II SA/Sz 606/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-03-12

Skład orzekający: Barbara Gebel, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odłączenie domków rekreacyjnych od mediów i ich przestawienie w inne miejsce na tej samej działce może być uznane za rozbiórkę, skutkującą bezprzedmiotowością postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych?
Ratio decidendi
Odłączenie domków rekreacyjnych od mediów i ich przestawienie w inne miejsce na tej samej działce nie stanowi rozbiórki w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Obiekty te nadal zachowują cechy obiektów budowlanych, a postępowanie w sprawie ich samowolnego posadowienia nie staje się bezprzedmiotowe. W związku z tym, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji umarzającej postępowanie było uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie postawionych przez M. T.-R. pięciu domków rekreacyjnych na działkach, dla których uzyskała ona decyzję o warunkach zabudowy dla budowy czterech domków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po tym, jak domki zostały odłączone od mediów i przestawione w inne miejsce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że czynność ta nie jest rozbiórką. M. T.-R. wniosła skargę do WSA, argumentując m.in. niewiedzą co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. T.-R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. T.- R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., umarzającej postępowanie w sprawie wykonanych bez pozwolenia robót budowlanych polegających na postawieniu na działkach nr [...] przy ul. [...] domków rekreacyjnych - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego zapadło w następującym stanie faktycznym. K. B., właścicielka nieruchomości położonej przy ul. [...] , reprezentowana przez radcę prawnego Z. B. , złożyła w dniu 14 listopada 2013 r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie legalności posadowienia na działkach nr[...] – należących do M. T. – R. - pięciu domków kampingowych. Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ powiatowy ustalił, że M. T. – R. uzyskała decyzję ostateczną Burmistrza z dnia 30 marca 2010 r., o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę czterech domków rekreacyjnych na działkach nr [...] przy ul. [...]. W tracie dokonanych przez ten organ w dniu [...]m r. oględzin przedmiotowej nieruchomości stwierdzono, że M. T. – R. posadowiła na niej 5 domków rekreacyjnych "holenderskich", bez pozwolenia właściwego organu. Do każdego domku doprowadzono instalację elektryczną i wodociągowo-kanalizacyjną. Postanowieniem z dnia 6 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi przedstawienie dokumentów w postaci m.in. zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania działek, 4 egzemplarzy projektu budowlanego obiektów wraz z ich usytuowaniem na planie zagospodarowania działki, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych - w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r., w celu doprowadzenia przedmiotowych robót do stanu zgodnego z prawem. W dniu 4 kwietnia 2014 r. organ powiatowy dokonał kolejnych oględzin nieruchomości i ustalił, że domki rekreacyjne będące przedmiotem postępowania zostały odłączone od mediów i przestawione w inne miejsce, w obrębie tych samych działek. W dniu 22 kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie, uznając że jest ono bezprzedmiotowe bowiem wybudowane bez wymaganego pozwolenia domki rekreacyjne zostały rozebrane poprzez odłączenie od mediów i przestawione w inne miejsce. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. B. podnosząc, że dotychczasowe działania typu odłączenie od mediów i przestawienie obiektów o kilka metrów "mają cechy pozornego działania i grania na zwłokę w celu przywrócenia stanu pierwotnego". Posadowienie tego typu obiektów narusza interesy właścicieli sąsiednich działek poprzez dochodzący hałas. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, ustawienie domków rekreacyjnych "holenderskich" na działce budowlanej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, jeżeli przewidziana jest ich rozbiórka bądź przeniesienie w inne miejsce w terminie nie dłuższym niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Z akt sprawy wynika, że inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru posadowienia przedmiotowych domków w nowej lokalizacji, na działkach objętych postępowaniem prowadzonym przez organ powiatowy. Odłączenie domków od mediów nie stanowi o tym, że utraciły one cechy obiektów budowlanych. Nie można zatem uznać, że postępowanie wszczęte w sprawie posadowienia wspomnianych domków na działce należącej do M. T. – R. bez stosownego pozwolenia właściwego organu, stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy uznał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ powiatowy winien kontynuować postępowanie, z uwzględnieniem powyższych uwag. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. T. - R. Skarżąca podniosła, że należące do niej domki nadają się do przemieszczania ale tylko w obrębie działki lub na lawecie gdyby miały wyjechać. Aktualnie wjazd do posesji jest zabudowany a droga dojazdowa posiada "bramkę wjazdową na samochody osobowe". W związku z powyższym domki zostały przemieszczone w inne miejsce i odłączone od mediów. Zdemontowane zostały daszki, schody i tarasy. Skarżąca zaznaczyła, że nie były one mocowane w sposób trwały do domków. M. T. – R. wskazała ponadto, że nie zrozumiała lub nie odróżniła "pozwolenia na budowę, a pozwolenia na uposadowienie domków na kołach". Fakt, że nie wystąpiła o pozwolenie na budowę wynika z jej niewiedzy. W piśmie z dnia 20 czerwca 2014 r. stanowiącym uzupełnienie skargi podniosła ponadto, że nie zrozumiała tak naprawdę, że wymagane jest pozwolenie na budowę. Stawiając domki opierała się na decyzji wydanej przez "Urząd Miasta oraz zawiadomieniu, że zostały zebrane materiały i dowody w sprawie warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2014 r., wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, a argumenty przedstawione przez organ odwoławczy należy uznać za słuszne. Organ I instancji umarzając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie prowadzone w sprawie wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych, polegających na postawieniu na działkach należących do skarżącej 5 domków rekreacyjnych przyjął, że sprawa stała się bezprzedmiotowa bowiem wspomniane domki zostały rozebrane poprzez odłączenie od mediów i przestawienie w inne miejsce. Z takim stanowiskiem nie sposób jednak się zgodzić. Za trafne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że odłączenie domków od mediów nie stanowi o tym, że utraciły one cechy obiektów budowlanych. W niniejszej sprawie zasadniczo nie było kwestionowane przez strony to, że domki typu "holenderskiego" wymagają pozwolenia na budowę. Przystosowanie przyczepy do zamieszkiwania letniskowego i okres funkcjonowania przyczepy na działce przesądzają o charakterze tego obiektu, jako obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. Zagadnienie to było wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa sądowo – administracyjnego, które jednoznacznie uznaje ustawione na gruncie przyczepy kempingowe, nie spełniające w danej chwili swej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, za obiekty budowlane. Skarżąca, jak już zaznaczono, nie kwestionowała zasadniczo powyższej okoliczności, podnosząc jedynie, że opierała się na decyzji o warunkach zabudowy i nie zrozumiała, że wymagane jest w tym wypadku pozwolenie na budowę. Zdaniem Sądu, z treści wspomnianej decyzji Burmistrza z dnia [...] r. o warunkach zabudowy – w M. , przy ul.[...] , na działkach o numerach geodezyjnych[...] , zlokalizowanych w obrębie nr [...] jednostki ewidencyjnej m. M. dla inwestycji obejmującej budowę czterech domków rekreacyjnych, jednoznacznie wynika, że w wypadku tej inwestycji niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Na powyższe wskazuje między innymi zapis w pkt 2.4.1. tej decyzji, w którym wskazano, że "na etapie pozwolenia na budowę należy uzyskać (stosownie do potrzeb) od właściwych jednostek organizacyjnych warunki przyłączenia do stosownych sieci". Dodatkowo w pouczeniu dołączonym do decyzji – w punkcie 4 – zapisano, że "inwestor winien wystąpić do Starosty z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, złożonym zgodnie ze wzorem ustalonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę". Zdaniem Sądu powyższe zapisy są sformułowane w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Wobec tego skoro skarżąca opierała się – jak sama twierdzi – na treści tej decyzji, zatem uzyskała pełną informację o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Należy też podkreślić, że wydając postanowienie z dnia 6 marca 2014 r., nakazujące skarżącej przedłożenie wskazanych w tym postanowieniu dokumentów, organ powiatowy wdrożył procedurę zmierzającą do doprowadzenia, wykonanych bez wymaganego pozwolenia robót budowlanych, polegających na postawieniu na działkach należących do skarżącej 5 domków rekreacyjnych, do stanu zgodnego z prawem. Do chwili obecnej w sprawie nie była wydawana decyzja o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca zamiast wykonać opisane wyżej postanowienie z dnia 6 marca 2014 r. postanowiła jednak odłączyć domki od mediów i przestawić je w inne miejsce, co jednak zdaniem Sądu – wbrew stanowisku organu I instancji – nie może być utożsamiane z ich rozebraniem. W wypadku obiektów typu "domki holenderskie" wykonanie rozbiórki polega na usunięciu (wywiezieniu) obiektów z terenu, na którym zostały nielegalnie posadowione. W tej mierze w pełni należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1504/10. Zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z uwagi na argumenty przedstawione powyżej, w niniejszej sprawie nie może być jednak mowy o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego przez organ I instancji w sprawie usytuowania bez wymaganego pozwolenia 5 domków rekreacyjnych na działkach nr [...], przy ul. [...] Wobec powyższego brak jest przesłanek do umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem decyzję organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu powiatowego należy uznać za prawidłową. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji jest związany wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a zatem winien kontynuować postępowanie z uwzględnieniem poczynionych uwag. Reasumując, decyzja organu II instancji odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organu II instancji nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło