II SA/Sz 598/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-08-10
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie głuchoniemej, utrzymującej się z niskiej renty i prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, która ma na utrzymaniu nastoletnią córkę, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie głuchoniemej, utrzymującej się z niskiej renty i prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, która ma na utrzymaniu nastoletnią córkę, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet w przypadku ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają zastosowanie do stron korzystających z takiego zwolnienia w zakresie zastępstwa prawnego.Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Sąd odrzucił skargę, a następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując na swoją niepełnosprawność (uszkodzenie słuchu, posługiwanie się językiem migowym), przekroczenie jego kompetencji przez przedmiot sprawy oraz trudną sytuację majątkową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla R. S. w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 sierpnia 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia ustanowić radcę prawnego
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
W dniu [...] skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą niepełnosprawną z powodu uszkodzenia słuchu i na co dzień posługuje się językiem migowym, a ponadto przedmiot sprawy przekracza jego kompetencje. Sytuacja majątkowa w jakiej wnioskodawca się znajduje nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że mieszka z konkubiną i jej 14 letnią córką w [...], oboje utrzymują się z rent i dodatków pielęgnacyjnych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, natomiast ponoszone wydatki wynoszą: potrącenie świadczeń alimentacyjnych z renty skarżącego [...] zł, czynsz [...] zł, spłata zadłużenia w czynszu [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, telewizja i internet [...] zł, spłata kredytu [...] zł. Jedynym majątkiem skarżącego jest prawo współwłasności domu o pow. 100 m2 (w którym mieszka jego była żona), nie posiada on żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W niniejszej sprawie, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., skarżący jest ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa będąca przedmiotem skargi należy do spraw z zakresu szeroko rozumianej opieki społecznej.
Na podstawie art. 262 powołanej wyżej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuju zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu, bowiem skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia i wydatków radcy prawnego z własnych środków finansowych. Ze złożonego wniosku oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca ma 47 lat, jest osobą głuchoniemą, utrzymuje się z niskiej renty i prowadzi gospodarstwo domowe z osobą również utrzymującą się z renty, mającą na utrzymaniu nastoletnią córkę. Ponadto, konkubina skarżącego spłaca kredyt bankowy i zaległości w czynszu za mieszkanie.
Z powyższych względów wniosek należało uwzględnić na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło