II SA/Sz 590/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II stwierdza nieważność decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] r.: - [...], - [...], III nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], z dniem [...] r., W. K. został mianowany na stanowisko młodszego asystenta ambulatorium Zespolonego Zakładu Opieki Zdrowotnej przy Areszcie Śledczym w [...]. Następnie decyzją personalną nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], działając na podstawie art.31 ust.1 pkt 4 i art.35 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz.U. Nr 61, poz.283 z późn.zm. ), powierzył W. K. z dniem [...] r. pełnienie obowiązków na stanowisku kierownika ambulatorium ZZOZ Aresztu i równocześnie ustalił wynagrodzenie przysługujące na stanowisku kierownika. W dniu [...] r. do Dyrektora Aresztu wpłynął wniosek W. K. o zwolnienie go ze służby z dniem [...] r. Decyzją personalną nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] zwolnił W. K. z dniem [...] r. z czasowego pełnienia obowiązków kierownika ambulatorium, co uzasadnił koniecznością zabezpieczenia prawidłowego toku służby oraz przekazania obowiązków służbowych w związku ze zwolnieniem ze służby. Następnie Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego z młodszym asystentem ambulatorium ZZOZ Aresztu Śledczego w [...], decyzją personalną nr [...] z dnia [...] r. przyznał mł. chor. W. K. odprawę w wysokości [...] zł i ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia w wysokości [...] zł, natomiast decyzją personalną nr [...] z dnia [...] r. przyznał nagrodę roczną za [...] rok w wysokości [...] zł. Decyzje te zostały doręczone W. K. w dniu [...] r. W dniu [...] r. W. K. podpisał oświadczenia, w których wyraził zgodę na zmianę w trybie art.155 Kpa ostatecznych decyzji personalnych nr [...] z dnia [...]r., z uwagi na wejście w życie z dniem [...] r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2005 r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz.U. Nr 17, poz.156 ), które z mocą wsteczną ustaliło nowe stawki uposażenia zasadniczego na zajmowanym stanowisku służbowym, a które to stawki winny zostać uwzględnione przy sposobie obliczenia i ustalenia należności. W wyniku powyższego Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] decyzjami z dnia [...]r. zmienił za zgodą strony decyzje personalne nr [...] z dnia [...] r. w zakresie ustalenia wysokości przyznanych należności i ustalił ich nową wysokość: - odprawy na kwotę – [...] zł; - ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy na kwotę – [...] zł ( decyzja numer [...]; - nagrody rocznej za rok [...] na kwotę – [...] zł ( decyzja numer [...]). Od decyzji personalnych nr [...] z dnia [...] r. Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] r. W. K. złożył odwołanie podnosząc, iż wypłacone należności zostały zaniżone wskutek decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Organ II instancji ustalił, iż należności wynikające z decyzji personalnej nr [...] zostały naliczone zgodnie z art. 110 ust 1 i art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej. Natomiast należności wynikające z decyzji personalnej nr [...] zostały naliczone zgodnie z art. 106 wyżej cytowanej ustawy oraz zgodnie z § 1 ust. 1, § 2, § 3 ust. 4 i § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. nr 15 poz. 145). Zdaniem organu, skarżący niesłusznie podniósł, iż "uposażenie to zostało niezgodnie z prawem zaniżone Decyzją Personalną nr [...] z [...] r." bowiem decyzja personalna nr [...] wydana została zgodnie z prawem. Administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego wyklucza odwoływanie się od decyzji wchodzących w zakres podległości służbowej. Powyższa decyzja została zaskarżona przez W. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzje określające wysokości świadczeń ustalone w oparciu o obniżone wynagrodzenie skarżącego należne na stanowisku młodszego asystenta ZZOZ Aresztu Śledczego w [...], na które skarżący został "przywrócony" z dniem [...] r. nieostateczną decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...]r. Obowiązki kierownika Ambulatorium ZZOZ Aresztu Śledczego w [...] skarżący pełnił na mocy decyzji [...] Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia [...] r. i z tego tytułu otrzymywał wyższe wynagrodzenie i to właśnie wynagrodzenie winno stanowić podstawę naliczenia świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby. Zdaniem skarżącego wyłącznie ostateczna decyzja zwalniająca z pełnienia obowiązków mogła stanowić podstawę do ponownego zastosowania wynagrodzenia w wysokości obowiązującej przed powierzeniem obowiązków kierownika ZZOZ tj. na stanowisku młodszego asystenta i dopiero wówczas istniałaby możliwość przyjęcia tego wynagrodzenia jako podstawy wymiaru świadczeń przysługujących skarżącemu z tytułu zwolnienia ze służby. W tej sytuacji zarówno decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...]r., jak i poprzedzające ją decyzje Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] podjęte zostały z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 Kpa ). Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działa zatem jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy badając sprawę nie odniósł się w ogóle do decyzji z dnia [...] r. wydanych przez organ I instancji w trybie art.155 Kpa, zmieniających jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania, decyzje od których następnie wniesione zostało odwołanie. Tymczasem zgodnie z art.155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ I instancji zastosował powyższy przepis do decyzji nie będących decyzjami ostatecznymi, a tym samym rażąco naruszył art.155 Kpa, czego organ odwoławczy nie zauważył. Dlatego też, Sąd uznał, iż zachodzi przesłanka określona w art.156 § 1 pkt 2 Kpa do stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji organu I instancji. Podstawowy zarzut odwołania skarżącego, podniesiony również w skardze do Sądu, sprowadza się do stwierdzenia, iż świadczenia przyznane zaskarżonymi decyzjami zostały zaniżone w oparciu o decyzję personalna nr 5 Dyrektora Aresztu Śledczego w [...]. Organ odwoławczy ustosunkowując się do powyższego stwierdził jedynie, iż administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego wyklucza odwoływanie się od decyzji wchodzących w zakres podległości służbowej. Sąd zauważa, że zgodnie z art.35 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej ( Dz.U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 z późn.zm. ) funkcjonariuszowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej miejscowości, na czas nieprzekraczający 12 miesięcy; w takim przypadku uposażenie funkcjonariusza nie może być obniżone. Tego rodzaju powierzenie obowiązków służbowych wynika z podległości służbowej i ma charakter polecenia służbowego, które w każdym czasie może być odwołane i nie jest decyzją administracyjną od której służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien uwzględniając zmiany stanu prawnego i przedstawioną przez Sąd ocenę prawną zbadać prawidłowość dokonanych przez organ I instancji wyliczeń i następnie wydać w trybie art.138 Kpa decyzję, której uzasadnienie w pełni będzie spełniać wymogi art.107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.