II SA/Sz 585/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-11-18
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 145a K.p.a. W takiej sytuacji sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., a ponowne rozpoznanie sprawy następuje w trybie zwykłym, bez konieczności uzyskania zgody strony na wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Firma A. z o.o. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta S. wydał decyzję o odpłatnym przekształceniu, ustalając opłatę. Prokurator zaskarżył tę decyzję, zarzucając, że została wydana na podstawie przepisu (art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu), który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Prokurator wskazał, że firma A. z o.o. nie miała uprawnienia do żądania przekształcenia w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uchyla zaskarżoną decyzję
Wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu [...]r., firma A. z o.o. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] , w obrębie [...] , oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m2, stanowiącej przedmiot własności gminy Miasto S., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...] , na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83), zwanej dalej "ustawą o przekształceniu".
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1, 2, 6,11a i art. 5a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, jednocześnie ustalając opłatę za przekształcenie w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy spełnili wymogi wynikające z art. 1 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, w świetle którego z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...] r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi ww. osób. Aktem notarialnym z dnia [...] r., Rep. A Nr[..] . przedmiotowa nieruchomość została bowiem oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz firmy A. Sp. z o.o.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone stronie w dniu 5 grudnia 2014 r.
Pismem z dnia [...] r. Prokurator [...] w S., działając na podstawie art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył ww. ostateczną decyzję Prezydenta Miasta S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Skarżący wnosząc o uchylenie ww. decyzji, zarzucił że została ona wydana na podstawie art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt K 29/13) uznany został za niezgodny z art. 2 i art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Prokurator przytoczył stan faktyczny sprawy, podkreślając że nieruchomość będąca przedmiotem decyzji, została oddana w użytkowanie wieczyste z przeznaczeniem na cele komercyjne. Dalej wyjaśnił, że z uwagi na wątpliwości co do konstytucyjności przepisów stanowiących podstawę do obligatoryjnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości komercyjnych w prawo własności Rady Miast S., Ustronia Morskiego i P. zwróciły się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie ich zgodności z art. 2, art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Na skutek rozpoznania powyższych wniosków wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. (sygn. akt: K 29/13) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, a w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji.
W ocenie Prokuratora, w analizowanej sprawie firma A. Sp. z o.o. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw nie posiadała uprawnienia do żądania przekształcenia przysługującego im prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w prawo własności, a działki objęte skargą nadal stanowią własność stron postępowania.
W związku z powyższym zaistniała przesłanka do uchylenia przez sąd decyzji administracyjnej wydanej przez organ na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. wniósł o jej rozpatrzenie zgodnie z wnioskiem Prokuratora, popierając argumentację w niej zawartą.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania - firma A. Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi w całości, podnosząc, że postępowanie oparte na podstawie art. 145a K.p.a. wymaga zgody strony na prowadzenie postępowania. Spółka podała, że nie wyraża zgody na wznowienie postępowania.
Na rozprawie w dniu [..] r. Prokurator podtrzymał wniesioną skargę i wnioski w niej zawarte. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i wyjaśnił nadto, że skoro od wydania zaskarżonej decyzji do dnia wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie upłynęło sześć miesięcy, to w takim wypadku zgoda strony na wznowienie postępowania nie jest potrzebna.
Pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] r. i podniósł również, że przyjęcie stanowiska organu o braku konieczności uzyskania zgody strony zaskarżonej decyzji doprowadzi do nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w identycznej sytuacji prawnej, a spowodowanej tylko upływem czasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83).
W dniu [...] r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wspomniane przepisy w zakresie, w jakim przyznają uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Jak wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W Kodeksie postępowania administracyjnego w art.145 § 1, art.145a i art.145b określone zostały przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art.145a K.p.a.).
Naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., może nastąpić, również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, podstawą wznowienia postępowania jest stwierdzenie przez TK niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (por.: wyrok WSA w Gliwicach I SA/Gl 279/13 z 30 czerwca 2014 r., II SA/Kr z 27 maja 2010 r. WSA w Krakowie).
W ocenie sądu, dla uznania, że w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania wystarczające jest stwierdzenie, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji. Nieistotne jest przy tym przez kogo skarga została wniesiona, kto mógłby występować z wnioskiem o wznowienie postępowania i w jakim terminie, należy bowiem zwrócić uwagę na fakt, że uchylenie decyzji w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. powoduje nie wznowienie postępowania, lecz ponowne rozpoznanie sprawy w trybie zwykłym. Z tego też względu argumenty uczestnika postępowania dotyczące braku zgody na wznowienie postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Mając powyższe na uwadze Sąd wobec zaistnienia przesłanki dotyczącej wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta S. winien rozstrzygnąć sprawę w oparciu o aktualny stan prawny, tj. z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt K 29/13.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło