II SA/Sz 6/05
WyrokWSA w Szczecinie2005-10-20
Skład orzekający: NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Asesor WSA Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego może zostać wydana bez uprzedniej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego została wydana z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ nie została poprzedzona decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalającą wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Organ administracji powinien był zwrócić się do ZUS o wydanie takiej decyzji i wyjaśnić rozbieżności dotyczące wliczenia okresu urlopu wychowawczego do stażu pracy.Stan faktyczny
E. M. złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne. Starosta odmówił przyznania świadczenia, nie wliczając do stażu pracy okresu zatrudnienia i urlopu wychowawczego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak wymaganych dokumentów. E. M. złożyła skargę do WSA, dołączając decyzję ZUS o ustaleniu kapitału początkowego, która zaliczała urlop wychowawczy do stażu pracy. WSA uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji. Zasądził od Wojewody na rzecz E. M.-Z. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2005 sprawy ze skargi E. M. – Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. Nr [...] II. nie orzeka o wykonaniu zaskarżonej decyzji, III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz E. M.-Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. M. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...]jako osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] na podstawie art. 37l, art. 37k ust. 1 pkt. 1 - 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) i art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252) odmówił przyznania E. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że E. M. ostatnio zatrudniona była w Gminnej Spółdzielni w [...] od dnia [...]r. do [...]r. umowa o pracę została rozwiązana na podstawie ustawy z dnia [...]r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Do stażu pracy nie wliczono okresu od [...]r. do [...]r. z uwagi na brak legitymacji ubezpieczeniowej na podstawie której wystawiono świadectwo pracy oraz okresu wychowywania dziecka od [...]r. do [...]r. z uwagi na nie przedłożenie zaświadczenia czy był wypłacany przez zakład pracy zasiłek pielęgnacyjny na dziecko.
W odwołaniu od tej decyzji E. M. zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Podniosła, że jest w stanie udowodnić na podstawie zeznań świadków okres pracy od [...]r. do [...]r. lecz ten okres podany w świadectwie pracy wystawionym na podstawie legitymacji ubezpieczeniowej nie ma wpływu na okres zatrudnienia przekraczający 30 lat pracy.
Odnośnie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od [...]r. do [...]r. wyjaśniła, że udzielono go w oparciu o zaświadczenie wydane przez Poradnię Dziecięcą ZOZ w [...] z dnia [...]r. Okres tego urlopu, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 1982r. w sprawie urlopów wychowawczych, traktuje się jako okres zatrudnienia w zakładzie pracy w którym pracownica korzystała z tego urlopu.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem bowiem odwołująca, pomimo wezwania do przedłożenia legitymacji ubezpieczeniowej, na podstawie której wystawione zostało świadectwo pracy potwierdzające okres zatrudnienia od [...]r. do [...]r. oraz dokumentu potwierdzającego pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego, w okresie urlopu wychowawczego od [...]r. do [...]r. dokumentów tych nie przedłożyła.
Z akt sprawy wynika, że okres urlopu wychowawczego, na którym strona przebywała od [...]r. od [...]r. został udzielony celem sprawowania opieki nad dziećmi w wieku przekraczającym 4 lata, a zatem zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury może podlegać na podstawie art. 7 pkt 5 lit. "b" ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z przedłożonych dokumentów wynika, że dzieci nie kwalifikowały się do przebywania w przedszkolu z uwagi na częste choroby układu oddechowego, ale z przedłożonego zaświadczenia nie wynika, że skarżącej przysługuje zasiłek pielęgnacyjny.
Na podstawie całokształtu materiału dowodowego – zgodnie z art. 80 kpa – organ odwoławczy uznał, że strona nie udokumentowała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat, a zatem nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. M. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. Do skargi dołączyła decyzję ZUS Oddział w [...] z dnia [...]r, ustalającej kapitał początkowy na dzień [...]r. zaliczając do lat pracy urlop wychowawczy w wymiarze [...] miesięcy. Dodając lata pracy od [...]r. do [...]r. skarżąca legitymuje się stażem pracy wynoszącym [...]miesiące.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ odwoławczy stwierdził, że dołączona przez skarżącą do skargi decyzja ZUS z dnia [...]r. o ustaleniu kapitału początkowego nie ma znaczenia prawnego w przedmiotowej sprawie, gdyż w dniu [...]r. ZUS wydał decyzję w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, a decyzja ta nie została uchylona.
Na rozprawie w dniu [...]r. skarżąca podtrzymała skargę z wyjątkiem zarzutu dotyczącego niezaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia od [...]r. do [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Stosownie do art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252) osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 z późn.zm./. Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2.
Z dniem [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przejął zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych /art. 23 ust.3 cyt. ustawy/.
Skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna [...]r. i złożyła wniosek o przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Powiatowy Urząd Pracy w [...] w dniu [...]r. złożył wniosek o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.
Wbrew twierdzom organu zawartym w odpowiedzi na skargę w aktach sprawy brak jest decyzji ZUS ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.
W dniu [...]r. ZUS wydał natomiast decyzję odmawiającą przyznania E. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca od tej decyzji wniosła odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] co wynika z notatki urzędowej z dnia [...]r. Odwołanie to zostało zarejestrowane pod sygn. VII U 3014/04, a sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji do ustalenia i wypłaty świadczenia przedemerytalnego uprawiony był starosta, a organ rentowy z mocy prawa był wyłącznie uprawniony do ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia. Fakt, że świadczenie przedemerytalne ustala i wypłaca starosta oznacza, że decyzja starosty przyznająca prawo do tego świadczenia, musi być poprzedzona ustaleniem, że zachodzą warunki określone w art. 37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w tym warunek posiadania okresu uprawniającego do emerytury. Decyzja przyznająca świadczenie przedemerytalne, należąca do wyłącznej kompetencji starosty, z woli ustawodawcy, musi być poprzedzona decyzją o ustaleniu wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do odmowy ustalenia wysokości emerytury w celu ustalania wysokości świadczenia przedemerytalnego w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie spełnia warunków posiadania wymaganego okresu zatrudnienia, od którego zależy jej prawo do emerytury /uchwała SN z dnia 19 marca 2003r. III UZP 1/03, OSNP 2003/13/317/.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania świadczenia przedemerytalnego została wydana bez uprzednio została wydana bez uprzednio wydanej decyzji ZUS–u o ustaleniu wysokości świadczenia przedemerytalnego, co stanowi naruszenie prawa materialnego art. 37k ust.3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przed wydaniem decyzji w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego organ winien zwrócić się do ZUS-u od wydanie decyzji trybie art. 37k ust. 3 i wyjaśnić rozbieżności pomiędzy decyzjami ZUS-u z dnia [...]r. i z dnia [...]r. w części dotyczącej wliczenia do stażu pracy okresu urlopu wychowawczego od [...]r. do [...]r.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło