II SA/Sz 575/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie E. C. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. uchylające postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nakładające na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...]r. oceny technicznej wykonanych robót budowlano-instalacyjnych w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]w [...], w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekające o przedłużeniu terminu wykonania nałożonego obowiązku do dnia [...]r., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że jako jedyna osoba utrzymująca cztery osoby w rodzinie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych przedmiotowej sprawy. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje Jej mąż oraz córka z wnuczkiem. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny stanowi pensja E. C. w wysokości [...]zł. Pismem z dnia [...]r. E. C. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - zaświadczenia z miejsca pracy E. C. dotyczącego wysokości miesięcznego wynagrodzenia w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dotyczącego sytuacji córki przez podanie czy studiuje, pracuje czy też jest osobą bezrobotną i załączenie dokumentu potwierdzającego dany fakt, a w przypadku pracy zaświadczenia wskazującego wysokość miesięcznego wynagrodzenia, -oświadczenia, czy córka otrzymuje świadczenie alimentacyjne na dziecko, jeżeli tak to załączenie dowodu wpłaty wskazującego jego wysokość, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania i inne niezbędne wydatki w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych przez skarżącą i wszystkich członków rodziny kont, rachunków, lokat bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy rodzina w ciągu ostatnich dwóch lat korzystała z pomocy instytucji opieki społecznej, jeżeli tak to załączenie kserokopii decyzji przyznającej wnioskowaną pomoc w terminie 7 dni, od otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, pełnomocnik skarżącej oświadczył, że w okresie urlopowym siedmiodniowy termin wykonania zobowiązania jest nierealny. E. C. z dniem [...]r. rozpoczęła nową pracę i okres wynagrodzenia z trzech miesięcy nie istnieje, wszystkie zaświadczenia wymagają kserokopii i przy niskim dochodzie rodziny jest to zbyt duży wydatek, oświadczenie dotyczące sytuacji córki jest niemożliwe z uwagi na spór między nią a rodzicami. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącej zawarte w formularzu o Jej sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ należało ustalić rzeczywistą sytuację finansową wnioskodawczyni, w sytuacji, gdy jak podaje sama utrzymuje czteroosobową rodzinę. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania E. C. zobowiązania referendarza sądowego nie wykonała. Wyjaśnienia pełnomocnika natomiast trudno przyjąć, bowiem złożenie w biurze podawczym w tut. Sądzie posiadanych rachunków dot. opłat za mieszkanie, czy też innych decyzji ( np. o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej) nie wymaga żadnych nakładów finansowych. Również pozostawanie w sporze z córką nie stoi na przeszkodzie złożenia przez pełnomocnika oświadczenia dotyczącego jej sytuacji osobistej i finansowej, a fakt zawarcia przez wnioskodawczynię umowy o pracę z dniem [...]r. pozwala na wskazanie wysokości jej miesięcznej pensji, która to zostaje ustalona w umowie. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego wnioskodawczyni nie starała się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do Jej możliwości. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.