II SA/Sz 597/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-09-26

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych, oparta na naruszeniu ustaleń planu gospodarowania wodami, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku w całości, a ocena stanu wód podziemnych i aktualności dokumentacji hydrogeologicznej budzi wątpliwości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie rozpoznały wniosku o pozwolenie wodnoprawne w całości, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy. Ponadto, ocena stanu wód podziemnych i aktualności dokumentacji hydrogeologicznej, na której oparto odmowę, była nieprzejrzysta i nie w pełni uzasadniona, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. złożył wniosek o pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z ujęcia T34a (podstawowe źródło) i T34 (awaryjne) do utrzymania zieleni miejskiej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia na pobór z ujęcia T34, nie rozpatrując wniosku w zakresie ujęcia T34a. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że pobór wód narusza ustalenia planu gospodarowania wodami ze względu na słaby stan chemiczny i ilościowy wód podziemnych oraz wysokie wykorzystanie zasobów. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając nierozpoznanie wniosku w całości, błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego oraz niewłaściwą ocenę dokumentacji hydrogeologicznej i stanu wód.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie, zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 19 czerwca 2024 r. nr S.RUZ.4219.8.2024.EM w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2024 r., nr SZ.ZUZ.4.4210.184.2023.SZW, II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie na rzecz skarżącego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółki z o.o. w S. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 5 kwietnia 2024 r. nr SZ.ZUZ.4.4210.184.2023.SZW Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Ś. orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną- pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34 przy ul. [...] w Ś. na terenie działki [...] obręb ewidencyjny [...] Ś.. Jako podstawę odmowy wydania pozwolenia wskazano art. 396 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) stanowiący, iż pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66 ustawy Prawo wodne. Pismem z 24 kwietnia 2024 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie: 1. art. 396 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie przez organ, że zakazane jest pobieranie wody przez odwołującego w celu utrzymania zieleni miejskiej, podczas gdy przywołana regulacja odwołuje się do Planów Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Odry przyjętych Rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 listopada 2022 r., które nie zawierają zakazu poboru wody w celu utrzymania zieleni miejskiej, a jedynie zobowiązują organy i użytkowników do racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi; 2. art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34a przy ul. [...] w Ś.. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w ten sposób, żeby organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34, T34a przy ul. [...] w Ś. na terenie działki [...] obr. ew. [...] Ś.. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z 19 czerwca 2024 r. nr S.RUZ.4219.8.2024.EM Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższej decyzji, zgodnie z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry przyjętym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 16 listopada 2022 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 335) celem środowiskowym dla JCWPd na lata 2022-2027 jest dobry stan chemiczny i ilościowy dla jednolitej części wód podziemnych GW60001 w obszarze której znajduje się ujęcie, z którego mają być pobierane wody podziemne dla realizacji wnioskowanej usługi wodnej, stan chemiczny i ilościowy oceniany jest jako słaby. Wskazano na przekroczenie wartości progowej dobrego stanu chemicznego wód podziemnych następujących wskaźników: NH4, Fe, PEW, Na, Cl, TOC i K. Nadmierna eksploatacja ujęć powoduje ingresję lub ascenzję wód słonych typu Cl-Na do warstw wodonośnych, a także szkodliwe działanie na jakość wód podziemnych wskutek obniżania się zwierciadła wody na obszarach bagiennych. Stan słaby ze względu na kryterium bilansu wynika z faktu, że wykorzystanie zasobów w ramach poboru rejestrowanego osiąga 70%, a więc po uwzględnieniu poboru nierejestrowanego lub okresowych wzrostach poboru rejestrowanego można mówić o praktycznym wykorzystaniu rezerw zasobów. W sytuacji nadmorskiego położenia tej JCWPd jest to bezpośrednie zagrożenie dopływem wód zasolonych. Dalsza eksploatacja ujęć z wydajnością zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych będzie utrzymywała przekroczenie zasobów dostępnych oraz ryzyko ingresji. Ponadto, istnieje zidentyfikowane na mapach hydrogeologicznych obniżenie poziomu wód podziemnych wywołane intensywną eksploatacją. Nadmierna eksploatacja ujęć powoduje ingresję lub ascenzję wód słonych typu Na-CI do warstw wodonośnych, a także szkodliwe działania na jakość wód podziemnych wskutek obniżania się zwierciadła wody na obszarach bagiennych. Celem środowiskowym dla JCWPd jest przede wszystkim osiągnięcie dobrego stanu chemicznego oraz ilościowego, poprzez obowiązkową realizację katalogu działań krajowych obejmującą zestaw działań: ograniczenie poboru wód podziemnych, stosowanie najlepszych możliwych technik umożliwiających ograniczenie ascenzji i ingresji do użytkowych poziomów wodonośnych, dodatkowy przegląd udzielonych pozwoleń wodnoprawnych, ograniczenie zużycia wody w przemyśle, rozpoznanie występowania nowych zanieczyszczeń w wodach podziemnych, itp. Ocena ryzyka nieosiągnięcia celu środowiskowego wykonana na potrzeby II aktualizacji planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry wykazała, że JCWPd GW60001 jest zagrożona ich nieosiągnięciem - zarówno pod względem ilościowym, jak i chemicznym. Jako główną presję znaczącą determinującą taką ocenę wskazano m. in. wysoką eksploatację wód poziomu czwartorzędowego. Planowana usługa wodna objęta wnioskiem polegająca na poborze wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego w praktyce intensyfikowałaby już występującą presję znacząco odpowiedzialną za słaby stan wód JCWPd GW60001, a zatem powodowałaby dalsze odsunięcie w czasie możliwości osiągnięcia celów środowiskowych ustalonych dla tej części wód (powodowałaby, że cele te stają się jeszcze bardziej nieosiągalne). W związku z tym udzielenie zgody na taką działalność należy uznać za naruszenie ustaleń planu gospodarowania wodami. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że celem nadrzędnym jest pobór wody przeznaczony na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, tym bardziej, że JCWPd GW60001 została wyznaczona w obowiązującym planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry jako obszar chroniony (w rozumieniu art. 16 pkt 32 ustawy Prawo wodne) - jednolita cześć wód przeznaczona do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Organ II instancji zgodził się, ze stwierdzeniem organu I instancji, iż dokumentacja hydrogeologiczna wraz z dodatkiem do dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby dyspozycyjne wód podziemnych pochodzi z grudnia 2014 roku i nie uwzględnia ona pogarszającego się stanu wód podziemnych. Tym samym wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną – pobór wód podziemnych z ujęcia wód podziemnych przy ul. [...] narusza ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, z uwagi na słaby stan chemiczny i ilościowy JCWPd, a także wysoki stopień wykorzystania zasobów dostępnych do gospodarowania Podkreślono, iż zgodnie z art. 59 ustawy Prawo wodne, celem środowiskowym dla jednolitych części wód podziemnych jest: 1) zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń; 2) zapobieganie pogorszeniu oraz poprawa ich stanu; 3) ich ochrona i podejmowanie działań naprawczych, a także zapewnianie równowagi między poborem a zasilaniem tych wód, tak aby osiągnąć ich dobry stan. W zakresie drugiego zarzutu odwołania dotyczącego nierozpoznania wniosku w całości, organ odwoławczy wyjaśnił, że żądanie zawarte we wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie jest precyzyjne. W tej sytuacji organ I instancji winien był wezwać wnioskodawcę o dokładne sprecyzowanie żądania zawartego we wniosku. Jak ocenił organ odwoławczy powyższe naruszenie nie zmienia jednak charakteru ustaleń organu dotyczącego spełnienia przesłanki zawartej w art. 399 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Końcowo podkreślono, że zarówno Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie jak i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie to organy wyspecjalizowane w zakresie zagospodarowania wodami, które w toku postępowania wykazały, iż realizacja planowanej usługi wodnej - poboru wód podziemnych narusza ustalenia planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza. Pismem z 19 lipca 2024 r. pełnomocnik Wnioskodawcy wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając: 1. naruszenie art. 396 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie przez organ, że zakazane jest pobieranie wody przez odwołującego w celu utrzymania zieleni miejskiej, podczas gdy przywołana regulacja odwołuje się do Planów Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Odry przyjętych Rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 listopada 2022 r., które nie zawierają zakazu poboru wody w celu utrzymania zieleni miejskiej, a jedynie zobowiązują organy i użytkowników do racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi; 2. naruszenie art. 369 w zw. z art. 380 Prawa wodnego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że opracowana dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby dyspozycyjne wód podziemnych z roku 2014 nie może stanowić podstawy do określenia możliwych do poboru zasobów wód podziemnych, podczas gdy to na Państwowej Służbie Geologicznej (dalej: PSG) spoczywa obowiązek aktualizacji przedmiotowego dokumentu, która powinna być dokonywana przy zmianie stanu faktycznego będącego podstawą jej wydania, a co za tym idzie przyjmować należy, że wobec braku aktywności PSG w tym zakresie dokument jest w swej treści aktualny; 3. naruszenie art. 77 w zw. z art. 80 § 1 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że dokumentacja hydrogeologiczna ustalająca zasoby dyspozycyjne wód podziemnych z roku 2014 nie jest aktualna i nie może stanowić podstawy do wydania decyzji, gdyż nie uwzględnia pogarszającego się stanu wód podziemnych, podczas gdy PSG (organ właściwy) nie zaktualizował przedmiotowej dokumentacji, a co za tym idzie ostateczna decyzja Ministra Środowiska z 7 marca 2016 r. o zatwierdzeniu dodatku nr 1 do dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby dyspozycyjne wód podziemnych obszaru bilansowego M. , Z. S., wyspy U. i zachodniej części W. obowiązuje i winna być stosowana; powyższe naruszenie miało wpływ na zaskarżone orzeczenie w tym zakresie, że mimo, że dla studni T34 są ustanowione zasoby dyspozycyjne to Organ odmawia wydania pozwolenia twierdząc, że pobór wód podziemnych z przedmiotowej studni spowoduje pogorszenie stanu jednolitej części wód podziemnych; 4. naruszenie 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że eksploatacja studni T34 spowoduje ingresję lub ascenzję wód słonych do warstw wodonośnych, a także szkodliwe działanie na jakość wód podziemnych wskutek obniżania się zwierciadła wody na obszarach bagiennych, podczas gdy z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika taki wniosek, a skarżąca w przedłożonych do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych w załącznikach wykazała obszar oddziaływania przedsięwzięcia, który nie powoduje obniżania poziomu wód na terenach bagiennych, ani ascenzji, ani ingresji wód zasolonych do warstwy wodonośnej, a co za tym idzie nie spowoduje pogorszenia stanu chemicznego i ilościowego jednolitej części wód podziemnych, a tym samym nie wpłynie na nieosiągnięcie celów środowiskowych dla tej części; co doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z żądaniem strony; 5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że pobór nierejestrowany wykorzystuje niespełna 30% dostępnych zasobów, podczas gdy z żadnego dokumentu w aktach sprawy nie wynika taka okoliczność, co doprowadziło do wydania decyzji sprzecznej z żądaniem strony; 6. naruszenie art. 7, 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34a przy ul. [...] w Ś.. Organ II instancji wprawdzie uwzględnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzut odwołania od decyzji I instancji, ale nie miało to przełożenia w wydanym przez Organ orzeczeniu. Wskazując na powyższe pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz: - nakazanie Organowi w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. orzeczenia co do istoty sprawy w ten sposób, żeby Organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną — pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34 przy ul. [...] w Ś. na terenie działki [...] obr. ew. [...] Ś.; - nakazanie Organowi w trybie art. 145a § 1 PPSA orzeczenia co do istoty sprawy w ten sposób, żeby Organ udzielił pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34a przy ul. [...] w Ś. na terenie działki [...] obr. ew. [...] Ś.; W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Na mocy art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowiły art. 396 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 399 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.). W myśl art. 399 ust .1 Prawa wodnego wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8. Natomiast zgodnie z art. 396 ust. 1 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66; 2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych; 3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym; 4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy; 5) ustaleń programu ochrony wód morskich; 6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych; 7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. W pierwszej kolejności należy dostrzec, iż jak wynika z wniosku Spółki z 20 lipca 2023 r. wystąpiła ona o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych wskazując w zakresie planowanego korzystania z wód i planowanych do wykonania urządzeń wodnych, że realizacja planowanego przedsięwzięcia polegać będzie na poborze wód podziemnych i czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych przy ul. [...] w Ś.. Wnioskująca Spółka wyjaśniała wówczas, że nowo powstała studnia T34a będzie stanowiła podstawowe źródło wody do utrzymania terenów zielonych w obrębie promenady. Studnia T34a zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie studni T34. Studnia T34 pozostanie jako awaryjne źródło wody. W tabeli nr 2 wniosku wskazano otwory hydrogeologiczne T34a i T34 poprzez wskazanie ich współrzędnych. Nadto w treści operatu wodnoprawnego przedłożonego przez Spółkę uszczegółowiono dane dotyczące zamiarów odnośnie poszczególnych urządzeń (studnia T34 i T34a). W swojej decyzji z 5 kwietnia 2024 r. organ I instancji orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór z ujęcia wód podziemnych T34 a zatem niewątpliwe powyższe rozstrzygnięcie dotyczy jedynie źródła wody wskazywanego przez Wnioskodawcę jako awaryjne. Organ pozostawił natomiast poza zakresem rozstrzygnięcia główne źródło wody tj. studnię T34a. W odwołaniu od powyższej decyzji, Wnioskodawca artykułował w szczególności zarzut naruszenia art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie wniosku w zakresie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną - pobór wód podziemnych z czwartorzędowego poziomu wodonośnego z ujęcia wód podziemnych T34a. Organ odwoławczy uznał powyższy zarzut za uzasadniony wskazując, iż wobec nieprecyzyjności wniosku organ I powinien był wezwać Wnioskodawcę o dokładne sprecyzowanie żądania. Jednak mimo dostrzeżenia braku rozpatrzenia wniosku strony w całości, orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W tym miejscu należy dostrzec, iż - jak zresztą trafnie dostrzegł organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Warto też nadmienić, iż w postępowaniu prowadzonym na wniosek - jak w niniejszej sprawie - to wnioskodawca wyznacza jego zakres. Natomiast rolą organów administracji jest rozpatrzenie wniosku w całości. Prawidłowo skonstruowana sentencja decyzji oraz opis przedmiotu postępowania nie mogą budzić wątpliwości, ani co do zakresu orzekania ani też zapadłego rozstrzygnięcia. Skarżone decyzje takiego wymogu nie spełniają. Mimo trafnego dostrzeżenia przez organ odwoławczy uchybienia organu I instancji, on również nie odniósł się w swoim rozstrzygnięciu do całości wniosku Spółki. Wskutek powyższego ostateczna decyzja odmowna w dalszym ciągu zawiera rozstrzygnięcie dotyczące jedynie awaryjnego źródła wody (studnia T34) i nie obejmuje swoim zakresem podstawowego źródło wody (studnia T34a). Organ odwoławczy stwierdziwszy, iż organ I instancji nie rozpatrzył wniosku w całości winien skorygować działanie organu niższego stopnia, po pierwsze określając prawidłowo zakres wniosku, a po wtóre zawierając w tym zakresie stosowne rozstrzygnięcie (sentencję) obejmujące swoim zakresem całość wniosku. W opisywanym przypadku swoje odpowiednie zastosowanie powinien znaleźć art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (w sytuacji, gdy możliwe jest merytoryczne rozstrzenie sprawy przez organ II instancji) lub art. 138 § 2 k.p.a. (w razie, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie). W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwał też zarzut na naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a. Wnioskodawca przedstawił wraz z wnioskiem zarówno operat wodnoprawny jak i dokumentację hydrogeologiczną. Organ I instancji uznał, że przedstawiona dokumentacja geologiczna wraz z dodatkiem do dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby dyspozycyjne wód podziemnych pochodzi z grudnia 2014 roku i nie uwzględnia ona pogarszającego się stanu wód podziemnych określonych w planach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry. Organ odwoławczy wskazywał natomiast, że zgodnie z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, celem środowiskowym dla JCWPd na lata 2022-2027 jest dobry stan chemiczny i ilościowy w obszarze której znajduje się ujęcie, z którego mają być pobierane wody podziemne dla realizacji wnioskowanej usługi wodnej, stan chemiczny i ilościowy oceniany jest jako słaby. Wskazywał na przekroczenie wartości progowej dobrego stanu chemicznego wód podziemnych następujących wskaźników: NH4, Fe, PEW, Na, Cl, TOC i K. Organ opisał też skutki nadmiernej eksploatacji ujęć w tym ryzyko ingresji lub ascenzji a dalej bezpośrednie zagrożenie dopływem wód zasolonych. Wskazywał też na wykorzystanie zasobów w ramach poboru rejestrowanego osiąga 70%. Całość rozważań w tym zakresie doprowadziła organ odwoławczy do konkluzji, że planowana usługa wodna objęta wnioskiem polegająca na poborze wód podziemnych z czwartorzędowego intensyfikowałaby już występującą presję znaczącą odpowiedzialną za słaby stan wód JCWPd, a zatem powodowałaby dalsze odsunięcie w czasie możliwości osiągnięcia celów środowiskowych ustalonych dla tej części wód. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jakkolwiek trafnie wskazano w skarżonej decyzji, że zarówno Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie jak i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie to organy wyspecjalizowane w zakresie zagospodarowania wodami, które władne są dokonywać oceny przedłożonych im dowodów, niemniej jednak taka ocena powinna następować w sposób poddający się kontroli z poszanowaniem zasad k.p.a. W szczególności, jeśli organ powołuje się na brak aktualności przedkładanej przez stronę dokumentacji winien wyjaśnić należycie na czym opiera taki wniosek. Przy czym, jeśli dokumentacja taka powinna zostać zaktualizowana organ winien podjąć stosowne działania przewidziane w art. 79a k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem organ przed wydaniem decyzji winien wskazać przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Z drugiej strony, jeśli organ powołuje się na dane nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym winien wyjaśnić źródło ich pochodzenia. W przeciwnym razie niemożliwa jest kontrola decyzji i nie jest należycie realizowana zasada przekonywania zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.) Zaniechania w powyższym zakresie jawią się jako naruszenie przepisów naruszenie zasad postępowania w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W tym też stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Stosując zaś dyspozycję art. 135 p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania o konieczności eliminacji z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając wniosek Spółki, organ administracji winien rozpatrzyć go w całości tj. zarówno w zakresie w jakim dotyczył on podstawowego jak i awaryjnego źródła wody (studnia T34 i T34a) mając na względzie powyższe ustalenia. Swoje stanowisko po wszechstronnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ winien przedstawić w uzasadnieniu spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło