II SA/Sz 575/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-01-15

Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz likwidacji nadbudowy w lokalu właściciela na podstawie jego wniosku, jeśli dotyczy ona części wspólnej nieruchomości lub wpływa na inny lokal?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku wydania nakazu likwidacji nadbudowy na wniosek właściciela, jeśli dotyczy ona części wspólnej nieruchomości lub wpływa na inny lokal, a także gdy nie stwierdzono samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W takich przypadkach, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga na decyzję odmawiającą wydania takiego nakazu podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. B. złożył wniosek o nakazanie likwidacji nadbudowy ze skosem w lokalu nr 1 przy ul. [...], wykonanej przez poprzedniego najemcę. Organ I instancji (PINB) odmówił wydania nakazu, uznając, że nadbudowa stanowi część wspólną nieruchomości i nie ma podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Organ II instancji (WINB) utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że kwestia ta była już badana w kontekście samowoli budowlanej popełnionej przez obecnego właściciela lokalu (T. B.) i że istnieją dokumenty wskazujące na legalność przebudowy. Skarżący T. B. wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i nakazania likwidacji nadbudowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu likwidacji nadbudowy I. oddala skargę. II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. J. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. W dniu [...] r. Z. B. na podstawie art. 61 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 83 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego wniosek o: "podjęcie czynności administracyjnych zgodnie z uprawnieniami w ujęciu wyżej wymienionych ustaw w zakresie wydania decyzji ostatecznej nakazującej dla Z. B. właściciela lokalu przy ulicy [...] jak niżej: Likwidację w pokoju nr 1 nadbudowę ze skosem pod oknem z płyty OSB stanowiący materiał łatwopalny nad otworem o wymiarach o,68mx1,56 m po zdemontowanym w tej części pokoju strop Kleina między kondygnacja w piwnicy, a parterem nad wejściem do lokalu w piwnicy. Pełne wypełnienie przestrzeni między kondygnacją lokalu w piwnicy, a lokalem wnioskodawcy na parterze stałą i trwałą konstrukcją materiałem budowlanym zgodnie z przepisami prawa budowlanego dla spełnienia wymagań przepisów ochrony p.pożarowej oraz wymagania wytrzymałościowe miedzy kondygnacyjne". W uzasadnieniu wniosku Z. B. podał, że nadbudowę w jego lokalu wykonał w [...] r. ówczesny najemca lokalu znajdującego się w piwnicy M. F. za zgodą ówczesnego najemcy lokalu na parterze J. R.. Według ustaleń wnioskodawcy, na rzeczoną przebudowę lokalu nie uzyskano pozwolenia, nie ma też żadnej dokumentacji technicznej oraz protokołu odbioru technicznego. Z. B. zauważył również, że pomniejszenia powierzchni lokalu na parterze o wykonaną nadbudowę nie ujęto w akcie notarialnym sporządzonym w związku z jego sprzedażą w [..] r. na rzecz ówczesnego nabywcy R. M.. W dniu [...] r. Z. B. podarował lokal przy ul. [..] w [...] bratu T.B. (umowa darowizny- akt notarialny z dnia [...] r. – Rep .A numer[...] ). Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej "Prawo budowlane" odmówił wydania nakazu właścicielowi lokalu nr 1 usytuowanego na parterze budynku przy ul. [...]likwidacji w pokoju nr 1 nadbudowy ze skosem pod oknem pomiędzy kondygnacją w piwnicy, a parterem nad wejściem do lokalu w piwnicy i wykonanie pełnego wypełnienia przestrzeni między kondygnacją lokalu w piwnicy, a lokalem wnioskodawcy na parterze i trwałą konstrukcją materiałem budowlanym zgodnie z przepisami prawa budowlanego dla spełnienia wymagań przepisów ochrony p.pożarowej oraz wymagań wytrzymałościowych międzykondygnacyjnych w budynku przy ul. [...] . W uzasadnieniu decyzji PINB podał, że decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] r., nakazał T. B. zaniechania dalszych robót związanych z rozbiórką i wykonaniem na nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu użytkowym nr 1, zlokalizowanego bezpośrednio nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...] . We wniosku z dnia [...] r. strona domaga się podjęcia czynności administracyjnych w zakresie wydania decyzji nakazującej likwidację w pokoju nr 1 nadbudowy ze skosem pod oknem między kondygnacją piwnicy i parteru - nad wejściem do lokalu w piwnicy i wykonanie pełnego wypełnienia przestrzeni pomiędzy kondygnacją lokalu w piwnicy i jego lokalu usytuowanego na parterze stałą i trwałą konstrukcją materiałem budowlanym, zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz spełniającą wymagania wytrzymałościowe. PINB stwierdził, że będąca przedmiotem sprawy część budynku - nadbudowa ze skosem pod oknem między kondygnacjami stanowi przegrodę między lokalami i należy ją zaliczyć do części wspólnej nieruchomości, gdyż zgodnie z brzmieniem art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, nieruchomością wspólną jest grunt oraz części składowe budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Z własnością każdego lokalu związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej. W związku z tym, że ustawa o własności lokali nie wskazuje, które części budynku i jego wyposażenia są częściami nieruchomości wspólnej, PINB odwołał się do treści dawnego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 października 1934 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 94, poz. 848), które w art. 1 ust. 2 wskazuje, że do części nieruchomości wspólnej można przede wszystkim zaliczyć: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne i mury oddzielające poszczególne wyłączone ze wspólnej własności lokale, dachy, kominy oraz wszelkie części budynku i wszelkie urządzenia, służące do użytku wszystkich właścicieli lokali lub pewnych grup właścicieli, jak strychy, piwnice, klatki schodowe, korytarze, bramy, ogólne ustępy, wspólne łazienki, pralnie, suszarnie, dźwigi, urządzenia kanalizacyjne, wodociągowe, ogrzewania centralnego, oświetlenia i.t.d. W akcie notarialnym dotyczącym prywatyzacji lokalu nr 1 wymienione wyżej elementy zaliczono do wspólnych części nieruchomości. PINB stwierdził następnie, że zgodnie z Rozdziałem 6 Prawa budowlanego, obowiązki związane z utrzymaniem obiektu budowlanego spoczywają na jego właścicielu lub zarządcy (art. 61). Z art. 66 powołanej ustawy wynika natomiast możliwość nakazania przez organ właścicielowi (zarządcy), tj. w tym przypadku Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] [...] , nie zaś właścicielowi lokalu nr 1, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w sytuacji, gdy obiekt budowlany bądź jego część może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, czy też powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. PINB uznał zatem, że skoro sprawa nie dotyczy interesu prawnego T. B. , jak i nie żąda on czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, gdyż złożony przez niego wniosek dotyczy części wspólnych nieruchomości, organ kierując do wnioskodawcy decyzję dopuściłby się kwalifikowanego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.), albowiem skierowałby decyzję do podmiotu, który nie był stroną w sprawie. Organ I instancji stwierdził następnie, że art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem przepis ten dotyczy rozbiórki będącego w budowie lub wybudowanego obiektu lub jego części. PINB zwrócił również uwagę, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził T. B. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu nr 1. Zatwierdzony projekt obejmuje również rozwiązanie w tej części stopu, która jest objęta wnioskiem, w związku z czym inwestor nabył również prawo do przebudowy przedmiotowego skosu zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, ale nie do jego likwidacji, co spowodowałoby zmniejszenie zejścia do lokalu użytkowego w piwnicy, istniejącego od chwili wzniesienia budynku przed wojną, co wynika z akt archiwalnych, a które to pomieszczenie i tak nie spełnia obecnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Sprawa niewłaściwego stanu technicznego tej części budynku nie może zostać zakończona niniejsza decyzją. Nie istnieje natomiast podstawa prawna do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem, albowiem dotyczy on części wspólnej nieruchomości. T. B. odwołał się od decyzji organu I instancji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...] ). Zaskarżonej decyzji zarzucał, że ujawnia ona rażący brak elementarnej rzetelności, poszanowania stanowionego prawa i troski o wizerunek organu administracji publicznej w odbiorze społecznym. Odwołujący się podnosił, że PINB wydał dotychczas 8 decyzji uchylonych przez organ II instancji i nadal nie dostrzega samowoli budowlanej w lokalu skarżącego, co wynika z kolejnych protokołów z wizji lokalnej. Zarzucał również, że PINB uchyla się od podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z prawem. W dalszej części odwołania T. B. przedstawił przebieg postępowań dotyczących lokalu przy ul. [...] [...] oraz działania organów nadzoru budowlanego w tych postępowaniach i wskazał na nieudzielone odpowiedzi lub odpowiedzi udzielone - w jego ocenie - opieszale i nierzetelnie oraz na pisma dotyczące ww. lokalu. W dniu [...] r. odwołujący się złożył w siedzibie organu odwoławczego pismo zatytułowane "Uzupełnienie odwołania o nowe fakty" wnosząc o : " dołączenie do akt sprawy niżej wymienione pisma ujawniające patologiczne zachowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w osobie mgr inż. L.W.". T. B. wniósł nadto o wystąpienie z formalnym wnioskiem o dokonanie zmian na stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr[...] ., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji [...] stwierdził, że wydanie na rzecz odwołującego się decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy likwidacja skosu i wykonanie w jego miejscu trwałej konstrukcji spełniającej wymagania wytrzymałościowe i ochrony przeciwpożarowej dotyczą przebudowy obiektu, a roboty budowlane w tym zakresie nie podlegają rygorom określonym w art. 48 Prawa budowlanego. [...] wskazał nadto, że kwestia legalności skosu w lokalu odwołującego się była badana w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowoli budowlanej popełnionej T. B. - właściciela lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] , polegającej na likwidacji skosu w jego lokalu na parterze nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy i wykonaniu w tym miejscu stropu żelbetonowego, co w konsekwencji spowodowało ograniczenie wysokości wejścia do lokalu U2 do 1,44m (wyrok WSA [...] z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 1692/03). Organ odwoławczy stwierdził nadto, że brak jest przesłanek do uznania, iż skos został wykonany w warunkach samowoli budowlanej, zaś rysunki z dokumentacji archiwalnej (niemieckiej) wskazują na to, że wybudowany w latach 90. XIX wieku budynek mieszkalny musiał być przebudowywany w zakresie dotyczącym wejścia do obecnego lokalu U2, bowiem rysunki przedstawiają różne rozwiązania tego samego wejścia. Jeden z nich m.in. przedstawia wejście z poziomu chodnika w ilości 11 stopni do pomieszczenia oznaczonego "handels k", co dowodzi, że już w tym czasie był w tym miejscu lokal handlowy, a wejście do niego musiało ingerować w strop międzypiwnicąi parterem. W toczącym się postępowaniu z wniosku odwołującego nie przedstawił on dowodów podważających powyższe ustalenia, potwierdzających wersję o samowoli budowlanej. [...] powołał się również na będącą w obiegu prawnym decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę lokalu użytkowego nr 1 zlokalizowanego [...] przy ul. [...] . Zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany obejmuje również przebudowę skosu poprzez demontaż istniejącego stropu bez naruszania sufitu podwieszanego od strony wejścia i wykonanie nowego oddzielenia o lekkiej konstrukcji i wymaganej odporności pożarowej min. EI 60. Decyzja ta stała się ostateczna, zaś wyrok WSA z dnia 30 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 163/12 jest nieprawomocny. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że nakazanie T. B. likwidacji nadbudowy w lokalu nr 1 na parterze uniemożliwiłoby wejście do lokalu w piwnicy. Organ odwoławczy odnosząc się nadto do wniosku T. B. o dokonanie zmian na stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. T. B. wniósł skargę na decyzję [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji ze względu na brak rzetelności i rażące błędy popełnione przez organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji PINB z dnia [...] r. T. B. wniósł o zobowiązanie [...] do wydania nakazu skarżącemu likwidacji w pokoju nr 1 w lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] nadbudowy ze skosem z drewnianej 18 mm płyty pod oknem, miedzy kondygnacją parteru a piwnicą, nad zejściem do lokalu w piwnicy i wykonanie pełnego wypełnienia przestrzeni po nielegalnym demontażu części stropu konstrukcji budynku stałą i trwałą konstrukcją materiałem budowlanym zgodnie z przepisami Prawa budowlanego dla spełnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej oraz spełnienia wymagań wytrzymałościowych na obciążenia międzykondygnacyjne i przywrócenia lokalowi pełną powierzchnię użytkową 100,69 m2 w celu dokonania zgodności z zapisem metrażu w księdze wieczystej KW nr[...] , eliminując dotychczasowe naruszenie prawa własności. Skarżący wniósł również o zobowiązanie, na podstawie art. 77 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organów administracji publicznej do podjęcia decyzji nakazującej Gminie Miastu [...] zamknięcie lokalu U 2 w piwnicy budynku przy ul. [...] [...] i przyznanie satysfakcjonującego odszkodowania dla obecnych właścicieli lokalu ze względu na niespełnianie wymagań określonych w ustawie Prawo budowlane, brak dokumentu o przekształceniu tego lokalu w lokal użytkowy oraz naruszanie prawa własności skarżącego jako właściciela lokalu nr 1 poprzez dokonanie samowoli budowlanej w tym lokalu oraz nad wejściem do lokalu w piwnicy w postaci skosu. T. B. wniósł nadto o ujawnienie w wyroku wskazanych przez niego i udokumentowanych faktów w zakresie dokonanych przez organy Gminy Miasta oraz PINB i [...] działań kolidujących z prawem i ewidentnych naruszeń prawa nie respektując art. 7 K.p.a. Skarżący uzasadniając ten zarzut powołał się na treść odwołania od decyzji PINB z dnia [...] r. wraz z 21 załącznikami oraz uzupełnienie odwołania wraz z 5 załącznikami. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawił historię lokalu nr 1 przy ul. [...] , korespondencję urzędową oraz własną ocenę nieprawidłowości dotyczących prywatyzacji tego lokalu oraz lokalu usytuowanego w piwnicy, oznaczonego jako lokal U2. Zwrócił również uwagę na archiwalną dokumentację dotyczącą wejścia do lokalu w piwnicy przy ul. Turnerstrasse 4 - obecnie ul. [...] , postępowania administracyjne dotyczące lokalu nr 1i U2 oraz opinie techniczne sporządzone przez biegłych rzeczoznawców. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury pozaprawnej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Z tego powodu przedmiotem rozpoznania nie mogły być zarzuty skarżącego dotyczące zamknięcia przez Gminę Miasto lokalu U2 i wnioski o przyznanie odszkodowania, czy ujawnienie w wyroku działań Gminy Miasta [...] i organów nadzoru budowlanego kolidujących – wg skarżącego, z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej "P.p.s.a.", uchylenie zaskarżonej do sądu decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku jednak, gdy wskazane uchybienia nie występują, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów; może zatem uwzględnić skargę z uwagi na okoliczności, których skarżący nie podnosił w skardze. Z kolei, na mocy art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nie oznacza to jednak, że przedmiotem oceny Sądu są wszystkie postępowania, które toczyły się przed organami administracji publicznej a dotyczyły lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] oraz działanie lub zaniechanie pracowników organów administracji publicznej w sprawach dotyczących tego lokalu, co już wyżej Sąd wyjaśnił. Przedmiotem skargi jest decyzja [..] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] r. odmawiającą wydania właścicielowi lokalu nr 1 usytuowanego na parterze budynku przy ul. [...] [...] nakazu likwidacji w pokoju nr 1 nadbudowy ze skosem pod oknem miedzy kondygnacją w piwnicy i wykonanie pełnego wypełnienia przestrzeni między kondygnacją, lokalu w piwnicy a lokalu wnioskodawcy na parterze stałą i trwałą konstrukcją materiałem budowlanym zgodnie z przepisami prawa budowlanego dla spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej oraz wymagań wytrzymałościowych między-kondygnacyjnych w budynku przy ul. [...] [...] . Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 48 ust.1ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji, jak również - z mocy art. 135 P.p.s.a. – decyzji organu I instancji wykazała, że nie doszło do naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i skutkującym koniecznością wyeliminowania tych aktów z porządku prawnego. Sąd zauważa, że jakkolwiek zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zawierają prawidłowe rozstrzygnięcie co do wniosku skarżącego, to jednak uzasadnienia decyzji nie do końca oddają istotę wydania rozstrzygnięcia o odmowie nakazania skarżącemu rozbiórki części należącego do niego lokalu. Uchybienia w uzasadnieniu zapadłych w tej sprawie decyzji nie mają jednakże wpływu na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że kwestia samowoli budowlanej dotyczącej nadbudowy ze skosem w lokalu skarżącego była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i to od strony samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego, który usunął nadbudowę i wykonał określone roboty budowlane w stropie pomiędzy jego lokalem i lokalem w piwnicy. Sąd wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 406/09 oddalił skargę T. B. na decyzję kasacyjną [...] z dnia [...] r. uchylającą decyzję PINB z dnia [...] r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] , który skarżący wykonał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ nakazał doprowadzenie części obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie drewnianej zabudowy stanowiącej zarazem strop nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy przy ul. [...] [...] . Sąd, w powyższym wyroku, co do którego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia[...] . sygn. akt II OSK 1371/10, oddalił skargę kasacyjną podkreślał, że już w 2005 r. WSA [...] (wyrok z dnia 10 marca 2005r., sygn. akt SA/Sz 1692/03) zwracał uwagę organom, że nie ustaliły, czy samowolnie rozebrana przez skarżącego część stropu nie powstała w wyniku wcześniejszej samowoli budowlanej. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wyjaśnił tę kwestię, ustalając, że przebudowa stropu nastąpiła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 i z 1965 r. Nr 13, poz. 91), czego skarżący nie kwestionował podając nadto w skardze, że przebudowy dokonano około 1965 r. Przepisy tej ustawy nie przewidywały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych polegających na przebudowie budynku w jego wnętrzu, nawet jeżeli dotyczyły one elementów konstrukcyjnych. Oznacza to, że wykonanie tego rodzaju robót budowlanych, nie stanowiło samowoli budowlanej, skoro przepisy ówczesnej ustawy Prawo budowlane nie nakładały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. W wyroku z dnia 10 marca 2005 r., którym to wyrokiem, na mocy art. 153 P.p.s.a., były związane zarówno Sąd jak i organy nadzoru budowlanego, skład orzekający w 2009 r. podzielił stanowisko organów, że wykonane przez T. B. prace budowlane polegające na rozebraniu istniejącej zabudowy w formie skrzyniowej zwanej przez skarżącego "sarkofagiem" i dotychczasowego skosu nad wejściem do lokalu użytkowego w piwnicy, a następnie wykonanie nowego fragmentu stropu żelbetowego, zostały przeprowadzone bez uzyskania wymaganego pozwolenia na ich zrealizowanie, w ramach samowoli budowlanej, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten daje organom możliwość wyboru sposobu postępowania w zależności od tego, czy możliwe jest doprowadzenie popełnionej samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, czy też nie. Pogląd ten podzielił NSA w przytoczonym wyżej wyroku z 21 września 2011 r. Rzeczą organów w związku z powyższym wyrokiem było zakończenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, którego efektem powinno być bądź to zalegalizowanie samowolnej rozbiórki zabudowy do stanu zgodnego z prawem, bądź też nakazanie T. B. przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Efektem postępowania, którego dotyczyły orzeczenia NSA i WSA (odpowiednio z 21.09.2011 i 21.10.2009) było nakazanie przez PINB w decyzji wydanej w dniu [...] r., na podstawie art.51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z rozbiórką i wykonaniem nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu użytkowym nr 1 zlokalizowanym bezpośrednio nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy budynku przy ul. [...] [...] albowiem – jak stwierdził organ- w miejsce samowolnie zrealizowanego fragmentu stropu żelbetonowego zostały wykonane roboty budowlane, w wyniku których powstał skos umożliwiający wejście do lokalu w piwnicy. [...] utrzymując w mocy tę decyzję wskazał, że orzeczenie o zaniechaniu dalszych robót kończy postępowanie administracyjne przed organami nadzoru budowlanego, albowiem wykonywanie dalszych robót budowlanych uzależnione jest od trwałego rozdzielenia lokali w piwnicy i na parterze w postępowaniu przed sądem powszechnym, a po jego zakończeniu - przeprowadzeniu odpowiedniej procedury przed organami architektoniczno-budowlanymi. T. B. decyzji [...] z dnia [...] r. nie zaskarżył do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący, inicjując postępowanie wnioskiem z dnia [...] r., czyli już po zakończeniu przed organami nadzoru budowlanego sprawy samowolnej rozbiórki nadbudowy ze skosem w pokoju nr 1, domagał się wydania przez organy nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki nadbudowy ze skosem w stanowiącym jego własność lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zauważyć należy, że sytuacje, w których organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki są ściśle określone w przepisach prawa budowlanego. Postępowanie kończące się wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 wszczynane jest przez organy nadzoru budowlanego z urzędu i jest skutkiem zrealizowania obiektu budowlanego lub jego części niezgodnie z prawem (w warunkach samowoli budowlanej), w sytuacji niewykorzystania przez podmiot zobowiązany do rozbiórki możliwości jakie niesie procedura legalizacyjna. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie stwarza natomiast możliwości prawnych domagania się przez właściciela lokalu wydania nakazu rozbiórki jego części w sytuacji, gdy nie została stwierdzona samowola budowlana w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. Fakt ten, w świetle dotychczasowych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, nie budzi wątpliwości. Nie można pominąć w rozpoznawanej sprawie tego, że część lokalu skarżącego nierozerwalnie związana jest z częścią wspólną nieruchomości oraz częścią innego lokalu, który stanowi własność innej osoby. Na marginesie sprawy dodać należy, że w świetle przepisów prawa materialnego, o ile są spełnione ku temu przesłanki materialnoprawne, istnieje możliwość złożenia przez zainteresowaną osobę wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę części pokoju nr 1 w lokalu nr 1 przy ul. [...] [...] . Reasumując, skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło