II SA/Sz 588/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-08-08
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Elżbieta Makowska, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którego podstawą był wadliwy tytuł wykonawczy, może utrzymać się w obrocie prawnym po uchyleniu przez sąd postanowienia o rozpatrzeniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia traci byt prawny, gdy jego podstawą był wadliwy tytuł wykonawczy, a postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego zostało uchylone przez sąd. W takiej sytuacji, aby umożliwić organowi egzekucyjnemu podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, należy uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia nieprawidłowości budynku. Podstawą nałożenia grzywny był wadliwy tytuł wykonawczy. Wcześniej sąd uchylił postanowienie WINB rozpatrujące zarzuty Gminy do postępowania egzekucyjnego, wskazując na wadliwość tytułu wykonawczego i błędne wskazanie adresata postanowienia. Skarżący podniósł zarzut wadliwości tytułu wykonawczego jako podstawy nałożenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Miasta [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]., Nr [...] nakazał Gminie usunięcie, w terminie do dnia [...] wskazanych w tej decyzji nieprawidłowości budynku a wynikających z protokołów, z okresowej kontroli tego obiektu.
W dniu [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił przeciwko zobowiązanemu - Gminie tytuł wykonawczy nr [...], w którym jako podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazał orzeczenie z dnia [...], a jako treść obowiązku: "nakazuję Gminie, usunięcie, w terminie do dnia[...] nieprawidłowości budynku nr [...] a wynikających z protokołów, z okresowej kontroli obiektu, tj.:
1. wymienić instalację ".
Postanowieniem z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 3 § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 121 § 2ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. Nr 1015 z późn. zm.), nałożył na Gminę grzywnę w wysokości [...] w celu przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z opisanej wyżej decyzji PINB z dnia [...].
Burmistrz Miasta wniósł do Inspektora Nadzoru Budowlanego, w imieniu Miasta, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego – odmówił Burmistrzowi Miasta umorzenia postępowania egzekucyjnego i uznania zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie postanowienia Nr [...] z dnia [...] znak sprawy: [...] i tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...], za uzasadnione.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zarzutów Burmistrza Miasta postanowieniem z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Tenże organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia Burmistrza Miasta na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...] w przedmiocie grzywny w cel przymuszenia - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Burmistrz Miasta reprezentowany przez radcę prawnego Z.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na oba wyżej opisane postanowienia.
Skarga na postanowienie ostateczne z dnia [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego została zarejestrowana.
W tej sytuacji procesowej, w niniejszej sprawie ze skargi na postanowienie ostateczne w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, postanowieniem z dnia
[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uznając, że jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania sądowo- administracyjnego.
Skarga na postanowienie z dnia [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r.,uchylającym zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. WSA stwierdził prawomocność powyższego wyroku od dnia 16 maja 2013 r. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przyczyną uchylenia przez Sąd postanowienia w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego było stwierdzenie, że adresatem tego postanowienia organ egzekucyjny "uczynił Burmistrza Miasta, mimo że to nie Burmistrz był adresatem decyzji nakładającej obowiązek i to nie Burmistrz został wskazany w tytule wykonawczym jako zobowiązany do wykonania obowiązku".
Wobec powyższego Sąd postanowieniem z dnia 12 czerwca 2013 r. na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej określanej również jako: "p.p.s.a.") podjął zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, którą zapisano pod nowym numerem [...].
Skarga w tej sprawie nie wyodrębnia zarzutów, lecz odwołuje się do jej uzasadnienia, z którego wynika, że oparta została przede wszystkim na zarzucie,
że podstawą wydania postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia był wadliwy tytuł wykonawczy. Ponadto skarżący podniósł zarzut równoczesnego zastosowania dwóch środków egzekucyjnych oraz wskazał na rozbieżność uzasadnień organów pierwszej i drugiej instancji w zakresie ustaleń faktycznych co do zakresu niewykonanych obowiązków.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W skardze zawarty został również wniosek dowodowy o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi i omówionych w treści jej uzasadnienia w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości na okoliczność czy skarżący wykonał nałożone na niego obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego a w wypadku wątpliwości skarżący wniósł o "zobowiązanie organu administracyjnego do przeprowadzenia z udziałem przedstawiciela skarżącego oględzin dotyczących wykonania obowiązków w zakresie opisanym w uzasadnieniu skargi".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącego podniósł, powołując się na wyrok WSA uchylający postanowienia obu instancji w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów do postępowania egzekucyjnego,
że wyeliminowanie z obrotu prawnego administracyjnego tytułu wykonawczego skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego także zaskarżonych postanowień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W toku tej kontroli Sąd,
jak stanowi to art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) określanej dalej również jako: "P.p.s.a.", rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia o nałożeniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w wystawionym tytule wykonawczym. Grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadą jest, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny doręczając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny.
Z opisanego na wstępie stanu faktycznego wynika, że postanowienie
o rozpatrzeniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego było sprzeczne z prawem
i jako takie, zostało wyeliminowane przez sąd z obrotu prawnego.
Jak z powyższego wynika, rację ma pełnomocnik skarżącego wywodząc
w piśmie procesowym z dnia [...], że byt prawny postanowienia
o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest powiązany z bytem prawnym postanowienia o rozpatrzeniu zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W przypadku bowiem stwierdzenia przez organ egzekucyjny na skutek wniesienia przez zobowiązanego zarzutów, że tytuł wykonawczy jest wadliwy lub w razie uchylenia przez sąd postanowienia uznającego zarzuty za nieuzasadnione, postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na zastosowany środek egzekucyjny traci racę bytu, gdyż jest co najmniej przedwczesne. W tej sytuacji procesowej, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, celem umożliwienia organowi egzekucyjnemu podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionego przez zobowiązanego zażalenia na zastosowany środek egzekucyjny, po ostatecznym zakończeniu postępowania w sprawie zarzutów wniesionych do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W tej sytuacji procesowej bezprzedmiotowe jest ustosunkowanie się Sądu
do pozostałych zarzutów skargi.
Dlatego w niniejszej sprawie należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 135 tej ustawy . Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego aktu oparte zostało o art. 152 p.p.s.a.. Rozstrzygając w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd kierował się art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., przy czym ustalając koszty zastępstwa prawnego brał pod uwagę stawkę podstawową wynagrodzenia adwokata ([...]), a nie uwzględnił złożonego spisu, gdyż w przypadku przedmiotu niniejszej sprawy wpis sądowy jest stały ([...] od postanowienia i tak został ustalony), a zatem nie ustala się go od wartości nałożonej grzywny, co implikuje brak podstaw do ustalenia wynagrodzenia adwokata od tej wartości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło