II SA/Sz 586/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] – po wznowieniu postępowania, uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] nr [...] o rejestracji pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] oraz odmówił A. K. rejestracji ww. pojazdu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 12 lutego 2018 r. wpłynęło pismo z Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie PO I [...] dotyczące postępowania, w toku którego ustalono, iż numery identyfikacyjne VIN ww. pojazdu zostały przerobione. Do pisma załączono kserokopię opinii nr [...] z zakresu badań mechanoskopijnych, wykonaną przez biegłych z zakresu badań mechanoskopijnych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w S.. Organ I instancji wyjaśnił, że opinia ta została wykonana w dniu [...] czyli po wydaniu decyzji dotyczącej rejestracji stałej przedmiotowego pojazdu, a w wyniku przedstawionego dowodu wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, które miały miejsce przed dniem rejestracji pojazdu. Zaznaczył, że wszystkie przedłożone do rejestracji dokumenty wskazują na nr VIN [...] natomiast na podstawie badań mechanoskopijnych ustalono pierwotny nr VIN [...] Badaniu poddano również tabliczkę znamionową, co do której ustalono, że nie odpowiada ona fabrycznemu wykonaniu i uznano ją za podrobioną. W związku z powyższym zarówno nr identyfikacyjny VIN, jak i tabliczka znamionowa przynitowana do karoserii pojazdu, nie może posłużyć do identyfikacji pojazdu. Pierwotny nr identyfikacyjny VIN został zeszlifowany, a następnie przebity techniką wybijania punktowego, natomiast oryginalna tabliczka znamionowa została fizycznie usunięta i zastąpiona tabliczką znamionową podrobioną techniką wytłaczania znaków. Organ I instancji stwierdził również, iż przedstawione okoliczności wynikające z opinii były podstawą wznowienia postępowania oraz wydania decyzji. Dodał, że fakty wynikające z opinii mają charakter istotny, gdyż pojazd ma wadę prawną - przerobiony nr VIN, nie spełnia zatem warunku określonego w art. 66 ust. 3 a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie posiada numerów nadanych przez producenta, ani też w inny legalny sposób. Organ I instancji uznał, że skoro dokument w postaci dowodu rejestracyjnego jest niezgodny ze stanem fatycznym, to nie posiada mocy dowodowej i uzasadnione jest uchylenie decyzji o zarejestrowaniu tego pojazdu i odmowa jego rejestracji. Podkreślił, że niepodważalne znaczenie ma fakt, że nr VIN pojazdu został w nielegalny sposób zmieniony i strona nie posiada dokumentów zakupu ani rejestracji dotyczących pojazdu o nr VIN [...] tylko dotyczących pojazdu o nr VIN [...] A. K. odwołał się od opisanej powyżej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, przy jednoczesnym zawieszeniu postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, co miało wpływ na treść decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na treść decyzji; 3) art. 97 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy zawieszenie postępowania było konieczne. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że organ I instancji postanowił wznowić postępowanie z urzędu, wskazując że decyzja z dnia [...] została wydana na podstawie fałszywego dowodu. Wskazał więc w istocie na podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Z kolei w decyzji przywołano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aczkolwiek zdaniem odwołującego w sposób oczywisty podstawa ta jest błędna, skoro podstawą wznowienia postępowania miał być fałszywy dowód w postaci przerobionego nr nadwozia pojazdu. Odwołujący stwierdził, że w sprawie nie występuje nowy dowód, albowiem nr VIN istniał już w momencie wydania poprzedniej decyzji. Nie pojawiły się więc żadne nowe okoliczności. Następnie odwołujący przywołał orzeczenia wydane na tle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdzając iż przesądzają one o braku możliwości przyjęcia, iż zaistniała przesłanka wznowienia w postaci nowych okoliczności lub dowodów. Odwołujący podkreślił także, że jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, to stanowi to podstawę do wznowienia postępowania w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zaś art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem odwołującego, wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. również nie było możliwe w stanie faktycznym sprawy. Odwołujący nie zgodził się także ze stanowiskiem organu I instancji, iż pojazd miał wadę prawną, albowiem po pierwsze okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, po drugie orzekanie w tym przedmiocie przez organ administracyjny należy uznać za przekroczenie uprawnień, bowiem władne w mierze ustalenia prawa własności są sądy powszechne. Po trzecie, teza co do wady prawnej jest wątpliwa, o czym przekonuje treść postanowienia Sądu Rejonowego w G., przedłożonego do akt, z którego jednoznacznie wynika, że brak jest dowodów by pojazd pochodził z kradzieży, skoro ta miała miejsce pomiędzy 14 a 16 grudnia 2014 r., zaś pojazd został zarejestrowany na terenie Polski w dniu [...] 2013 r. Okoliczność ta wskazuje, zdaniem skarżącego, że pojazd nie może pochodzić z kradzieży, skoro został zarejestrowany na terenie Polski 21 miesięcy wcześniej. Dalej podniósł, że organ I instancji pomija okoliczność, iż w dalszym ciągu istnieją w obrocie prawnym uprzednie decyzje o rejestracji pojazdu, które wiążą w tym postępowaniu. Dodał, że kwestia własności pojazdu jest przedmiotem sprawy przed sądem cywilnym. Odwołujący wskazał również, że art. 66a ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym także uzasadniał zawieszenie postępowania w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i stwierdził, że powołane unormowanie może znaleźć zastosowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Ponadto, nowe okoliczności powinny przedstawiać określony stan faktyczny lub prawny, który istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy stanowi natomiast taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi, zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ze znajdującej się w aktach sprawy opinii nr [...] z zakresu badań mechanoskopijnych wykonanej przez Laboratorium Kryminalistyczne KWP w S., a sporządzonej w ramach postępowania nadzorowanego przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G., sygn. PO I [...], wynika bowiem że "numer identyfikacyjny VIN nadwozia pojazdu marki [...], nr rej. [...] o treści [...], naniesiony na karoserii, nie jest jego numerem pierwotnym i nie może posłużyć do jego identyfikacji. Numer ten został przebity. Tabliczka znamionowa przynitowana do karoserii pojazdu jest tabliczką podrobioną i nie może posłużyć do identyfikacji pojazdu. (...) Pierwotny numer identyfikacyjny VIN nadwozia naniesiony na karoserii został zeszlifowany i następnie został przebity techniką wybijania punktowego. Oryginalna tabliczka znamionowa została fizycznie usunięta i następnie zastąpiono ją tabliczką znamionową podrobioną techniką wytłaczania znaków". Zdaniem Kolegium, powołane okoliczności wynikające z opinii nr [...] były istotne w postępowaniu w przedmiocie rejestracji pojazdu, istniały w dniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu, a nie były znane organowi wydającemu decyzję. Organ zaznaczył, że przedmiotem rejestracji dokonanej na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...] był pojazd o innym numerze identyfikacyjnym VIN nadwozia niż ten wskazany w decyzji o rejestracji wydanej w oparciu o dane zawarte w dokumentach przedłożonych przez wnioskodawcę przy rejestracji. Organ II instancji podkreślił, że dokumenty nieodzwierciedlające rzeczywistych cech pojazdu, a więc jego faktycznych numerów identyfikacyjnych, nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania samochodu. Ustalenie wadliwości dokumentów, które mają być podstawą do zarejestrowania pojazdu, powoduje, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, skoro takie dowody nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Dokumenty przedstawione do rejestracji muszą być bowiem prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że przepis art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymienia dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu, w tym m.in. kartę pojazdu oraz dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W dokumentach tych zawarte są istotne dane dotyczące oznaczenie pojazdu podlegającego rejestracji, a więc przede wszystkim numer identyfikacyjny nadwozia, numer VIN. Zauważyło, że zgodnie z art. 66 ust. 3 a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne - numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Wspomniany art. 66a tej ustawy stanowi, że cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza producent (ust. 1). Starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych m.in. w przypadku pojazdu, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu (art. 66a ust. 2 pkt 5). W badanej sprawie wymienione powyżej dokumenty nie są zgodne ze stanem faktycznym, skoro z opinii nr [...] z zakresu badań mechanoskopijnych jednoznacznie wynika, że numer identyfikacyjny pojazdu, nr VIN wskazany w tych dokumentach nie jest numerem pierwotnym i nie może posłużyć do identyfikacji tego pojazdu, albowiem numer ten został "przebity". W świetle powyższych okoliczności Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu, a w jego wyniku uchylił decyzję o rejestracji przedmiotowego pojazdu z dnia [...] r. oraz odmówił rejestracji tego pojazdu. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że z akt sprawy nie wynika, iż zostało przeprowadzone postępowanie przewidziane w art. 66a ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz iż doszło do nadania nowych cech identyfikacyjnych pojazdu. Zdaniem Kolegium, nie zachodziły i nie zachodzą również obecnie podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność wniesienia przez stronę do sądu powszechnego pozwu o ustalenie, że jest właścicielem przedmiotowego pojazdu nie mogła stanowić uzasadnienia dla zawieszenia postępowania na tej podstawie. Przedmiotowa sprawa cywilna nie stanowi bowiem w rozumieniu ww. przepisu zagadnienia wstępnego w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Nie zachodzi bowiem pomiędzy wymienionymi postępowaniami bezpośrednia zależność, co najwyżej można by było mówić o zależności pośredniej. Nawet bowiem gdyby sąd powszechny ustalił, że A. K. jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, to dla pozytywnego rozstrzygnięcia złożonego wniosku o rejestrację pojazdu niezbędne byłoby jeszcze uzyskanie decyzji o nadaniu nowych cech identyfikacyjnych w trybie art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pismem z dnia 27 maja 2019 r. A. K. złożył skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, co miało wpływ na treść decyzji, - art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na treść decyzji, - art. 97 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy zawieszenie było konieczne. W uzasadnieniu skargi powielił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej argumenty okazały się nietrafne. Przedmiotem sądowej kontroli w badanej sprawie jest, wydana w wyniku wznowienia postępowania, decyzja uchylająca decyzję o rejestracji pojazdu i odmawiająca jego rejestracji. Podstawę wznowienia postępowania stanowił art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w sprawie ujawniono nowe istotne dla sprawy okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te sprowadzają się do tego, iż pojazd, który uprzednio został zarejestrowany ma przerobione numery nadwozia, co wynika wprost z opinii biegłego z zakresu mechanoskopii. Zatem istnieje rozbieżność pomiędzy treścią ustalonego w wyniku przeprowadzonych badań mechanoskopijnych pierwotnego numeru VIN pojazdu, a treścią numeru widniejącego w decyzji o rejestracji pojazdu i dowodzie rejestracyjnym. W świetle ustaleń biegłego nie ulega zatem wątpliwości, że pojazd posiadany przez skarżącego nie jest tym pojazdem, którego cechy identyfikacyjne widnieją w dokumentach rejestracyjnych. Okoliczność powyższa została ujawniona w toku prowadzonego postępowania karnego i nie była znana organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu. Skarżący nie kwestionuje tego, że pojazd, którego dotyczy postępowanie jest tym samym pojazdem, który nabył w 2015 r., a następnie zarejestrował. Nie ulega zatem, w ocenie sądu, wątpliwości, że fakt przerobienia numerów rejestracyjnych pojazdu istniał w dacie rejestracji pojazdu. Niewątpliwie jest to okoliczność istotna z punktu widzenia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu, bowiem poza wszelkim sporem pozostaje, iż dokumenty, na podstawie których organ dokonuje rejestracji pojazdu muszą być autentyczne i odpowiadać rzeczywistości. W badanej sprawie zarówno umowa sprzedaży pojazdu, jak i wniosek o dokonanie jego rejestracji dotyczyły innego pojazdu, aniżeli ten, którym dysponował skarżący, bowiem – jak ustalono w toku postępowania pojazd ten posiada inne numery nadwozia, aniżeli widniejące w przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania rejestracyjnego dokumentach. Trafnie zatem organ wznowił postępowanie administracyjne i uchylił decyzję o rejestracji pojazdu, a następnie odmówił jego rejestracji, jakkolwiek błędnie przyjęta została podstawa wznowienia postępowania. Należy podzielić zaprezentowany w skardze pogląd, iż właściwą podstawą wznowienia powinien, w tym wypadku, być art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast 145 § 1 pkt 5 tej ustawy. Nie ulega bowiem, w świetle akt sprawy wątpliwości, że decyzja o rejestracji pojazdu została wydana w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe, a fałsz ten, w świetle załączonej do akt postępowania opinii biegłego, jest oczywisty. Również sam skarżący nie kwestionuje ustaleń biegłego, wynikających z opinii mechanoskopijnej. Spełnione zatem zostały przesłanki, o których mowa w art. 145 § 2 k.p.a., który stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Sąd podzielił przy tym wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd, iż pozostawienie w obiegu prawnym decyzji o rejestracji pojazdu w tej sytuacji stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Decyzja o rejestracji takiego pojazdu sankcjonowałaby bowiem fałsz dowodu rejestracyjnego, zawierającego innego dane, aniżeli dane zarejestrowanego pojazdu i dopuszczałaby posługiwanie się dokumentem zawierającym takie nieprawdziwe dane. W świetle powyższych rozważań nie można się zatem zgodzić ze skarżącym, iż wznowienie postępowania administracyjnego, bez uprzedniego uzyskania orzeczenia sądu, potwierdzającego fałsz dowodów stanowiących podstawę wydania decyzji o rejestracji pojazdu było, w realiach niniejszej sprawy, przedwczesne. Bez znaczenia przy tym pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w sprawie własności pojazdu toczy się postępowanie przed sądem powszechnym. Kwestia prawa własności pojazdu nie ma wpływu na ocenę wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu, a następnie odmowy jego rejestracji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku pozytywnego dla skarżącego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym konieczne będzie przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania pojazdowi nowych numerów identyfikacyjnych, o którym mowa w art. 66a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 – j.t. ze zm.), a następnie jego rejestracji, na co słusznie zwrócił uwagę sam skarżący. W konsekwencji, w zależności od wyniku sprawy cywilnej będzie zależało to, czy pojazd będzie mógł być w ogóle zarejestrowany, jednak okoliczność ta, jak już wspomniano, pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie. Nie ma również znaczenia podnoszona przez skarżącego wadliwie przyjęta podstawa wznowienia postępowania, z punktu widzenia dopuszczalności uchylenia decyzji. Przyjęcie prawidłowej podstawy wznowienia postępowania skutkuje jedynie tym, że termin w którym decyzja o rejestracji pojazdu mogłaby być uchylona wydłużyłby się do 10 lat i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro postępowanie zostało wznowione przed upływem 5 lat od doręczenia decyzji o rejestracji pojazdu i decyzja ta również została uchylona przed upływem 5 lat od tej daty (art. 146 § 1 k.p.a.). W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.