II SA/Sz 59/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-02-20
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dodatkowe dochody, a jej małżonka dobrowolnie zrezygnowała ze statusu osoby bezrobotnej?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ analiza dochodów i wydatków strony skarżącej, w tym potencjalnych dodatkowych dochodów z działalności gospodarczej oraz dobrowolnej rezygnacji małżonki ze statusu osoby bezrobotnej, wskazuje na możliwość samodzielnego pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ponadto, na obecnym etapie postępowania nie obowiązuje przymus adwokacki, a strona ma zagwarantowaną ochronę procesową.Stan faktyczny
M.K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą zasiłku celowego. W ramach skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów finansowych, sąd stwierdził, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że strona ma możliwość samodzielnego pokrycia tych kosztów.Rozstrzygnięcie
1/ umorzyć postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, 2/ odmówić ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, 2/ odmówić ustanowienia adwokata.
W skardze na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie zasiłku celowego M.K. zawarł wniosek o przyznanie prawnika z urzędu.
W wykonaniu wezwania sądowego zobowiązującego do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, wnioskodawca w zakreślonym terminie złożył urzędowy druk formularza PPF w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podał, że jest rencistą, inwalidą II grupy przewlekle chorującym. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym. Nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, czy oszczędności pieniężnych.
Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego renta wnioskodawcy w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny – [...] zł, świadczenie wychowawcze – [...] zł. Zobowiązania i stałe wydatki to: najem lokalu – [...] zł, media – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, opłata za internat – [...] zł i dojazd – [...] zł, drobne wydatki na remont – [...] zł, wydatki szkolne dla syna – [...] zł, opał – [...] zł.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów tj.:
- umowy potwierdzającej najem lokalu,
- dowodów potwierdzających wysokość przedstawionych niezbędnych wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. woda, energia elektryczna) oraz innych niezbędnych wydatków (np. zakup lekarstw, opłata za internat itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów z zestawieniem operacji z posiadanego przez skarżącego oraz A.K. konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzającego posiadanie przez A.K. statusu osoby bezrobotnej,
- dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanej renty oraz decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i świadczenie wychowawcze oraz zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej, czy w okresie ostatniego półrocza Pan i pańska rodzina korzystaliście z innych form pomocy społecznej.
W odpowiedzi na powyższe skarżący przesłał dokumenty dot. jego stanu zdrowia, opis badania usg jamy brzusznej żony A.K., kartę informacyjną SOR [...] córki, decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie utraty przez A.K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. na wniosek osoby bezrobotnej, umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] z czynszem z tego tytułu wynoszącym [...] zł, fakturę z dowodem opłaty za wodę w wysokości [...] zł, faktury za prąd na kwotę [...] zł wystawioną na skarżącego z adnotacją "kawiarenka internetowa" oraz na kwotę [...] zł, wyciąg z konta bankowego skarżącego za [...] r., paragony z apteki na kwotę [...] zł i [...] zł, dowody opłat za bursę szkolną na kwotę [...] zł i [...] zł, umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartą z [...] Sp. z o.o, decyzję ZUS z dnia [...] r. o rewaloryzacji renty, z której wynika, że jej wysokość wynosi [...] zł netto, decyzję z dnia [...] r. przyznającą pomoc w formie zasiłku celowego na okres od [...] r. do [...] r. na pokrycie kosztów obiadów dla córki M.K. w kwocie 7 zł dziennie, decyzję z dnia [...] r. przyznającą zasiłki rodzinne na dzieci w kwocie po [...] zł na okres od [...] r. do [...] r., jednorazowy dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie po [...] zł, dodatek do zasiłku na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości w której znajduje się szkoła w kwocie po [...] zł na okres od [...] r. do [...] r., decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze w kwocie po [...] zł na każde dziecko na okres od [...] r. do [...] r., decyzję z dnia [...] r. przyznającą dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na okres od [...] r. do [...] r., decyzję z dnia [...] r. przyznającą dodatek energetyczny w wysokości [...] zł na okres od [...] r. do [...] r.
Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy wskazać, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zasiłku celowego. Mając na uwadze przedmiot sprawy tj. zasiłek celowy, należy wskazać, że z art. 239 pkt 1 lit. a ww. ustawy wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w tym zakresie jako bezprzedmiotowy na mocy art. 249a P.p.s.a. należało umorzyć, o czym postanowiono w pkt. 1 postanowienia.
Odnosząc się natomiast do wniosku M.K. w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika należy wskazać, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W złożonym oświadczeniu skarżący podał, że miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł na który składa się jego renta w wysokości [...] zł , zasiłek rodzinny [...] zł, świadczenie wychowawcze – [...] zł. Żona nie osiąga dochodu, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Z analizy przesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że miesięczne stałe wydatki rodziny wynoszą ok. [...] zł (czynsz najmu, woda, bursa) oraz wydatki na żywność wynoszące wg rachunku z konta bankowego ok. [...] zł, co daje kwotę rzędu ok. [...] zł przy dochodzie [...] zł. Przy czym z faktury na prąd w jej części dotyczącej kwoty [...] zł wynika, że jest ona wystawiona z tytułu działalności "K.M. – K.i., [...]", takie dane figurują również z w systemie ewidencji działalności gospodarczej z nr NIP [...], REGON [...], co pozwala sądzić, że skarżący prowadzi działalność z której uzyskuje dodatkowe dochody. Ponadto jak wynika z przesłanych dokumentów A.K. wyrejestrowała się z urzędu pracy na własne żądanie, z czego wynika, że nie jest zainteresowana podjęciem zatrudnienia, co z kolei dowodzi, że sytuacja materialna rodziny nie jest trudna, skoro osoba nie mająca żadnych przeciwwskazań zdrowotnych nie jest zainteresowana podjęciem zatrudnienia.
Z powyższego wynika, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki finansowe, które może przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Przy czym zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania nie obowiązuje przymus adwokacki, a strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej, zaś Sąd bada sprawę niezależnie od postawionych zarzutów i udziału strony.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło