II SA/Sz 609/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA - Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia kwoty zasiłku stałego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., wyrokiem z dnia (...(, oddalił skargę E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...( znak: (...( w przedmiocie umorzenia kwoty zasiłku stałego. W dniu 14 listopada 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, który następnie uzupełniła w dniu 19 grudnia 2007 r. poprzez złożenie wymienionego wyżej wniosku na formularzu PPF i rozszerzenie swojego żądania o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku E.O. oświadczyła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i korzysta z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami ((...( lat), którzy są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, sama zaś skarżąca uzyskuje miesięczny dochód brutto w kwocie (...( z ZUS z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni zeznała ponadto, że zajmuje mieszkanie czynszowe o powierzchni (...( stanowiące własność miasta oraz że ani ona, ani jej synowie nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W związku z przysługującym uprawnieniem wynikającym z art. 255 ustawy -Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, pismem z dnia 14 stycznia 2008 r., wezwał wnioskodawczynię pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, by w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, przedłożyła: * zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające status osoby bezrobotnej D.O. i R.M., * oświadczenie, czy synowie podejmują prace dorywcze, a w razie udzielenia pozytywnej odpowiedzi, podanie wysokości uzyskanych dochodów z tego tytułu, wyciągi z rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, o ile skarżąca je posiada, oświadczenie, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, a przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi, nadesłanie odpisu decyzji właściwego organu, - wykaz ponoszonych, miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny, w tym na lekarstwa. Powyższe wezwanie E.O. odebrała w dniu 22 stycznia 2008 r. Wnioskodawczyni w zakreślonym terminie nie wykonała zobowiązania Sądu w zakresie przedłożenia żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. ustalił, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skarżąca jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie z mocy ustawy, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zez zm.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając powyższe na względzie ocenie Sądu podlegała sytuacja wnioskodawczyni w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy. W myśl art. 245 § 1 powołanej wyżej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a jego przyznanie osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1). W zakresie częściowym zaś prawo pomocy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy zwrotu "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Ze względu na to, że, zdaniem Sądu, oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, mając na uwadze w szczególności oświadczenie strony zawarte w skardze do Sądu z dnia 16 maja 2007 r. dotyczące kwestii poszukiwania pracy przez synów skarżącej pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, wezwano wnioskodawczynię w trybie art. 255 powołanej wyżej ustawy do przedłożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących między innymi stanu majątkowego oraz dochodów jej oraz jej synów. Wnioskodawczyni w zakreślonym terminie dokumentów tych jednak nie przedłożyła. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Skoro zatem, przytoczone przez skarżącą okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej nie zostały potwierdzone, ani też nie uzupełniono danych w żądanym zakresie, pomimo wezwania Sądu, należało uznać, że strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.