II SA/Sz 575/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu likwidacji nadbudowy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF T. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód wynosi [...] zł i składa się na niego emerytura w wysokości [...] zł oraz dochód z wynajmu lokalu w kwocie [...] zł. Miesięczne wydatki to alimenty dla byłej żony –[...] zł, żywność –[...] zł, opłata dla STBS –[...] zł, opłata do ZUS –[..] zł, biuro rachunkowe –[...] zł. Do formularza skarżący dołączył oświadczenie, że nadto ponosi miesięcznie następujące wydatki :[...] . Dodatkowo wskazał, że jest zadłużony wobec podmiotów fizycznych i prawnych i zadłużenia te wynoszą :[...] . W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wzywające do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, T. B. oświadczył, że dom położony w [...] przy ul. [...] mocą umowy darowizny stanowi aktualnie własność P. B., natomiast on jest w nim zameldowany i przebywa sporadycznie z uwagi na fakt, że była żona oraz syn znęcają się nad nim , od [...] r. skarżący prowadzi działalność gospodarczą [...] T. B., lokal położony przy ul. [...] po pozbawieniu P. B. tytułu własności do niego, skarżący darował[...] , a następnie w [...] r. [...] zwrócił mu jego własność, [...] r. skarżący otrzymał upomnienie od Prezydenta Miasta z wykazem naliczonych zadłużeń podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł. Dalej skarżący wyjaśnił, że kredyt w [...] zaciągnął w celu spłaty pożyczki udzielonej mu przez R. N. w wysokości [...] zł. Skarżący wskazał, że nie ponosi żadnych opłat z tytułu utrzymania mieszkania, a wydatków na żywność nie jest w stanie udokumentować, podobnie jak wydatków na zakup lekarstw, ponieważ nie zbierał paragonów z apteki. Wnioskodawca załączył kserokopię decyzji z ZUS z dnia [...] r. z której wynika, że wysokość emerytury do wypłaty wynosi [...] zł, wyciągi z dwóch kont – indywidualnego i firmowego, umowę najmu lokalu położonego przy ul.[...] , oświadczenie Z. J., z którego wynika, że przebywa u niej na prawach gościa, oraz, że w miarę swoich możliwości partycypuje w kosztach swojej egzystencji, zaświadczenia od lekarskie, kserokopie aktów notarialnych darowizny lokalu położonego przy ul.[...] , wniosek Prezydenta Miasta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie odwołania dotyczący nieruchomości przy ul. [...] upomnienia Prezydenta Miasta kierowane do Z. B. w sprawie podatku od nieruchomości, kserokopię PIT – 40A, wyliczenie opłat i funduszu remontowego za lokal przy ul. [...] w łącznej wysokości [...] zł, umowę kredytu konsumpcyjnego zawartego z [...] w kwocie [..] zł. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zważył: Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu ( art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe. Skarżący podaje, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada lokal przy ul. Jagiellońskiej, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu tego lokalu, dom darował synowi, a sam aktualnie zamieszkuje u znajomej, dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...] zł, na który składa się renta –[...] zł oraz dochód z wynajmu lokalu - [...] zł, jest zadłużony w banku i u osób fizycznych oraz ma zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Jego miesięczne wydatki wynoszą [...] . Z przesłanych przez skarżącego dokumentów, w tym wyciągów z kont bankowych wynika, natomiast, że jego miesięczny dochód wynosi [...] . Miesięczne niezbędne koszty utrzymania w maju wg przesłanych wyciągów oraz oświadczenia skarżącego w zakresie kosztów ponoszonych na wyżywienie wyniosły [...] . Koszty ponoszone na opłatę dla biura podatkowego, czy spłaty rat pożyczek nie są kosztami niezbędnego utrzymania, a wręcz przeciwnie świadczą, o tym, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala mu na zaciąganie dodatkowych zobowiązań finansowych, gdyż będzie w stanie je uregulować. Bank bowiem udzielając pożyczkę, czy kredyt bada zdolność finansową osoby ubiegającej się a jej przyznanie świadczy o tym, że jest ona wypłacalna. Z dokonanego zestawienia dochodów i wydatków wynika, że skarżącemu po dokonaniu niezbędnych wydatków z uwzględnieniem kosztów wyżywienia i zakupu lekarstw pozostaje kwota w wysokości ok. [...] zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że posiadanie przez skarżącego majątku oraz stałego dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie w zestawieniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania pozwalają na uznanie, że wnioskodawca jest w stanie uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w kwocie [...] zł, który skarżący już uiścił oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne winien liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało referendarza sądowego do przyznania mu prawa pomocy w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.