II SA/Sz 602/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008r. sprawy ze skargi M. M. działającej w imieniu małoletnich: K., K. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] na podstawie art. 2 pkt 5, 7 ust. 1 i 2 art. 8 ust. 1 i 2 art. 9 i 9a, 10, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732, Dz. U. Nr 164, poz. 1366) oraz art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 10 i pkt 17 ustawy z dnia 18 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, z późn. zm.) i Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie wzoru wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej oraz odpowiednich świadczeń z dnia 7 czerwca 2005 r. (Dz.U. Nr 105, poz.882) odmówił przyznania M.M. zaliczki alimentacyjnej na K.B., K.B. i K. B. stwierdzając, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych bowiem pozostaje w związku konkubenckim, z którego posiada wspólne dziecko. W odwołaniu od tej decyzji M.M. wyjaśniła, że wraz z konkubentem wychowuje wszystkie czworo dzieci wraz z jego córką D., lecz konkubent mimo wspólnego zamieszkiwania nie jest zobowiązany do wychowywania, opieki i utrzymania dzieci, których nie jest ojcem. Nadto wskazała, iż nie rozumie tej odmowy skoro Kolegium w poprzedniej decyzji z dnia [...] wskazało, że skoro nie wychowuje dzieci z ich ojcem biologicznym, a konkubent pomimo wspólnego zamieszkiwania nie jest zobowiązany do wychowywania, opieki i utrzymywania dzieci, których nie jest ojcem to zaliczka alimentacyjna powinna być jej przyznana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia 24 roku żucia, a dochód rodziny na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł. Osobą uprawnioną zaś jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna jeżeli między innymi osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 3 pkt 17a tej ustawy, osoba samotnie wychowująca dziecko to panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona wdowa lub wdowiec, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. M. M. wychowuje dziecko D.S. z jej rodzicem L. S. Fakt wspólnego wychowywania dziecka wyklucza w ogóle możliwość przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.M. podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. P18/06 (Dz. U. Nr 119, poz. 770) orzekł, iż: 1. Art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366) w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630, z 2007r Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720, Nr 109, poz. 747 i Nr 200, poz. 1466 oraz z 2008r. Nr 70, poz. 416), w brzemieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust 1 i art. 71 ust 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r. Nr 2, poz. 11). 2. Art.2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo: a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim, b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art.18, art. 32 ust.1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. 3. Art. 29 ust 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art.18, art.32 ust.1 i art. 71 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego odpadła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej skarżącej oparta skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Zgodnie z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stosownie do art. 145 § 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji. Skoro w rozpoznawanej sprawie stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to stosownie do treści art.145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy P.p.s.a. zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlega uchyleniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni zmianę stanu prawnego wynikającego z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. Akt P 18/06.