II SA/Sz 596/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-23
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba, która na mocy przepisów prawa jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie wyklucza możliwości ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzasadniając trudną sytuacją materialną. Skarżąca jest bezrobotna, mieszka z konkubentem i niepełnosprawnym synem, a jedynym dochodem rodziny jest renta socjalna syna.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 września 2010 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a ustanowić radcę prawnego
G. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca, zawiadomiona o wyznaczeniu terminu rozprawy, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, mieszka z konkubentem i niepełnosprawnym synem, a jedynym dochodem rodziny jest renta socjalna syna w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, dlatego wnioskodawczyni systematycznie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenie z Urzędu Pracy w [...] z którego wynika, że wnioskodawczyni od [..] r. wykonuje prace społeczno użyteczne, odcinek ZUS syna za [..] r. i zaświadczenie z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o otrzymywaniu przez niego zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [..] zł, a także zaświadczenie o wysokości zasiłków i dodatku mieszkaniowego otrzymanych przez konkubenta w [...] r.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca, na podstawie art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a., jest z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. W myśl tego przepisu, nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji, wobec ustawowego zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia sądu czy referendarza sądowego.
W myśl art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Jak wynika z wniosku i załączonych dowodów skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubentem i niepełnosprawnym synem, a miesięczny dochód rodziny wynosi ok. [...] zł netto. Wprawdzie skarżąca nie określiła swojego dochodu z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, ale należy uznać, że dochód ten nie jest wysoki i nie zmienia istotnie sytuacji materialnej rodziny. Powyższe okoliczności uzasadniają uznanie, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków radcy prawnego z własnych środków finansowych. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło