkcie należy określić " formy uczestnictwa ojca/matki dziecka w procesie jego edukacji, opieki codziennej, organizacji wspólnych wyjazdów wakacyjnych, wspólnego spędzania świąt". Jak z powyższego wynika, wywiad przeprowadzony z rodzicami, nie odpowiada na wszystkie pytania dotyczące określenia udziału rodziców w procesie edukacyjnym i wychowawczym. Brak takich ustaleń, zdaniem Sądu, nie pozwalał na zajęcie przez organy jednoznacznego stanowiska, iż ojciec dziecka uczestniczy w procesie edukacyjnym i wychowawczym dzieci. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie art.7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie samego przepisu art.3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych budzi wiele wątpliwości. Jeszcze więcej trudności w praktyce sprawia ustalenie udziału rodziców w procesie wychowania dzieci. Stąd rozstrzygając tego rodzaju sprawy, organy winny dołożyć szczególnej staranności przy przeprowadzaniu dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.