II SA/Sz 595/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-09-21
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu, potrącając z należnego wynagrodzenia szkodę wynikłą z nienależytego wykonania przez dozorcę obowiązku przechowywania pojazdu z należytą starannością?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo przyznać dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdu, jednakże może potrącić z tego wynagrodzenia szkodę wynikłą z nienależytego wykonania przez dozorcę obowiązku przechowywania pojazdu z należytą starannością. Wysokość szkody powinna zostać dokładnie wyliczona, a wynagrodzenie powinno odpowiadać rzeczywistym wydatkom poniesionym przez dozorcę lub stawkom przyjętym w danych stosunkach.Stan faktyczny
Spółka A. domagała się wynagrodzenia za przechowywanie zajętego przez Policję pojazdu. Organy egzekucyjne odmówiły przyznania pełnego wynagrodzenia, potrącając szkodę wynikłą z uszkodzenia i obniżenia wartości pojazdu podczas jego przechowywania przez Spółkę. Po wielokrotnych postępowaniach i orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym NSA, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie WSA w Szczecinie oddalił skargę Spółki, uznając, że organy prawidłowo ustaliły wysokość szkody i potrąciły ją z należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu oddala skargę.
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 17 § 1, art. 18, art. 102 § 1, 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej przywoływana jako: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 grudnia 2011 r., odmówił Spółce A. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 6 października 2007 r. do dnia 1 grudnia 2011 r.
2. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Spółka A. wniosła na nie zażalenie.
3. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu I instancji.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w S., samochód [...] przechowywany był wbrew ustaleniom umownym i w konsekwencji bez dochowania przewidzianej w ustawie należytej staranności, aby ruchomość nie straciła na wartości. Przechowawca nie dopełnił obowiązku zabezpieczenia pojazdu przed dostępem osób nieupoważnionych, uszkodzeniem oraz przedostawaniem się opadów atmosferycznych do wnętrza pojazdu.
Skoro Spółka A. nie tylko nie dochowało szczególnej staranności ale również nie wywiązało się z podstawowego obowiązku dozorcy, jakim jest przechowywanie nieruchomości z taką starannością, aby nie straciła ona na wartości, zatem w ocenie organu, brak jest podstaw do przyznania dozorcy wynagrodzenia za dozór.
5. Spółka A. złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie Organu II instancji.
6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 października 2012 r., (sygn. akt II SA/Sz 830/12) uchylił zaskarżone, jak również poprzedzające je postanowienie Organu I instancji.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek Skarżącej o wypłatę wynagrodzenia za przechowanie, zabezpieczonego przez Policję do celów procesowych, pojazdu na parkingu tej Spółki, który to pojazd na podstawie postanowienia Sądu o likwidacji niepodjętego depozytu przeszedł na własność Skarbu Państwa.
Sąd przyznał rację Organowi odwoławczemu, że w realiach niniejszej sprawy,
a więc w przypadku pojazdu zajętego przez Policję dla potrzeb postępowania karnego, którego następnie Skarb Państwa stał się właścicielem na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów, stosuje się przepisy o przechowywaniu rzeczy ruchomych zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie przepisy kodeksu cywilnego.
Jednak zdaniem Sądu, stanowisko Organu II instancji uznające, że istnieją podstawy do odmowy przyznania Skarżącej wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w zakresie objętym wnioskiem było przedwczesne gdyż oparte zostało na niewyczerpująco zebranym materiale dowodowym. W aktach sprawy brak było bowiem dowodu obrazującego stan techniczny pojazdu i jego wartość w dacie zajęcia go przez Policję. Skoro pojazd ten uczestniczył w wypadku drogowym i został zajęty na potrzeby wszczętego postępowania karnego, to w aktach policyjnych lub prokuratorskich powinien być protokół jego oględzin bezpośrednio po wypadku. Nie wyjaśniono również jaki był stan techniczny pojazdu w momencie przemieszczenia go z parkingu przy ul. [...] w S. oraz w momencie opłacenia przez Policję w dniu 10 stycznia 2008 r. faktury [...] za okres przechowywania od 2 października do 6 grudnia 2007 r.
Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia Sąd podkreślił,
że stanowisko organu odwoławczego uznające istnienie podstaw do odmowy przyznania skarżącej wynagrodzenia za dozór spornego pojazdu w okresie objętym wnioskiem jest co najmniej przedwczesne, ponieważ oparte zostało na nienależycie zebranym materiale dowodowym.
7. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej
w S., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
8. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września
2014 r. (sygn. akt I OSK 54/13), skargę kasacyjną oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podzielił pogląd,
że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 102 § 2 u.p.e.a., a w konsekwencji, że Skarżąca ma prawo żądać przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Jednocześnie, powołując się na własne orzecznictwo Sąd ten wskazał, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia organ powinien uwzględniać zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób stosowny do jego właściwości. Zdaniem Sądu, należność ta winna odpowiadać rzeczywistym wydatkom poniesionym przez dozorcę na wykonywanie dozoru.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że z aktem powołania na dozorcę łączy się powstanie określonych przez ustawę (art. 102 § 1 u.p.e.a.), obowiązków i uprawnień osoby, która na objęcie dozoru wyraziła zgodę, związanych z ochroną zajętej rzeczy przed uszkodzeniem, zniszczeniem, czy zaginięciem, w tym również obowiązku podejmowania działań z taką starannością, by nie dopuścić do obniżenia jej wartości. Zakres czynności, które musi podjąć dozorca jest uzależniony od tego, co jest przedmiotem zajęcia. Dalsze obowiązki dozorcy będą wynikały z przepisów dotyczących umowy przechowania (art. 835-845 K.c.), które znajdują odpowiednie zastosowanie.
W artykule 471 k.c. i następnych została uregulowana kwestia odpowiedzialności kontraktowej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Podstawową okolicznością, za którą dłużnik ponosi odpowiedzialność jest niezachowanie należytej staranności (art. 472 k.c.).
Dalej Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie świadczenie w postaci dozoru pojazdu zostało spełnione, ponieważ przedmiotowy samochód został przez dozorcę przechowany, a więc należy mu się co do zasady wynagrodzenie za czas jego przechowywania. Jednak w ocenie Organu doszło do jego nienależytego wykonania,
co skutkowało tym, że interes wierzyciela nie został zaspokojony w sposób wynikający z treści zobowiązania. Zdaniem Organu, Skarżąca ponosi odpowiedzialność za pogorszenie stanu technicznego samochodu i obniżenie jego wartości do wartości złomowej. Tym samym Organ jako wierzyciel uznał, że po jego stronie wystąpiła szkoda, za którą ponosi odpowiedzialność dozorca. Wierzytelność tą potrącił z wierzytelności dozorcy, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji.
Oceniając to stanowisko z punktu widzenia przepisów prawa, NSA wskazał,
że należy przyjąć dopuszczalność kompensacji opartej na art. 498-508 K.c. także wobec zobowiązań publicznoprawnych. Niemniej jednak, uwzględniając skutki potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności wyższej o wierzytelność niższą zachodzi konieczność dokładnego ich wyliczenia. Sąd podkreślił, że Organ w zaskarżonej decyzji, korzystając z pomniejszenia długu obowiązany był ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę). Zatem, w ocenie NSA, stanowisko Sądu pierwszej instancji, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, było w pełni uzasadnione.
9. Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., postanowieniem z dnia [...], odmówił Spółce A. przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 6 października 2007 r. do dnia 14 grudnia 2011. Przyczyną odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór było stwierdzenie, iż był on wykonywany nienależycie.
10. Rozpatrując zażalenie Skarżącej na opisane postanowienie Organu skarbowego I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w S. zauważył,
że NSA w wyroku z dnia 24 września 2014 r., (sygn. akt I OSK 54/13) stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie uwzględniono wskazań dotyczących konieczności ustalenia wysokości wynagrodzenia i wykazania przez Organ I instancji wysokości swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę).
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji ze wskazaniem obowiązku uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazań i oceny prawnej zawartych w wyroku NSA z dnia 24 września 2014 r. (sygn. akt I OSK 54/13).
11. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w oparciu o przepis art. 17 § 1, art. 18, art. 102 § 1, § 2 i § 4 u.p.e.a., przyznał Spółce A., wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], za okres od dnia 7 grudnia 2007 r. do dnia 14 grudnia 2011 r., w kwocie [...] zł brutto i odmówił wynagrodzenia za okres od 6 października 2007 r. do 6 grudnia 2007 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ stwierdził, że w trakcie wykonywania dozoru nastąpiły uszkodzenia i braki w pojeździe oraz, że szkody te spowodowały obniżenie wartości pojazdu, za które odpowiedzialność ponosi dozorca. Następnie, wykonując zobowiązanie Sądu w tym zakresie, ustalił rozmiar szkody spowodowanej niewłaściwym przechowaniem pojazdu jako średnią cen wskazanych przez podmioty zajmujące się naprawą pojazdów, oraz koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed uszkodzeń w kwocie [...] zł.
Ponadto na podstawie zgromadzonych dowodów ustalił udział wynagrodzenia za parkowanie w łącznym koszcie parkowania wynikającym ze stawek za parkowanie. Udział wynagrodzenia za dozór w łącznym koszcie parkowania wynosił w okresie do 30 czerwca 2008 r. – 35%, a w okresie po 1 lipca 2008 r. od 20 % do 35 %, zatem średnio wynosił 27,5 %. Mając powyższe na uwadze średnie wynagrodzenie za dozór wyniosło do 30 czerwca 2008 r. [...] zł oraz [...] zł za okres po 1 lipca 2008 r., łączne wynagrodzenie wyniosło [...] zł.
Dokonując potrącenia kwoty odpowiadającej wartości wyrządzonej szkody,
tj. kwoty [...] zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowił przyznać stronie wynagrodzenie za przechowywanie wskazanego we wniosku pojazdu w kwocie [...] zł.
Końcowo Organ I instancji uznał za całkowicie bezzasadne żądanie Spółki przyznania wynagrodzenia za okres od 6 października 2007 r. do 6 grudnia 2007 r. w związku z tym, że Spółka otrzymała za ten okres wynagrodzenie od Policji.
12. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wywiodła, że Organy orzekające pomimo związania wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach zarówno WSA jak i NSA, ustaleń w zakresie wartości pojazdu w dniu przyjęcia na parking strzeżony Spółki nie poczyniły. Nie ustaliły również, czy do pogorszenia jego stanu technicznego doszło na skutek okoliczności, za które Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności, w szczególności nie zbadano wpływu warunków atmosferycznych, czy znacznego upływu czasu na stan techniczny pojazdu.
Zdaniem Skarżącej, Organ ponownie bezpodstawnie przyjął, że utrata wartości nastąpiła na skutek niewłaściwego przechowania w okresie od 7 grudnia 2007 r., a wyliczenie szkody poniesionej przez Skarb Państwa niezgodne są z zaleceniami Sądu, który wskazał, że należy dokładnie wyliczyć ubytek wartości pojazdu wynikły z zaniedbań przechowawcy. Ponadto Skarżąca podniosła, że hipotetyczne koszty naprawy nie są równoznaczne z ubytkiem wartości pojazdu i nie zgadza się ze sposobem wyliczenia dochodów innych przechowawców.
W ocenie Skarżącej, przechowywanie pojazdu odbywało się na podstawie umowy zawartej pomiędzy Spółką a Skarbem Państwa, zatem wynagrodzenie przechowawcy powinno być wyliczone zgodnie z umową.
Dodatkowo Skarżąca zarzuciła, że kompensacja oparta na art. 498 – 508 K.c. jest w zaskarżonym postanowieniu zastosowana bezpodstawnie.
13. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S., postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
Organ wyjaśnił, że z uzyskanych w toku postępowania dowodów bezspornie wynika, że pojazd w dacie odbioru go z parkingu posiadał uszkodzenia i braki, których nie było w momencie przyjęcia go na parking Spółki, bowiem odebrany pojazd nie posiadał m.in. pokrywy komory silnika, szyb w przednich oknach bocznych, dach pojazdu był wgnieciony. Braki te powstały zatem w trakcie przechowywania pojazdu na parkingu Spółki, czyli w trakcie sprawowania przez nią dozoru. Z faktu, że w trakcie sprawowania przez nią dozoru doszło do wskazanych uszkodzeń i zniszczeń pojazdu wywieść należy wniosek, że Skarżąca nie ochroniła pojazdu przed uszkodzeniem i zniszczeniem, a pozbawienie pojazdu wskazanych elementów i powstałe uszkodzenia obniżają jego wartość.
Zdaniem Organu odwoławczego powyższe, a zwłaszcza okoliczność,
że na parkingu strzeżonym doszło do zdemontowania części w przechowywanym pojeździe, wypełnia znamiona niedopełnienia obowiązku przechowywania zajętej ruchomości z taką starannością, aby nie straciła na wartości. Pozbawienie przechowywanego pojazdu wskazanych elementów nie mogło nastąpić wskutek okoliczności wyłączających odpowiedzialność dozorcy.
W ocenie Organu, podnoszone w zażaleniu argumenty dotyczące upływu czasu i wpływu warunków atmosferycznych, w żaden sposób nie uzasadniają powstałych uszkodzeń i zniszczenia pojazdu, stąd też zarzut pominięcia przez Organ I instancji wpływu okoliczności, na które przechowawca nie miał wpływu jest chybiony, zważywszy, że zarzut ten nie został skonkretyzowany i uzasadniony, zarówno w zażaleniu, jak i w postępowaniu I instancji, mimo skierowanego przez ten Organ do Skarżącej pisma z prośbą o wskazanie przyczyn zaistniałego stanu.
Odnośnie zarzutu nieustalenia stanu pojazdu i jego wartości w dniu 7 grudnia 2007 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż na Spółce ciążył obowiązek właściwego przechowywania pojazdu od chwili przyjęcia go na parking w dniu 6 października 2007 r. Za okres od dnia 6 października 2007 r. do dnia 6 grudnia 2007 r. Spółka otrzymała wynikające z umowy wynagrodzenie za należyte wykonanie świadczenia (zgodnie z fakturą [...] z dnia [...] wystawioną za usługę parkowania za okres od dnia 2 października 2007 r. do dnia 6 grudnia 2007 r.). Skoro wynagrodzenie to zostało przez Komendę Wojewódzką Policji w S. zapłacone w zamian za usługę przechowania wykonaną zgodnie z umową, to nie można uznać racjonalności i zasadności twierdzenia, że Skarżąca ponosi odpowiedzialność za uszkodzenia i zniszczenia pojazdu powstałe jedynie po dniu 7 grudnia 2007 r. Na Skarżącej ciążył bowiem obowiązek zwrotu pojazdu w stanie o nieobniżonej wartości, bez względu na to w jakim okresie doszło do uszkodzenia i zniszczenia pojazdu.
W oparciu o powyższe Organ stanął na stanowisku, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zasadnie i na podstawie udokumentowanego stanu faktycznego i prawnego stwierdził, iż w trakcie wykonywania dozoru przez wnioskodawcę tj. do dnia odbioru pojazdu z parkingu nastąpiły uszkodzenia i braki
w pojeździe, a zaistniałe szkody spowodowały obniżenie wartości pojazdu, za które odpowiedzialność ponosi dozorca.
Przy czym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, Organ I instancji związany wskazaniami i oceną zawartą w powołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zobowiązany do dokładnego wyliczenia wysokości swojej szkody, będącej konsekwencją niezachowania należytej staranności przez dozorcę, obowiązek ten wykonał poprzez skierowanie do podmiotów zajmujących się naprawą pojazdów wniosku o ustalenie kosztów przywrócenia pojazdu do stanu sprzed uszkodzeń. Średni koszt naprawy brutto wynikający z udzielonych odpowiedzi wyniósł [...] zł, a tym samym jest to rozmiar szkody możliwej do ustalenia spowodowanej niewłaściwym przechowywaniem pojazdu.
Odnosząc się do podniesionych w tym zakresie zarzutów w zażaleniu Organ odwoławczy zauważył, że wbrew twierdzeniu Skarżącej z wyroku Sądu nie wynika,
że prawidłowe wyliczenie szkody powinno objąć ustalenie wartości pojazdu w dniu 7 grudnia 2007 r., spadek jego wartości w wyniku okoliczności niezależnych od przechowawcy oraz wartość złomu w dniu odbioru. W kwestii wykazania szkody Sąd wskazał na przepis art. 471 k.c., który stanowi, że dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Naprawienie szkody przez Spółkę w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było możliwe, a zatem właściwe i znajdujące uzasadnienie we wskazanym przepisie art. 471 k.c. jest ustalenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kwoty odpowiadającej kosztom naprawy uszkodzonego pojazdu.
Po dokonaniu potrącenia wyrządzonej szkody, tj. kwoty [...] zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowił przyznać Skarżącej wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu [...] o numerze rej. [...]
w kwocie [...] zł brutto.
Potrącenie dokonane zostało zgodnie ze wskazaną w wyroku NSA jako dopuszczalną kompensacją opartą na art. 498 - 508 k.c. wobec zobowiązań publicznoprawnych. Wyrok odnosił się do oceny stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy, nie można tym samym podzielić przedstawionego w zażaleniu stanowiska Spółki odnośnie zakwestionowania potrącenia ww. należności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
14. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Powtórzyła w skardze argumentację zawartą w zażaleniu, podkreślając, że Organy nie poczyniły ustaleń w przedmiocie wartości pojazdu w dacie 7 grudnia 2007 r. i w dacie jego odbioru, do czego były zobowiązane wyrokami WSA i NSA. Poddała w wątpliwość sposób wyliczenia wynagrodzenia w oparciu o dane uzyskane od innych podmiotów świadczących usługi przechowania pojazdów, wskazując przy tym, że nieprawidłowo organy utożsamiają dochód z wynagrodzeniem.
Ponadto Skarżąca podniosła, że przechowywanie pojazdu odbywało się na podstawie umowy (obowiązującej do 31 grudnia 2008 r.) zawartej pomiędzy Spółką, a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., której integralną częścią był cennik za świadczoną usługę, zdaniem Skarżącej wynagrodzenie przechowawcy powinno być wyliczone zgodnie z obowiązującą umową.
Skarżąca krytycznie oceniła możliwość dokonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. potrącenia należności w oparciu o przepisy art. 498 – 508 k.c.
15. W odpowiedzi na skargę Organ, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
16. Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływana jako: "P.p.s.a.", doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
17. W związku z tym, że w tej sprawie zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Sz 830/12) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r. (sygn. akt I OSK 54/13), przystępując do rozpatrzenia niniejszej sprawy skład orzekający Sądu związany jest treścią prawomocnych wyroków, a tym samym wyrażoną w nich oceną prawną. W pojęciu tym mieści się zarówno ocena poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, jak i ocena wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. Konsekwencją takiej oceny są wskazania Sądu co do dalszego postępowania organów administracyjnych. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, odmiennych, czy sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie.
Powyższe oznacza, że Sąd, po raz drugi rozpoznając sprawę ze skargi Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 7 grudnia 2007 r. do 14 grudnia 2011 r., zobligowany był przede wszystkim do kontroli, czy Organ ponownie wydając rozstrzygnięcie, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wskazanym, wcześniejszym, orzeczeniu Sądu.
W orzecznictwie NSA podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98).
W tej sprawie stan faktyczny, ani stan prawny nie uległy zmianom, a więc aktualna pozostaje ocena okoliczności faktycznych i wykładnia przepisów prawa wyrażona we wcześniejszych wyrokach.
18. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Organy wykonały zalecenia Sądów zawarte w powołanych wyrokach.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarówno z uzasadnienia wyroku Sądu I jak i II instancji jednoznacznie wynika, że w sprawie zastosowanie znajduje przepis art. 102 u.p.e.a. regulujący kwestię ustalania wynagrodzenia za dozór. W takiej sytuacji nie znajduje uzasadnienia zawarte w skardze żądanie ustalenia należnego wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu zgodnie z cennikiem dołączonym do umowy zawartej przez skarżącą z Komendantem Wojewódzkim Policji w S., a która obowiązywała do dnia 31 grudnia 2008 r.
Wbrew zarzutowi skargi, w wyroku z dnia 24 września 2014 r. NSA przesądził również, że w sprawie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdy dopuszczalna jest kompensacja oparta na art. 498-508 k.c. NSA wskazał przy tym, że chcąc skorzystać z pomniejszenia długu organ obowiązany był ustalić jego wysokość (wynagrodzenie dozorcy), jak i wykazać wysokość swojej wierzytelności (szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę). Jednocześnie NSA nie wskazał dalszych zaleceń co do sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia dozorcy oraz swojej szkody. Zalecenia w tym zakresie nie wynikają również z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał jedynie jakich dowodów brakuje w aktach sprawy, o które to dowody akta administracyjne uzupełniono.
19. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie błędnego wyliczenia przez Organy przysługującego Skarżącej wynagrodzenia. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w kontekście zebranego materiału dowodowego, pozwala na przyjęcie, że kwestia ta została należycie wyjaśniona i rozpatrzona, tj. z poszanowaniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a przyjęty przez Organy sposób wyliczenia wynagrodzenia za dozór uznać należało za prawidłowy.
Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. stanowi: "Organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych
w art. 101 § 1." Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do konkretnego pojazdu. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania swych poniesionych kosztów.
Powołany przepis nie precyzuje zatem ani kwot ani żadnych innych dodatkowych kryteriów, jakie należy wziąć pod uwagę ustalając należność z tego tytułu.
W orzecznictwie wypracowane zostało stanowisko, wedle którego dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór może przedstawić pokwitowania i rachunki w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. Przy określaniu wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jego warunki, wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną dla jego składowania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy,
w przeciwnym wypadku zagadnienie to jest pozostawione organom, co skutkuje przerzuceniem na nich ciężaru ustalenia należności we własnym zakresie. Wysokość ustalonego przez organ wynagrodzenia, co jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Bowiem wobec braku stosownych ustaleń w art. 102 § 2 u.p.e.a., organ może posiłkować się treścią przepisu art. 836 K.c., który nakazuje ustalać wysokość wynagrodzenia za przechowywanie po pierwsze w umowie albo taryfie, a w braku takiego określenia, przyjmując wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte.
Jeżeli zatem dozorca nie wskazał jakie konkretnie poniósł wydatki związane
z dozorem, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia, to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Nie jest on w tym zakresie ograniczony jakimiś regułami, skoro przepisy ich nie wprowadzają, wiarygodność wyliczeń jest zatem w dużym zakresie zależna od przedstawionej przez organ argumentacji, uzasadniającej dokonanie obliczenia. Celem ustalenia stawek opłat organ może posiłkować się danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach.
W rozpoznawanej sprawie skoro Spółka wniosła wyłącznie o wynagrodzenie za dozór i nie wykazała, jakie poniosła wydatki związane z usunięciem pojazdu z drogi, nie przedstawiła stosownych dokumentów, ani nie wykazała sposobu ich wyliczenia, to należało jej przyznać wynagrodzenie ustalone w oparciu o stawkę przyjętą w danym czasie na danym terenie. Prawidłowo zatem Organy sięgnęły do metody porównawczej i ustaliły poziom stawek innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia. Ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdów w trybie administracyjnym - z uwagi na to, że odpowiadać ma kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego w danych stosunkach - wymaga niewątpliwie przeprowadzenia analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, co obliguje organ do odpowiedniego doboru parkingów do porównania.
20. Zdaniem Sądu prawidłowo też Organy przyjęły, że część opłaty za parkowanie pojazdu pozostała po odliczeniu wydatków, czyli dochód podmiotu prowadzącego parking, odzwierciedla wynagrodzenie, o którym mowa w przepisie art. 102 u.p.e.a. Niewątpliwie opłata za przechowywanie pojazdu na parkingu obejmuje zarówno wydatki związane z prowadzeniem parkingu, jaki i zysk. Podkreślenia wymaga, że Organ I instancji ustalając procentowy udział wynagrodzenia w kosztach parkowania oparł się na odpowiedziach podmiotów prowadzących parkingi, w których podmioty te wskazały procentowy udział wynagrodzenia. Za chybiony zatem uznać należało zarzut skargi błędnego ustalenia wysokości wynagrodzenia przechowawcy.
21. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi Sąd stwierdza, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w pojeździe [...] o numerze rejestracyjnym [...], w dniu odbioru z parkingu należącego do Skarżącej Spółki, tj. w dniu 14 grudnia 2011 r., brakowało m.in. pokrywy komory silnika, szyb w przednich oknach bocznych, dach pojazdu był wgnieciony. Potwierdza to sporządzony w tym dniu protokół odbioru pojazdu i załączona do niego dokumentacja fotograficzna oraz opinia techniczna nr [...] biegłego skarbowego z dnia 14 grudnia 2011 r. uszkodzeń tych i braków nie było w momencie zabrania pojazdu z miejsca zdarzenia i umieszczenia go w dniu 24 marca 2007 r. na parkingu strzeżonym przy ul. [...] w S., co wynika z dokonanego przez funkcjonariusza Policji protokołu oględzin pojazdu z tej samej daty i protokołu przekazania pojazdu do holowania i przyjęcia na parking strzeżony w dniu 24 marca 2007 r.
Zasadnie zatem Organy przyjęły, że w wyniku niedołożenia przez Skarżącą należytej staranności doszło do uszkodzeń powierzonego Skarżącej pod dozór pojazdu. Natomiast likwidacja szkody powstałej na skutek uszkodzenia pojazdu polega właśnie na jego naprawnieniu i to koszty naprawy stanowią o wysokości szkody.
W sprawie Organy uznały, że rozmiar uszkodzeń pojazdu kwalifikowałby go do naprawy i ustaliły ile wynosiłby koszt jego naprawy. Taki sposób ustalenia przez Organ szkody będącej następstwem niezachowania należytej staranności przez dozorcę przy przechowywaniu pojazdu zasługuje na akceptację.
Podkreślić przy tym należy, że zarówno w uzasadnieniu wyroku NSA, jak również tut. Sądu nie zawarto wskazań co do sposobu ustalenia szkody, w szczególności Sąd nie nakazał organom: "dokładnie wyliczyć ubytek wartości pojazdu wynikły z zaniedbań przechowawcy".
22. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że Organy prawidłowo, kierując się dyspozycją art. 102 § 2 u.p.e.a. wywiązały się ze swojego zadania, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na należyte ustalenie okoliczności w sprawie. Swoje stanowisko Organ uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący bez naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
23. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło