II SA/Sz 579/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Koordynatora Zespołu ds. dodatków mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie , odmówiono L. G. zam. W [...] przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podano, iż dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez wnioskodawcę. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że udział dochodów gospodarstwa wynosi [...], tj. 20% miesięcznych dochodów i jest wyższy od kwoty wydatków ponoszonych na zajmowany lokal tj. [...] zł.. W związku z powyższym orzeczono o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od powyższej decyzji L. G. podniósł, iż jego sytuacja finansowa jest dramatyczna, gdyż od [...] r. pozostaje bez pracy. Odwołujący się wskazał na fakt, że przez cały czas choruje na [...] i na [...] r. ma wyznaczoną operację. Choroba powoduje, że ponosi znaczne wydatki na leczenie. Zwrócił uwagę, iż spłaca dodatkowo zaległy czynsz, który został rozłożony na raty, ma także zaległości w spłacaniu alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż według ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm./, dodatki mieszkaniowe przysługują wszystkim osobom spełniającym warunki do ich przyznania. Prawo do dodatku przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny, jak również osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny / art. 2 ust. 1 ustawy /. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku /art. 3 ust. 1 ustawy/. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w ust. 1, jest równy lub wyższy od 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 orzekł o niezgodności § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). Wobec powyższego, do wyliczenia dodatku mieszkaniowego organ przyjął wydatki ponoszone na zajmowany lokal mieszkalny w wysokości 100% naliczonych i ponoszonych wydatków. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 przywołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych, podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych właścicieli i najemców lokali w budynkach spółdzielni mieszkaniowych: opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Takie też wydatki zostały przyjęte do obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwie domowym strony. Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego jest to, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek L. G. o przyznanie dodatku wraz z załączoną deklaracją o dochodach wpłynął do organu I instancji w dniu [...] r. Dochód gospodarstwa domowego za okres od[...] r. wyniósł [...] zł. i został wyliczony prawidłowo, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 3 ustawy. Tym samym średni miesięczny dochód gospodarstwa wyniósł [...] zł. Natomiast 20% ze średniego miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego stanowi kwota [...] zł i takie właśnie wydatki na mieszkanie winien ponieść odwołujący. Ze szczegółowego wyliczenia stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji, zdaniem organu, wynika, że łączna kwota wydatków po uwzględnieniu zwiększeń wynosi [...] zł i jest niższa od wydatków, jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe strony. Tym samym należy stwierdzić, iż organ I instancji zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych odmówił L. G. przyznania dodatku mieszkaniowego. Powyższa decyzja została zaskarżona przez L. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący zaskarżoną decyzję uznał za niesłuszną. Przedstawił swoją trudną sytuację życiową i finansową stwierdzając, iż nigdy nie potrzebował i nie prosił Państwa o pomoc, a teraz tej pomocy potrzebuje. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art.7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a nadto obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art.77 § 1 Kpa ). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Z powyższego wynika, że organ odwoławczy dokonuje własnych ustaleń stanu faktycznego sprawy. Z art.107 § 3 Kpa wynika co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji: " Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie zawierają błędy. Stwierdzić bowiem należy, że 20 % średniego miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez stronę, przy ustaleniu dochodu miesięcznego w wysokości [...] zł, nie stanowi kwoty [...]ł. Z akt sprawy nie wynika również, że faktyczne wydatki strony na mieszkanie wynoszą [...] zł, a takie ustalenia organ odwoławczy przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, uznając przy tym, że kwota [...] zł jest niższa od kwoty [...] zł. Dodać należy, że dokonując takich ustaleń organ odwołał się do załącznika do decyzji zawierającego szczegółowe wyliczenia. Stwierdzić należy, że znajdujące się w aktach organu odwoławczego wyliczenia nie zostały w żaden sposób oznaczone jako załącznik do decyzji, a ponadto zawierają one inne dane niż te w uzasadnieniu decyzji. W świetle powyższego Sąd uznał, iż błędne ustalenia faktyczne organu odwoławczego stanowią o naruszeniu art.7, 8 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uniemożliwia Sądowi merytoryczne rozpoznanie sprawy dlatego też, uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona prawidłowych ustaleń, a ponadto uzasadni podjęte rozstrzygnięcie w sposób zgodny z art.107 § 3 Kpa, przytaczając podstawę prawną – konkretny przepis prawa stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.