II SA/Sz 597/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] r. Prezydent wydał decyzję, w której orzekł o wymeldowaniu M. G. z pobytu stałego z lokalu położonego w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ gminy wskazał, ze M. G. spełnił przesłankę wymeldowania, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r. ze zm.). Postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania M. G. zostało wszczęte na wniosek J. G., który podał, że M. G. opuścił mieszkanie w obecności komornika. Czynności egzekucyjne komornika dokonane zostały na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] r. sygn. akt [...], w którym to wyroku nakazano M. G. opróżnienie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. M. G. oświadczył w trakcie postępowania, że nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w [...], gdyż lokal ten opuścił [...] r. w związku z eksmisją, nie zamierza jednak dokonać wymeldowania gdyż nie został spłacony przez brata. Obecnie zamieszkuje w hotelu A. w [...]. W odwołaniu od tej decyzji M. G. wniósł o jej uchylenie ze względu na toczące się postępowanie o uchylenie klauzuli wykonalności zawartej w wyroku Sądu Rejonowego. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 105 § 1 kpa uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu, że postępowanie w sprawie wymeldowania M. G. zostało wszczęte na wniosek J. G.. Następnie organ drugiej instancji przeprowadził analizę pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym i uznał, ze J. G. – posiadający prawo do lokalu przy ul. [...] w [...] nie jest stroną tego postępowania. W nawiązaniu do wyroku NSA z [...] r. sygn. akt [...] wskazał, że stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest osoba, co do wymeldowania, której z danego lokalu toczy się postępowanie. Inne osoby, a więc także te, którym przysługuje prawo do przedmiotowego lokalu, nie mogą być uznawane za strony w tym postępowaniu. W takim stanie rzeczy bezsporne jest, ze J. G. nie posiada, w ocenie Wojewody, statusu strony w tym postępowaniu, a co za tym idzie nie przysługiwało mu prawo zainicjowania postępowania w sprawie wymeldowania M. G. Prowadzone postępowanie, stało się od początku bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzje złożył J. G. i wniósł o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie wymeldowania może toczyć się z urzędu lub na wniosek i Wojewoda nie analizował tej pierwszej możliwości. Jest prawnie niedopuszczalne, aby utrzymywać dalsze fikcyjne zameldowanie M. G. w lokalu przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenie, że skarga jest zasadna. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego złożyła oświadczenie, że Prezydent wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania M. G. i decyzja o wymeldowaniu stał się ostateczna. Radca prawny nie złożyła wniosku o cofnięcie skargi. Sąd uznał, że zachodzi potrzeba oceny decyzji Wojewody i nie umorzył postępowania sadowoadministracyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w decyzji Wojewody zabrakło analizy dotyczącej możliwości prowadzenia postępowania w sprawie wymeldowania M. G. z urzędu. Abstrahując od oceny tego czy właściciel lokalu bądź inna osoba mająca do niego prawo jest stroną postępowania o wymeldowanie, a które to zagadnienie nie jest jednolicie interpretowane w orzecznictwie, organ nie zauważył, że w sprawie zaistniały okoliczności pozwalające na prowadzenie postępowania z urzędu. Jak wynika z akt postępowania jest okolicznością bezsporną, że M. G. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] (co sam przyznał) czyli ze względów ewidencyjnych zachodzi podstawa do wszczęcia postępowania z urzędu. Umorzenie postępowania I instancji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe. Jeżeli jednak istnieje stan faktyczny, podlegający uregulowaniu przez organ administracyjny, na wniosek strony, bądź w urzędu, postępowanie I instancji nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Jako, ze zachodzi obawa, iż w obrocie prawnym mogą być aktualnie 2 – decyzje o wymeldowaniu, Wojewoda, po sprawdzeniu tej okoliczności, podejmie kroki zmierzające do wyeliminowania decyzji o wymeldowaniu ze względu na powagę rzeczy osądzonej i umorzy postępowanie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 200 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania