II SA/Sz 605/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 27 października 2022 r. nr LVII/340/22 w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Przedszkola Gminnego w Polanowie p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę E. S.; 2. zwrócić E. S. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie [...]([...]) złotych. W piśmie z dnia 29 maja 2023 r. E. S. (dalej "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Miasta (dalej "organ") z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi ośmiu członków Rady Pedagogicznej na działanie Dyrektora Przedszkola Gminnego w P.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez Sąd doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącą podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 259.; dalej "p.p.s.a."), wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne, niż określone w pkt 1-3, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.) Uwzględniając powyższe zapisy należy stwierdzić, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała organu, który rozpoznał skargę członków Rady Pedagogicznej na działanie Dyrektora Przedszkola Gminnego w P.. Sporna uchwała została wydana na podstawie art. 223 i art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej "K.p.a"), a więc przepisów regulujących postępowanie skargowe, znajdujących się w Dziale VIII K.p.a. W myśl art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi wniesionej w trybie uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 K.p.a., przez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji, będącą czynnością materialno-techniczną. Należy podkreślić, że określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 K.p.a. i odpowiedzi na nie udzielanych, albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Należy również zauważyć, że wprawdzie załatwienie skargi przez organ polegało na wydaniu uchwały, a uchwały organów przedstawicielskich samorządu terytorialnego mogą jako takie być zaskarżane do sądu administracyjnego, jednakże - zdaniem Sądu, w takiej sytuacji jak niniejsza, uznanie skargi do sądu administracyjnego za dopuszczalną tylko z tego powodu, iż zawiadomienie o sposobie załatwienia złożonej skargi przybrało postać uchwały, powodowałoby nierówność prawną podmiotów (której uzasadnienia nie ma w przepisach prawa), wnoszących skargi, w których właściwe są rady gmin, czy też rady powiatów, oraz wnoszących skargi powszechne w innych sprawach, ponieważ tym, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu administracyjnego nie służyłaby na czynność informującą o sposobie jej załatwienia. (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00). Podsumowując, należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, w rozumieniu działu VIII K.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne K.p.a.), nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady gminy (powiatu), ponieważ sprawy te nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. III SA/Wa 948/06). Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi.