II SA/Sz 605/14

WyrokWSA w Szczecinie2014-12-18

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy jest współwłaścicielką części wspólnych nieruchomości, na których ma być realizowana inwestycja?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Sąd uznał, że współwłaściciel nieruchomości, który ma partycypować w kosztach inwestycji i której interes prawny może być naruszony, jest stroną postępowania. Brak uchwały wspólnoty wyrażającej zgodę na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie planowanej inwestycji, w sytuacji gdy skarżąca jest współwłaścicielką, oznacza, że jej interes prawny powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżąca, D. S., będąca współwłaścicielką lokali w Centrum Handlowo-Usługowym "B", wniosła odwołanie od decyzji Starosty, kwestionując brak uchwał Wspólnoty dotyczących zmiany projektu architektonicznego i kosztów eksploatacyjnych. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając skarżącą za podmiot nieuprawniony do wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżona decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej D. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267; z późn. zm.) z dnia 3 lutego 2014 r. po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 3 lutego 2014 r. Wspólnoty Lokalowej Centrum Handlowo-usługowego "B" ul. [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę wraz z rozbudową części obiektu Centrum Handlowo-Usługowego "B" polegającej na: przebudowie elewacji, zmianie kolorystyki elewacji, wykonaniu detali architektonicznych wraz z elementami małej architektury oraz wykonanie w części wewnętrznej patio na działce numer [...], w części polegającej na dodaniu drugiego biegu schodów ruchomych w obrębie wewnętrznego patio w Centrum Handlowo-Usługowym "B" [...], działka numer [...]. Organ określił także warunki zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane: 1. Szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych: a) postępowanie z odpadami powstałymi w czasie robót budowlanych winno być zgodne z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. O odpadach (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 21; z późn. zm.); b) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz po jego wybudowaniu -geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej (art. 22 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1 ustawy Prawo budowlane); c) rozpoczęcie dostaw energii, wody, ciepła lub gazu na potrzeby budowy może nastąpić jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia (art. 41. ust. 5 ustawy Prawo budowlane); d) roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym wykonanym przez projektanta jak wyżej oraz z obowiązującymi przepisami, w sposób niezagrażający bezpieczeństwa ludzi i mienia; e) spełnienie wszystkich uwag i warunków jednostek uzgadniających dokumentację projektową; 5. Inwestor jest zobowiązany: 1. zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania, 6. Kierownik budowy (robót) jest obowiązany prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki oraz umieścić na budowie lub na rozbieranym obiekcie, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz ogłoszenie, zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. Obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy - Prawe budowlane, obejmuje nieruchomości: 1) działka o numerze ewidencyjnym [...], Z uzasadnienia decyzji wynika, że dnia [...] r. Wspólnota Lokalowa Centrum Handlowo-Usługowego "B" za pośrednictwem pełnomocnika T.S. wystąpiła z wnioskiem (numer rejestru organu wydającego pozwolenie:[...]) do Starosty w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania decyzji zmieniającej w części pozwolenie na budowę znak [...] r.: na budowę z rozbudową części obiektu Centrum Handlowo-Usługowego "B" polegającej na: przebudowie elewacji, zmianie kolorystyki elewacji, wykonaniu detali architektonicznych wraz z elementami małej architektury oraz wykonanie w części wewnętrznej patio na działce numer [...], w części polegającej na dodaniu drugiego biegu schodów ruchomych w obrębie wewnętrznego patio w Centrum Handlowo-Usługowego "B", działka numer [...]. Do wniosku o pozwolenie na budowę Inwestor załączył następujące dokumenty: • cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z Informacją BiOZ oraz dokumentami zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane; • oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej; Organ zgodnie z art. 61 § 4 i art. 10 § 1 oraz art. 41 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego w dniu 7 lutego 2014 r. zawiadomił i umożliwił wszystkim stronom czynny udział w postępowaniu. Strony w przedmiotowej sprawie nie wniosły uwag. W ocenie Starosty projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie określonych w art. ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Projektant zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do projektu budowlanego dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Powierzchnia zabudowy projektowanego obiektu w stosunku do pierwotnego projektu nie ulega zmianie. Organ sprawdził zgodność planowanej inwestycji oraz projektu zagospodarowania działki z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...], a także z innymi wymaganiami art. 35 ust. 1. Po analizie wniosku i projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, iż projektowana inwestycja jest zgodna z art. 33 i art. 34 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniosła D.S., która jest właścicielem części wspólnych nieruchomości objętych decyzją. W odwołaniu skarżąca podała, że nie zapadły żadne uchwały Wspólnoty związane ze zmianą projektu architektonicznego. Projekt tan przewiduje dodatkową linię schodów ruchomych, co wiąże się z wysokimi kosztami eksploatacyjnymi. Decyzją z dnia [...] Wojewoda na podstawie art. 138 §1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Wojewody odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony. Powołując sią na treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, organ wskazał, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budową są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że właściciele lokali w Centrum Handlowo-Usługowym "B" tworzą Wspólnotę Lokalową Centrum Handlowo-Usługowego przy ulicy [...] na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903), do odwołującej się D.S. należą lokale użytkowe nr [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (art. 6 ustawy). Sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i on reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali (art. 21 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności. Uchwały właścicieli lokali zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów. Właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do Sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali. Zdaniem organu z akt sprawy nie wynika, aby uchwala z dnia 8 maja 2012 r. na przebudowę z rozbudową nieruchomości wspólnych Centrum Handlowo-Usługowego "B", podjęta w trybie głosowania - jeden właściciel jeden głos, została uchylona, zatem jest ona wiążąca i stanowi potwierdzenie prawa inwestora do wykonania robót objętych wnioskiem i stanowi prawo do dysponowania nieruchomością wynikającą z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. W ocenie organu zgodnie z opisem projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji, pierwotny projekt budowlany, który został zatwierdzony i uzyskał pozwolenie na budowę, zakładał, ze względów ekonomicznych wykonanie jednego biegu schodów ruchomych, prowadzących w kierunku na górę. W celu podniesienia komfortu użytkowania, zaprojektowano dodatkowo drugi bieg, który będzie funkcjonował w przeciwną stronę. Schody te nie stanowią drogi ewakuacyjnej. Zdaniem Wojewody zakres robót nie obejmuje i w żaden sposób nie ingeruje w lokale należące do D.S. (rys. nr [...]), bowiem schody objęte zmianą i zlokalizowane są w innej części budynku. Odwołująca natomiast nie wskazała konkretnego przepisu prawa, który naruszałby jej indywidualny interes prawny w powyższej sprawie. Realizacja inwestycji nie wprowadzi uciążliwości i ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych, które w jakikolwiek sposób ograniczyłyby możliwość swobodnego i zgodnego z przeznaczeniem użytkowania lokali usługowych należących do D.S. Wobec ustalenia, że odwołująca się nie jest stroną postępowania organ II instancji odstąpił od merytorycznego rozpoznania sprawy ma podstawie art. 105 K.p.a. umorzył postępowanie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D.S. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na przestrzeni 3 lat nieruchomość w [...], gdzie działa Wspólnota CHU "B", została rozbudowana i zabudowana w nowy sposób . Prawem dysponowania terenem były uchwały Wspólnoty zapadające po indywidualnym zbieraniu głosów. Zmienione zostały warunki zagospodarowania działki, powstał nowy obiekt oraz nadbudowa. Pierwotni właściciele lokali samodzielnych, do których należy skarżąca nie uzyskiwali terminowo, mimo wystąpień do Zarządu, uchwał Wspólnoty przeznaczających jej teren pod przebudowę, rozbudowę, bądź nadbudowę. Skutkiem takich działań było wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdzie inwestorem była Wspólnota. Oczywistym jest, że ingerowanie we własność skarżącej - lokale samodzielne, a także w jej sferę finansową (ma uczestniczyć w działaniach inwestycyjnych za kwoty od 1.000 zł/m2) jest rażąco sprzeczne z przepisami ustawy o własności lokali, a przede wszystkim z unormowaniami prawa budowlanego. Przekładając powyższe moje uwagi na grunt ustawy prawo budowlane uznała, że inkryminowaną decyzją organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy materialno-prawne art. 38, art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane a także przepisy procedury administracyjnej tj. art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a. i art. 16, 77, 81 K.p.a. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania. Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. skarżąca podtrzymała skargę i zaprzeczyła aby w niniejszej sprawa w chwili składania wniosku przez pełnomocnika zarządu T.S. była podjęta uchwała Wspólnoty na budowę drugiego biegu schodów ruchomych na części wspólnej. Była tylko uchwała podjęta 8 maja 2012 r. która dotyczyła udzielenia pełnomocnictwa Zarządowi Wspólnoty. Zdaniem skarżącej Wspólnota jako inwestor nie dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością, na której ma być wybudowany drugi bieg schodów ruchomych. Skarżąca jest współwłaścicielką części wspólnych w 14 % i ma interes w tym, aby inwestycja była tak zrealizowana, żeby jej interesy były zabezpieczone. W związku z tą inwestycją, każdy ze współwłaścicieli ma ponosić 1000 zł od 1 m2 powierzchni lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem postępowania przed organem I instancji było zatwierdzenie na wniosek Wspólnoty Lokalowej Centrum Handlowo-Usługowego "B" ul. [...] (zwanej dalej inwestorem) projektu budowlanego zamiennego dotyczący przebudowy z rozbudową części obiektu Centrum Handlowo-Usługowego "B" [...] polegającego na: przebudowie elewacji, zmianie kolorystyki elewacji, wykonaniu detali architektonicznych wraz z elementami małej architektury, wykonanie części patio na działce nr [...], w części polegającej na dodaniu drugiego biegu chodów ruchomych w obrębie wewnętrznego patio na ww. opisanej nieruchomości. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wniosku inwestora reprezentowanego przez pełnomocnika Zarządu Wspólnoty T.S. nie zostało dołączone oświadczenie, z którego wynikałoby wyżej określone prawo. W aktach sprawy nie znajduje się uchwała Wspólnoty jako inwestora, z której wynikałaby zgoda o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie w jakim miał być zatwierdzony przez organ projekt zamienny (dodanie drugiego biegu schodów ruchomych w obrębie wewnętrznego patio). Zdaniem skarżącej na dzień złożenia wniosku (3 lutego 20104 r.) nie było takiej uchwały. Zatem w ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego, że skarżąca nie posiada przymiotu strony został oparty na niepełnym materiale. Z twierdzeń skarżącej wnika, że jej udział we współwłasności nieruchomości, na której ma być przeprowadzona inwestycja budowy drugiego biegu schodów ruchomych wynosi ok. 14 %. Wobec tego każdy ze współwłaścicieli musi wyrazić zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Skoro skarżąca ma również partycypować w kosztach tej inwestycji schody będą stanowić jej współwłasność, z tego też skarżąca wywodzi swój interes prawny. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ustali czy w dniu składania wniosku przez inwestora, tj. w dniu 3 lutego 2014 r. istniała uchwała w przedmiocie wyrażenia zgody o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku jej braku skarżąca jako współwłaścicielka części wspólnych nieruchomości na których mają być pobudowanie przedmiotowe schody ma interes prawny i jest stroną postępowania, bowiem każdy ze współwłaścicieli musi wyrazić zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W tym stanie rzeczy wobec naruszenia przez organ przepisów procesowych art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uwzględnił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło