II SA/Sz 598/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-08-10

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie głuchoniemej, utrzymującej się z niskiej renty i prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, która ma na utrzymaniu nastoletnią córkę, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie głuchoniemej, utrzymującej się z niskiej renty i prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, która ma na utrzymaniu nastoletnią córkę, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet w przypadku ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają zastosowanie do stron korzystających z takiego zwolnienia w zakresie zastępstwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd odrzucił skargę, a następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując na swoją niepełnosprawność (uszkodzenie słuchu, posługiwanie się językiem migowym), przekroczenie jego kompetencji przez przedmiot sprawy oraz trudną sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla R. S. w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 sierpnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia ustanowić radcę prawnego Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną z powodu uszkodzenia słuchu i na co dzień posługuje się językiem migowym, a ponadto przedmiot sprawy przekracza jego kompetencje. Sytuacja majątkowa w jakiej wnioskodawca się znajduje nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że mieszka z konkubiną i jej 14 letnią córką w [...], oboje utrzymują się z rent i dodatków pielęgnacyjnych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, natomiast ponoszone wydatki wynoszą: potrącenie świadczeń alimentacyjnych z renty skarżącego [...] zł, czynsz [...] zł, spłata zadłużenia w czynszu [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, telewizja i internet [...] zł, spłata kredytu [...] zł. Jedynym majątkiem skarżącego jest prawo współwłasności domu o pow. 100 m2 (w którym mieszka jego była żona), nie posiada on żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W niniejszej sprawie, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., skarżący jest ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa będąca przedmiotem skargi należy do spraw z zakresu szeroko rozumianej opieki społecznej. Na podstawie art. 262 powołanej wyżej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuju zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia i wydatków radcy prawnego z własnych środków finansowych. Ze złożonego wniosku oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca ma 47 lat, jest osobą głuchoniemą, utrzymuje się z niskiej renty i prowadzi gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, mającą na utrzymaniu nastoletnią córkę. Ponadto, konkubina skarżącego spłaca kredyt bankowy i zaległości w czynszu za mieszkanie. Z powyższych względów wniosek należało uwzględnić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło