II SA/Sz 576/11

Dnia 28 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne badania lekarskie p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych J.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji kierującą skarżącego na kontrolne badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a jest to związane z tym, że prowadził działalność gospodarczą na terenie [...] Stoczni Remontowej "G" SA której niewypłacalność doprowadziła do zamknięcia jego firmy, a wnioskodawca pozostał z ogromnymi długami które musi spłacić, ma także [...] zł kredytu, zaległości w Urzędzie Skarbowym. Wnioskodawca dodał, że wniósł skargę ponieważ uważa, iż decyzja kierująca go na badania lekarskie została wydana po terminie, dlatego nie uważa za słuszne, aby musiał ponosić koszty z tego tytułu. Skarżący oświadczył, że mieszka z żoną która jest na jego utrzymaniu, posiada dom o pow. [...] m2 i mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha, a także samochód osobowy marki [...] o wartości ok. [...] zł, a jedynym dochodem rodziny jest emerytura skarżącego wynosząca [...] zł brutto miesięcznie, częściowo zajęta przez komornika. Zarządzeniem z dnia [...] referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów, w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - dowodów potwierdzających dochody z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dotyczącego średniego miesięcznego dochodu z działalności gospodarczej, - oświadczenia dotyczącego liczby zatrudnionych pracowników, posiadanych samochodów (w tym służbowych) i ich wartości, - dowodów potwierdzających aktualne zadłużenie, - dowodów potwierdzających koszty utrzymania domu i mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, kto mieszka w mieszkaniu wnioskodawcy i czy uzyskuje on dochody z wynajmu tego mieszkania, - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i jego żony rachunków bankowych, w tym związanych z prowadzoną działalnością, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, że żona jest osobą bezrobotną, - kserokopii decyzji dotyczących podatku od nieruchomości i podatku rolnego za [...] r., w tym dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca oświadczył, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza od [...] nie przynosi dochodu, a z dniem [...] została rozwiązana firma prowadzona w ramach spółki cywilnej z powodu światowego kryzysu przemysłu okrętowego. Skarżący oświadczył, że od [...] nie zatrudnia żadnego pracownika, a rachunek firmowy został zlikwidowany w związku z likwidacją firmy. Wskazał, że posiada jeden samochód osobowy, dom w miejscowości Łasko i [...] ha ziemi, a żona jest płatnikiem KRUS. Oświadczył, że w mieszkaniu położonym w [...] mieszka jego córka z dzieckiem i mieszkanie to nie przynosi żadnego dochodu. Skarżący podał, że jego emerytura netto wynosi [...] zł miesięcznie, z czego komornik pobiera [...] zł. Skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów określonych w wezwaniu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zatem instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie osobom nie posiadającym żadnych środków finansowych bądź posiadającym ograniczone środki finansowe zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe, dochodzenia ich praw przed sądem. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że posiada trzy nieruchomości i samochód osobowy, ma olbrzymie długi, a jedynym jego dochodem jest emerytura w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, częściowo zajęta przez komornika. Skarżący nie przedłożył dowodów potwierdzających, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej ani dowodów potwierdzających posiadane zadłużenie, nie udokumentował kosztów utrzymania domu, nie przedłożył decyzji w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Wprawdzie w aktach administracyjnych znajdują się dowody potwierdzające wysokość emerytury wnioskodawcy ([...] zł) i zadłużenie na kwotę [...]zł, ale dowody te nie są wystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego i nie pozwalają na ocenę zasadności złożonego wniosku. Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że jest osobą uprawnioną do skorzystania z pomocy. Jednakże, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł domagać się zwrotu od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zwrotu poniesionych kosztów sądowych w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.