II SA/Sz 572/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi R. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś. przez Inspektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w Ś., skierowano R. T. (zwanego dalej: "Skarżącym"), na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przesyłka zawierająca odpis powyższego rozstrzygnięcia wraz z pouczeniem o terminie i sposobie złożenia odwołania została osobiście doręczona Skarżącemu w dniu 21 lutego 2017 r., jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru. 2. Dnia 14 marca 2017 r. Skarżący skierował do Prezydenta Miasta Ś. odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] r. wraz z wnioskiem z dnia 13 marca 2017 r. o przywrócenie terminu do jego złożenia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżący podał, że termin wniesienia odwołania od wskazanej decyzji upłynął w dniu 6 marca 2017 r., zaś od tego czasu przebywał za granicą, co uniemożliwiło mu dochowanie terminu. Obecnie od dwóch dni przebywa w Polsce. Wnioskodawca podniósł, że terminowi uchybił nieznacznie oraz bez swojej winy i z tego powodu w jego ocenie, wniosek zasługuje na uwzględnienie. 3. Rozpoznając złożony wniosek postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej przywoływane jako: "K.p.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że wbrew przeświadczeniu Skarżącego zaskarżona decyzja Organu I instancji została doręczona R. T. nie w dniu [...] r., lecz dnia 21 lutego 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a zatem termin do wniesienia odwołania wynoszący 14 dni od daty doręczenia decyzji upłynął w dniu 7 marca 2017 r. Następnie Organ przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę wydania zaskarżonego postanowienia oraz wyjaśnił, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, tj. gdy nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie, która składa wniosek. W ocenie Kolegium, wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skoro wnioskodawca pod koniec terminu do wniesienia odwołania miał wyjechać za granicę, to z przyczyn oczywistych w pierwszej kolejności winien był dochować należytej staranności, aby odwołanie złożyć przed wyjazdem. Ponadto Organ zwrócił uwagę, że wyjazd nie był okolicznością nagłą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą lub nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Tymczasem, jak wynika z prośby, w dniu 6 marca 2017 r. wnioskodawca opuszcza miejsce zamieszkania bez złożenia odwołania i uznaje, że niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy. Podsumowując Organ uznał, że uchybienie terminu w sprawie wniesienia odwołania, nastąpiło w wyniku niezachowania przez Skarżącego należytej staranności, której można było od niej wymagać, tak więc z jego winy. Mając powyższe na uwadze, wniesione łącznie z prośbą o przywrócenie terminu odwołanie od decyzji Organu I instancji pozostawiono bez rozpoznania. 4. Kwestionując wskazane postanowienie Skarżący złożył na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przychylenie się do jego stanowiska i przywrócenie Skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik wydanego rozstrzygnięcia: - art. 58 § 1 K.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, co zostało uprawdopodobnione, - art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy, w sposób wszechstronny i wyczerpujący, w szczególności brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy i prawidłowy. Zdaniem Skarżącego, nie sposób zgodzić się z wydanym postanowieniem, albowiem jest ono krzywdzące. W Jego ocenie, zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Niedotrzymanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło wskutek zdarzeń losowych - potrzeby nagłego wyjazdu w celach rodzinnych, a okoliczność ta była niezależna od Skarżącego. Podniósł, że w sytuacji w jakiej się znalazł nie mógł on wyręczyć się inną osobą. Nadto wskazał, że terminowi uchybił tylko nieznacznie, a ewentualne wątpliwości Organu, co do udzielonych wyjaśnień winny być rozstrzygane na korzyść Skarżącego szczególnie w sytuacji, gdy nie miał on żadnego interesu by dopuścić się niedotrzymania terminu do złożenia odwołania. Zdaniem Skarżącego, Organ powinien wnikliwie ocenić Jego argumentację oraz dokonać pełnej analizy sprawy, nadto w razie jakichkolwiek wątpliwości przeprowadzić postępowanie, które umożliwiłoby stronie przedstawienie swoich racji. Brak oceny oświadczeń Skarżącego dotyczących uprawdopodobnienia braku winy czyni, zdaniem Skarżącego sprawę niewyjaśnioną w sposób zgodny z art. 7 K.p.a. 5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 6. Ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Poszerzając zaś argumentację prawną w przedmiocie podniesionych przez Skarżącego przepisów prawa procesowego pełnomocnik wskazał, że Organ administracji niezasadnie uznał, iż wyjazd za granicę, który uniemożliwił Skarżącemu wniesienie odwołania w ustawowym terminie, nie był okolicznością nagłą. Skarżący w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że wyjazd zagraniczny, który uniemożliwił mu złożenie odwołania w 14-dniowym terminie, miał miejsce w dniach od 6 do 11 marca 2017 r. Nawet gdyby więc przyjąć za Organem, że termin wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 7 marca 2017 r., to niewątpliwie Skarżący nie mógł wnieść odwołania w placówce operatora pocztowego działającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, będący osobą nieposiadającą wykształcenia prawniczego, nie był przy tym świadomy tego, że osoba przebywająca za granicami Polski winna dochować terminu do wniesienia środka odwoławczego za pośrednictwem urzędu konsularnego. Tym samym, ze względu na - jak wskazał sam Skarżący w treści skargi z dnia 28 kwietnia 2017 r. - nagły charakter wyjazdu zagranicznego można uznać, że Skarżący zasadnie planował nadanie przesyłki listowej zawierającej odwołanie od decyzji z dnia 20 marca 2017 r. w ostatnich dwóch dniach biegu terminu do jego wniesienia, tj. 6 lub 7 marca 2017 r., do czego uprawniała go treść przepisu art. 129 § 2 K.p.a. Czynności tej Skarżący ostatecznie nie dokonał w ustawowym terminie, albowiem nie planował nagłego wyjazdu za granicę kraju. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie podjęło żadnych czynności mających na celu zweryfikowanie okoliczności wskazanych przez Skarżącego w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem pełnomocnika, jeżeli Organ administracji nie dysponował wszystkimi niezbędnymi do załatwienia sprawy informacjami, powinien był przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, by ocenić wnikliwie i jednoznacznie, czy Skarżący podał w wystarczający sposób okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego. Organ administracji, postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie nie przeprowadził. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 7. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny legalności zakwestionowanego przez Skarżącego postanowienia, z punktu widzenia powyższych zasad, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. 8. W rozpoznawanej sprawie Organ przyjął, że uchybienie terminu nastąpiło z winy Skarżącego i zdaniem Sądu, z tym stanowiskiem Organu wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, należy się zgodzić. Przywrócenie uchybionego terminu, według art. 58 § 1 i 2 K.p.a., może nastąpić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie Sądu, Kolegium właściwie przyjęło, że termin do wniesienia odwołania od decyzji Organu I instancji doręczonej Skarżącemu w dniu 21 lutego 2017 r. upłynął w dniu 7 marca 2017 r., wbrew przeświadczeniu Skarżącego, wedle którego termin ten upłynął dnia 6 marca 2017 r. W związku z tym, że jako przyczynę niezłożenia odwołania w terminie Skarżący wskazał wyjazd za granicę, trwający w okresie od 6 do 11 marca 2017 r., zatem złożony przez niego wniosek o przywrócenie terminu z dnia 14 marca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) należy uznać za wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium, że koniecznym, a jednocześnie podstawowym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. 9. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12, wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się także, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2210/13). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). W rozpoznawanej sprawie Skarżący na uzasadnienie braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wskazuje fakt przebywania za granicą w okresie od 6 do 11 marca 2017 r. 10. Oceniając powyższe, prawidłowo Organ uznał, że przedstawiona przez Skarżącego argumentacja jest nieprzekonywująca i nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Organu I instancji, a przeciwnie, podniesione okoliczności wskazują, że Skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Zdaniem Sądu, sam fakt wyjazdu za granicę, nie są wystarczające dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Nie kwestionując okoliczności przebywania Skarżącego poza miejscem zamieszkania należy podnieść, że z wniosku nie wynika, aby wyjazd ten miał charakter nagły. Istotne jest przy tym, że skoro Skarżący w dniu 21 lutego 2017 r. odebrał decyzję Organu I instancji, w której został pouczony o terminie złożenia odwołania, zatem wiedział, że jego pobyt za granicą ma miejsce w toku postępowania administracyjnego. Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący nie podjął żadnych czynności, mających zabezpieczyć jego sytuację procesową na czas nieobecności w kraju. Dbając należycie o własne interesy winien był podjąć stosowne działania, które umożliwiłyby mu dokonanie określonych czynności procesowych w terminie, w szczególności nie ustanowił w sprawie pełnomocnika. Za nieprzekonywujące i pozostające bez wpływu na dokonaną ocenę uznać należy dodatkowe okoliczności podniesione w skardze, powołane następnie w piśmie pełnomocnika Skarżącego z dnia 16 listopada 2017 r. wskazujące, że wyjazd za granicę miał charakter nagły i wynikał z bliżej nieokreślonych zdarzeń losowych, rodzinnych. Podkreślenia ponownie wymaga, że we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 13 marca 2017 r. Skarżący nie określił, aby wyjazd miał taki charakter. Ponadto nie stanowi argumentu okoliczność, że Skarżący nie posiada wykształcenia prawniczego, oraz nie miał wiedzy, co do możliwości złożenia środka odwoławczego za pośrednictwem, znajdującego się za granicą kraju, urzędu konsularnego, w sytuacji gdy jak zostało to podniesione, mógł na czas wyjazdu ustanowić pełnomocnika. 11. Ponadto wbrew przeświadczeniu pełnomocnika Skarżącego, wobec jasnej treści wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu, brak było podstaw do weryfikacji okoliczności w nim podniesionych przez Kolegium. Za ogólne Sąd uznał twierdzenia pełnomocnika, że jeżeli Organ administracji nie dysponował wszystkimi niezbędnymi do załatwienia sprawy informacjami winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zarzucając jednocześnie brak jego przeprowadzenia, w sytuacji gdy ani Skarżący, ani pełnomocnik nie wskazali jakich konkretnie informacji postępowanie to powinno dotyczyć. Mając powyższe na uwadze, wbrew zarzutom skargi Kolegium nie naruszyło określonych w art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. zasad regulujących postępowanie administracyjne, ponieważ dokonało wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniło złożony wniosek. 12. Jak już wskazano, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tymczasem, zgodzić się należy z argumentacją Kolegium, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło w wyniku niezachowania przez Skarżącego należytej staranności, a zatem z jego winy. Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II GSK 853/15). Taka sytuacja nie zaistniała w tej sprawie. W ocenie Sądu, zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem brak jest podstaw, aby zarzucić Kolegium naruszenie art. 58 § 1 K.p.a., wobec stwierdzenia, że Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu. 13. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.