II SA/Sz 583/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-11-21

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel działki drogowej, która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, ale stanowi część tej samej ulicy wewnętrznej, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli zarzuca naruszenie prawa własności w związku z obsługą komunikacyjną inwestycji?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza brak ograniczeń w zagospodarowaniu terenu wynikających z przepisów odrębnych. Sam fakt sąsiedztwa lub potencjalnego wzmożonego ruchu drogowego nie przesądza o istnieniu interesu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę, twierdząc, że jest właścicielką działki drogowej nr [...] sąsiadującej z działką inwestycyjną i że inwestycja naruszy jej prawo własności poprzez sposób obsługi komunikacyjnej. Organy administracji umorzyły postępowanie w sprawie wznowienia, uznając, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a sama skarżąca nie ma przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. - Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm.) dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...].03.2019 r. (znak: [...], UNP: [...]) o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. (znak: [...], UNP: [...] [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego dwu lokalowego wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastruktura techniczną na terenie działek nr: [...] i [...] położonych przy ul. [...] i ul. [...] w S., wydanej na rzecz M. D., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości. Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organy I i II instancji: Prezydent Miasta S. decyzją Nr [...] z [...].03.2018 r. (znak: [...], UNP: [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego dwu lokalowego wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie działek nr: [...] i [...] położonych przy ul. [...] i ul. [...] w S., na rzecz M. D.. Dnia [...].12.2018 r. do Urzędu Miasta S. wpłynął wniosek M. i M. Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. Jako podstawę prawną żądania wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu żądania wznowienia skarżący wskazali, że są właścicielami działki nr [...], która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, ponieważ graniczy z działką nr [...] i razem z nią tworzy ulicę P. T.. Inwestycja przewiduje wykonanie bramy wjazdowej na działkę nr [...] od strony ulicy [...] i w ocenie wnioskodawców nie ma innej możliwości, aby pojazd opuszczający działkę nr [...] nie przejeżdżał przez stanowiącą ich własność działkę nr [...]. Prezydent Miasta S. ustalił, że M. Z. wnioskiem z [...].09.2018 r. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej w postaci decyzji Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. i odebrał kopie tej decyzji dnia [...].09.2018 r. Wezwaniem z [...].01.2019 r. organ I instancji zwrócił się do M. Z. o uzupełnienie złożonego wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie, kiedy dokładnie dowiedziała się o decyzji Nr [...] z [...].03.2018 r. W piśmie z [...].01.2019 r. M. Z. oświadczyła, że o decyzji Nr [...] z [...].03.2018 r. dowiedziała się dnia [...].12.2018 r. Prezydent Miasta S. postanowieniem z [...].01.2019 r. (znak: [...]- [...], UNP: [...]) odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji Nr [...] z [...].03.2018 r. na wniosek M. Z. z uwagi na przekroczenie miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od dnia dowiedzenia się o decyzji. Postanowieniem z [...].01.2019 r. Prezydent Miasta S. na wniosek M. Z. wznowił postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. Prezydent Miasta S. decyzją z [...].03.2019 r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że należąca do wnioskodawczyni działka nr [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, ponieważ działka nr [...] nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...] - na której posadowiono budynek - tylko graniczy z działką drogową nr [...] należącą do Gminy Miasto S.. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z [...].02.2016 r., działki nr [...] i [...] położone są na terenie oznaczonym symbolem [...] i stanowią łącznie drogę wewnętrzną - ulicę P. T.. Działka inwestycyjna nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] dla którego obsługa komunikacyjna może się odbywać z terenów [...], [...] oraz z ulicy [...] znajdującą się poza granicami planu. Z tych względów Prezydent Miasta S. stwierdził, że brak jest normy prawnej, której naruszenie dawałoby w niniejszej sprawie M. Z. legitymację strony postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. Z., zarzucając naruszenie przepisów art. 3 pkt 20 oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącej organ I instancji błędnie uznał, że należąca do niej działka nr [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania obiektu ze względu na brak istnienia odrębnego przepisu, którego naruszenie dawałoby legitymację strony postępowania. Takim przepisem jest zdaniem skarżącej art. 140 kc, ponieważ w projekcie budowlanym obsługę komunikacyjną zaprojektowano w taki sposób, że będzie ingerować w prawo własności do działki nr [...], która wespół z działką nr [...] stanowi ulicę P. T., zaś ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają tutaj żadnego znaczenia. W toku postępowania odwoławczego w piśmie z [...].04.2019 r. pełnomocnik M. D. wniósł o utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z [...].03.2019 r. wskazując, że inwestycja zaprojektowana została tak, aby użytkownicy działki inwestycyjnej nie musieli korzystać z należącej do skarżącej działki drogowej nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając odwołanie za bezzasadne. Organ II instancji wyjaśnił, że w postępowaniach prowadzonych na gruncie przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 roku, poz. 1202, ze zm. - dalej Prawo budowlane) do ustalania kręgu stron postępowania stosuje się przepis art. 28 ust. 2 ustawy, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Stroną postępowania - poza inwestorem - będą zatem właściciele bądź użytkownicy wieczyści tylko tych nieruchomości, które wskutek zrealizowania inwestycji będą miały ograniczoną możliwość zagospodarowania terenu, w tym zabudowy, a to ograniczenie będzie miało oparcie w konkretnych przepisach prawa. Organ podkreślił, że sam fakt sąsiedztwa z działką inwestycyjną nie oznacza, że właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Inwestycja może być bowiem zaprojektowana w taki sposób, że oddziaływanie planowanego obiektu będzie zamykało się w granicach działki inwestycyjnej. Wskazał również na różnice pomiędzy faktycznym, a prawnym oddziaływaniem inwestycji. Ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości, a więc ograniczenia znajdujące swoje oparcie w normach prawnych, nie są tożsame z uciążliwościami wygenerowanymi przez realizację spornej inwestycji, takimi jak kurz, hałas, wzmożony ruch pieszych i samochodów, sposobie obsługi komunikacyjnej, spaliny, zmniejszenie walorów użytkowych, obniżenie wartości nieruchomości, odczucia estetyczne (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 1618/17). Przepisami odrębnymi, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, są przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. - Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422 ze zm., dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych), w którym w § 12 określone są minimalne odległości od granicy działki, w § 13 i § 60 granice przesłaniania i wymogi nasłonecznienia budynków, zaś w § 271-273 określone są minimalne odległości między budynkami ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stanowi, iż budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 metry - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, albo 3 metry w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Wojewoda przypomniał, że w niniejszej sprawie inwestycja polega na wybudowaniu budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz zjazdu z działki drogowej nr [...] na działkę inwestycyjną i wykonania elementów niezbędnej infrastruktury technicznej. Budynek na działce nr [...] zaprojektowany został w odległościach od granic działki wynoszących nie mniej niż 5,00 m, a więc zgodnych z wymogami określonymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z uwagi na fakt, że od strony północnej, zachodniej i południowej działka nr [...] graniczy z działkami drogowymi, zaś od strony wschodniej graniczy z niezabudowaną działką nr [...], nie występuje zjawisko przesłaniania i nie zostały naruszone wymogi nasłonecznienia, o których mowa w § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W ocenie organu brak sąsiedniej zabudowy wyklucza także naruszenie przepisów bezpieczeństwa pożarowego (§ 271-273 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Z działką drogową skarżącej nr [...] graniczy wyłącznie działka drogowa nr [...] należąca do Gminy Miasto S.. Zatwierdzony badaną decyzją projekt budowlany nie przewiduje skomunikowania działki nr [...] poprzez działkę nr [...], a jedynie poprzez działkę nr [...]. Prezydent Miasta S. zasadnie stwierdził, że o przeznaczeniu działki nr [...] na działkę drogową (drogę wewnętrzną) rozstrzygają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z [...].02.2016 r. Działka nr [...] znajduje się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...] z przeznaczeniem pod drogę wewnętrzną. Korzystanie przez właściciela działki nr [...] z sąsiedniej działki drogowej nr [...] w żaden sposób nie wpłynie na sposób zagospodarowania, w tym zabudowy działki drogowej nr [...]. Ograniczenie zabudowy w ogóle nie występuje w analizowanym przypadku, ponieważ miejscowy plan zezwala na istnienie na tej działce jedynie drogi wewnętrznej. Korzystanie z działki nr [...] jako drogi dojazdowej do działki nr [...] nie ograniczy zagospodarowania działki nr [...], która nadal pozostanie działką drogową. Zgodnie z § 33 ust. 5 miejscowego planu dla terenu elementarnego o symbolu [...] na którym znajduje się m.in. działka nr [...], obsługa komunikacyjna ustalona została poprzez tereny [...], [...] (ulica P. T.) oraz poprzez ulicę S. Właściciele każdej z działek położonych w terenie elementarnym [...] mają zagwarantowane prawo korzystania m.in. z ulicy [...]. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ma charakter wtórny do ustaleń miejscowego planu i w żaden sposób nie wpływa na możliwość korzystania z ulicy [...] czy ograniczenia prawa własności do wchodzących w jej skład działek. Zdaniem organu domniemane korzystanie z działki drogowej nr [...] przez właściciela działki inwestycyjnej - co miałoby stanowić przejaw naruszenia prawa własności (art. 140 kc) - nie może przesądzać o uznaniu, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a jej właściciel posiada przymiot strony postępowania. Decyzja o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzony przez nią projekt budowlany dotyczą przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Wojewoda wskazał, że nie jest jego rolą rozstrzyganie, czy inwestor będzie realizował inwestycję i korzystał ze zrealizowanego obiektu w sposób zgodny z wydaną decyzją i projektem budowlanym. Nie mogą to być również okoliczności wpływające na krąg stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Tym nie mniej podstawą uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym nie może być wzmożenie ruchu drogowego pojazdów, czy konieczność znoszenia dojazdu do nieruchomości inwestora, ponieważ stanowi to również przejaw oddziaływania faktycznego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 29 października 2009 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1245/09 oraz z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt: VII SA/Wa 2331/16). W ocenie organu nie istnieje bowiem żadna norma prawna, która ze względu na wzmożony ruch pojazdów na drodze wpływałaby na sferę praw lub obowiązków właścicieli nieruchomości korzystających z tej samej drogi. Na zakończenie rozważań organ II instancji wskazał, że obszar oddziaływania budynku wzniesionego na działce nr [...] nie obejmuje swym zakresem należącej do skarżącej działki drogowej nr [...] co oznacza, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skoro zaś skarżąca nie jest stroną postępowania, to w świetle przepisu art. 105 § 1 k.p.a. wznowione postępowanie w sprawie ostatecznej decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z [...].03.2018 r. okazało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości jest brak posiadania przymiotu strony postępowania przez podmiot składający wniosek o jego wszczęcie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2018 r., sygn. akt: II OSK 1570/16). Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła M. Z., zarzucając jej: - naruszenie art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej dalej pb, art. 6 ust. 2 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej upzp, - oraz art. 16 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zwanej dalej prd. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta S.. Zdaniem strony skarżącej Wojewoda błędnie przyjął, że przepisem odrębnym w rozumieniu tej definicji są tylko przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wbrew temu stanowisku przepisami tymi są wszelkie przepisy wprowadzające ograniczenia związane z budową obiektu budowlanego. Należą do nich m.in. przepisy dotyczące ochrony własności. NSA w wyroku z 2014 r. stwierdził, że "przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującemu mu prawa własności" (II OSK 1899/13). Nie ulega żadnej wątpliwości, że realizacja obiektu budowlanego nie może prowadzić do naruszenia prawa własności, wynikającego z art. 140 kc. W zatwierdzonym projekcie budowlanym, dotyczącym działki nr [...], dostęp do drogi publicznej przewidziano przez działkę nr [...]. Działka ta (o szer. ok. 3 m), wraz z działką nr [...] (o szer. ok. 5 m), stanowi drogę wewnętrzną, ul. [...], określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Droga ta ma jedną jezdnię dwukierunkową. Zgodnie z przepisami ruchu drogowego obowiązuje na niej ruch prawostronny (art. 16 ust. 1 prd). Właściciel działki nr [...] kierując się w stronę drogi publicznej przez działkę nr [...], jak przewiduje projekt, będzie jechał lewą stroną jezdni dwukierunkowej. Naruszy zatem przepisy ruchu drogowego. Aby tak się nie stało, powinien poruszać się prawą stroną jezdni, czyli po działce nr [...] czym naruszy własność skarżącej, a co za tym idzie jej interes. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania będący inwestorem wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Kontrolując legalność aktów wymienionych w art. 3 P.p.s.a., sąd administracyjny stosuje przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest ona zgodna z prawem. Na wstępie wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Nadal jednak przymiot strony powiązany jest z istnieniem interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zauważyć trzeba, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. O obszarze oddziaływania za każdym razem będą zatem decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Zaznaczyć przy tym należy, że przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Podkreślenia bowiem wymaga, że jeżeli jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tejże działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością, użytkowaniu wieczystym lub w stosunku do której przysługują mu uprawnienia zarządcy nieruchomości. Oznacza to nałożenie na organy administracji obowiązku ustalenia i oceny okoliczności związanych z tym, czy konkretny przepis prawa nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Ustalenie przez organ okoliczności, które – na gruncie konkretnej normy prawa materialnego – mogłyby stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania jakiejkolwiek innej nieruchomości powinno skutkować objęciem właściciela, wieczystego użytkownika bądź zarządcy takiej nieruchomości zakresem podmiotowym postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OSK 911/11, wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 282/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Pozwolenie na budowę nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa cywilnego tym bardziej, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprost uzależnia legalność projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W związku z definicją obszaru oddziaływania (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), która ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, uznać należy, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 należą również przepisy dotyczące własności i innych praw rzeczowych określone w kodeksie cywilnym i innych ustawach. Realizacja inwestycji może bowiem uniemożliwić realizację tych praw i dochodzenie roszczeń w stosownej procedurze przed sądem powszechnym. Ochrona praw takich osób wymaga dokonania przez organ administracyjny oceny wpływu inwestycji na istniejące na nieruchomości stosunki cywilnoprawne (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2503/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że z działką drogową skarżącej nr [...] graniczy działka drogowa nr [...] należąca wyłącznie do Gminy Miasto S.. Zatwierdzony badaną decyzją projekt budowlany nie przewiduje skomunikowania działki nr [...] poprzez działkę nr [...], a jedynie poprzez działkę nr [...]. Korzystanie przez właściciela działki nr [...] z sąsiedniej działki drogowej nr [...] w żaden sposób nie wpłynie na sposób zagospodarowania, w tym zabudowy działki drogowej nr [...], która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczona pod drogę wewnętrzną. Twierdzenia skarżącej jakoby korzystanie z działki drogowej nr [...] przez właściciela działki nr [...] – miałoby stanowić przejaw naruszenia prawa własności (art. 140 kc) – pozostaje w sferze domniemania i nie może przesądzać o uznaniu, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a jej właściciel posiada przymiot strony postępowania. Zatem na działce nr [...], której wyłącznym właścicielem jest Gmina S., wykonywany będzie w ramach planowanej inwestycji zjazd z drogi publicznej. Ponadto z § 33 ust. 5 miejscowego planu wynika, że dla terenu elementarnego o symbolu [...] na którym znajduje się m.in. działka nr [...], obsługa komunikacyjna ustalona została poprzez tereny [...], [...] oraz poprzez ulicę S. zatem działka objęta inwestycją ma dostęp do drogi publicznej bez konieczności wyrażenia zgody przez skarżącą na przejazd po jej działce o nr [...]. W ocenie Sądu skomunikowanie działki inwestycyjnej z drogą publiczną przez działki ([...],[...] i ul. [...]) niebędącymi własnością skarżącej nie ogranicza jej swobody w zagospodarowaniu i eksploatacji terenu obejmującego dany odcinek drogi należący do skarżącej. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 prawa budowlanego zatem zasadnie organy uznały, że na podstawie art.105 k.p.a. postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Jedną z takich przyczyn jest brak posiadania przymiotu strony postępowania przez podmiot składający wniosek o jego wszczęcie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2018 r., sygn. akt: II OSK 1570/16). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec na wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło