II SA/Sz 605/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...]/[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , po stwierdzeniu samowolnie prowadzonych przez A. P. robót budowlanych, w budynku mieszkalnym położonym na dz. nr [...] w [...], wydał w dniu [...]r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie robót w celu dostosowania wymienionych okien do kształtu, podziałów i proporcji okien historycznych oraz odtworzenie i zabezpieczenie blend w miejscach zamurowanych otworów okiennych oraz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego opinii technicznej, dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z wymianą stolarki okiennej i drzwiowej, w terminie do [...]r., Od decyzji odwołanie złożyli inwestorzy M. i A. P. W odwołaniu podnieśli, iż nabywając przedmiotową nieruchomość nie byli świadomi, iż jest ona pod ochroną konserwatorską. Odwołujący się wymienili stare okna na nowe, nie zdając sobie sprawy, iż jest to niezgodne z przepisami budowlanymi. Ponadto w drugiej części budynku, zajmowanej przez M. M., wstawione zostały nowe okna z PCV, które również nie zachowują kształtu, podziałów i proporcji okien historycznych. W związku z powyższym wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy i dokładne zbadanie czy obiekt ten jest objęty ochroną konserwatorską oraz o przeprowadzenie kontroli związanej z wymianą okien i sprawdzenie czy przybudówka, wybudowana na wspólnej posesji przez M. M, jest wybudowana zgodnie z prawem. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. znak [...] uchylił w/w decyzję w części dotyczącej nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego opinii technicznej, dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z wymianą stolarki okiennej i drzwiowej i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , w związku z otrzymanym pismem z dnia [...]r. Zastępcy Wójta Gminy , przeprowadził w dniu [...]r. oględziny prowadzonych przez A. P. robót budowlanych, związanych z wymianą istniejących okien na okna z PCV oraz zamurowaniem dwóch otworów okiennych w elewacji frontowej i bocznej oraz wymianą drzwi wejściowych. Ponieważ roboty zostały ukończone, nie wstrzymywano ich w drodze postanowienia. Przedmiotowy budynek mieszkalny jest obiektem objętym ochroną konserwatorską. Z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków , Delegatura, skierowanego do PINB w dniu [...]r. wynika, iż w przypadku obiektów objętych ochroną konserwatorską podstawowym wymogiem dla pozytywnego zaopiniowania wymiany stolarki jest zachowanie przez nowe okna kształtu, podziałów i proporcji okien historycznych, a w przypadku zamurowania otworów okiennych, wymagane jest pozostawienie blendy. A. P. wykonał roboty budowlane, polegające na wymianie okien na parterze oraz zamurowaniu dwóch otworów okiennych w elewacji frontowej i bocznej oraz wymianie drzwi wejściowych, bez stosownego pozwolenia właściwego organu, tym samym nie dopełnił obowiązku wynikającego z w/w przepisów prawa. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi organ pierwszej instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję w części nakazującej - wykonanie przez inwestora określonych robót budowlanych zgodnie z wymogiem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania. Uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku sporządzenia opinii technicznej. w związku z wykonanymi robotami budowlanymi, związanymi z wymianą stolarki (okiennej i drzwiowej), organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie może stanowić podstawy prawnej do nakładania obowiązków polegających na dostarczeniu określonych dokumentów (np. dokumentacji powykonawczej, oceny technicznej czy projektu budowlanego). Poprzez wskazane w wyżej cytowanym przepisie określone czynności należy rozumieć konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast obowiązek dostarczenia określonych dokumentów może być nałożony w oparciu o art. 81 c ust. 2 prawa budowlanego. Oznacza to, że nałożenie w zaskarżonej decyzji, wydanej w postępowaniu administracyjnym, obowiązku dostarczenia ww. dokumentów nastąpiło bez podstawy prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego, który w odwołaniu podnosi, iż nabywając przedmiotową nieruchomość, nie był świadomy, iż jest ona pod ochroną konserwatorską, organ wyższej instancji stwierdza, iż ustawa Prawo budowlane nie daje możliwości uznaniowego stosowania przepisów, a nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności ponoszonej na skutek ich naruszania. Powyższą decyzję ostateczną A. P. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując uznanie jego budynku za obiekt podlegający ochronie konserwatora zabytków i wnosząc o jej uchylenie. Do skargi dołączył pismo Kierownika Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z dnia [...]r. stwierdzające, że budynek mieszkalny w miejscowości [...] Nr [...] nie jest wpisany do rejestru zabytków, a wymieniona nieruchomość nie jest położona w granicach strefy ochrony konserwatorskiej, w związku z czym nie podlegają ochronie konserwatorskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, iż skarżący w skardze nie wnosi nowych dowodów nieznanych organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uzasadniając zawarty w zaskarżonej decyzji, wydany skarżącemu, nakaz dostosowania wymienionych okien do kształtu podziałów i proporcji okien historycznych oraz odtworzenia i zabezpieczenia blend w miejscach zamurowanych otworów okiennych Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż przedmiotowy budynek jest obiektem objętym ochroną konserwatorską. Tymczasem z załączonego do skargi pisma organu ochrony zabytków wynika, iż budynek nr [...] położony w [...] taką ochroną objęty nie jest. Z akt postępowania wynika, iż budynek na działce nr [...] oraz budynek nr [...] w [...] oznacza ten sam obiekt. Niezrozumiałe jest zatem zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko organu, iż skarżący w odwołaniu nie przedstawił nowych dowodów, nieznanych organowi przed wydaniem decyzji. Do treści tego pisma organ w ogóle się nie odniósł, mimo, iż swoje stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji oparł na zupełnie innych ustaleniach, nie wynikających z żadnego dowodu. Pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, na które organ się powołał w zaskarżonej decyzji, mówiło ogólnie o wymogach pozytywnego zaopiniowania przez ten Urząd wymiany stolarki okiennej. Nie zawierało ono natomiast stwierdzenia, że przedmiotowy budynek jest objęty ochroną konserwatorską. W tej sytuacji przedstawiony przez skarżącego dowód uznać należy za istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną, nie znaną organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, co stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Okoliczność ta z kolei stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 pkt 1 lit.b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270ze zm.). Orzeczenie w pkt II wyroku oparte zostało na art. 152, zaś o kosztach postępowania na art. 200 w/w ustawy.