II SA/Sz 585/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. i T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a 1/ przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej [...] zł, 2/ w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 3/ ustanowić adwokata. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości T. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu majątkowym wskazał, że posiada dom o powierzchni 30 m2, mieszkanie o powierzchni 30 m2, dzierżawi 5,71 ha ziemi od Skarbu Państwa. Wnioskodawca otrzymuje emeryturę w wysokości 913 zł, żona w kwocie 787 zł. W przesłanym na wezwanie referendarza sądowego formularzu PPF T. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że oboje z małżonką są ludźmi w podeszłym wieku. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 30 m2 po rodzicach, mieszkanie nadto dzierżawi 5, 47 ha ziemi. Pismem Sądu z dnia 22.08.2008 r. wnioskodawca został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy -oświadczenia co mieszkania wskazanego w formularzu ( jaką ma powierzchnię, czyją stanowi własność i kto aktualnie w nim zamieszkuje), - oświadczenia co do nieruchomości rolnej będącej w dzierżawie, - oświadczenia w jakiej wysokości i na jaki cel zaciągnął kredyt. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że mieszkanie stanowi własność ojca Jego żony, ma powierzchnię 56 m2. W sprawie ww. mieszkania aktualnie toczy się postępowanie spadkowe. Odnośnie dzierżawy gruntu podał, że jest on dzierżawiony na podstawie umowy od Nadleśnictwa S. do 30.09.2008 r. i dołączył kserokopie umów. Nadto dołączył umowę kupna – sprzedaży materacu, kołdry i poduszki na kwotę 2500zł ( płatność rozłożona na 24 raty w wysokości 126,60zł). Pismem z dnia 1 września 2008 r. skarżący ponownie został wezwany do przesłania dodatkowych dokumentów wyjaśniających kwestie nieruchomości, dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na ich utrzymanie oraz oświadczenia odnośnie kwoty 80 tys. zł uzyskanej w sierpniu 2007 r. ze sprzedaży ziemi. W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawca oświadczył, że nie może przedłożyć aktualnych dowodów potwierdzających wydatki na mieszkanie, ponieważ ich nie posiada, odnośnie kwoty 80 tys. zł oświadczył, że została ona rozdysponowana w różny sposób m.in. na spłatę długów, zakup nawozów, remont mieszkania itp.. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. Sąd ocenił sytuację skarżącego – wynikającą ze złożonego oświadczenia – w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 §1 tej ustawy i stwierdził, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do zwolnienia Go w całości od kosztów sądowych. Skarżący razem z żoną maja stały dochód w łącznej wysokości 1690 zł, nie mają nikogo na utrzymaniu. Biorąc pod uwagę wysokość wpisu (908 zł) oraz sytuację majątkową i osobistą skarżącego, Sąd uznał, że uiszczenie wpisu w całości w obecnej sytuacji mogłoby prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, dlatego postanowił jak w sentencji. Sąd natomiast uwzględnił wniosek w pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia adwokata do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ponieważ mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, stwierdził, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.