II SA/Sz 61/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata Uzasadnienie : Wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 61/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W dniu [...] skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z prac dorywczych na budowach, z których uzyskuje dochód [...] z czego [...] przeznacza na alimenty. Ponadto zbiera i sprzedaje złom, albowiem nie zawsze ma pracę na budowie. Wskazał, że jest dłużnikiem funduszu alimentacyjnego oraz banku z tytułu zaciągniętego kredytu. Nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy i nie korzysta z pomocy społecznej. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, z którymi mieszka w dwupokojowym mieszkaniu. Matka skarżącego nie pracuje. Rodzina utrzymuje się z pensji ojca wnioskodawcy stanowiącej kwotę [...], co stanowi ok. [...]. T. S. oświadczył, że po opłaceniu wydatków na mieszkanie wynoszących ok.[...] oraz raty kredytu zaciągniętego przez rodziców, na życie pozostaje kwota ok. [...]. Rodzina nie posiada żadnych oszczędności, a jedyny majątek to mieszkanie, garaż i samochód osobowy. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy T. S. załączył: - nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym na kwotę [...] , -potwierdzenia dokonania wpłat alimentów za miesiąc [...], -upomnienie wzywające do uregulowania kwoty [...] stanowiącej należności funduszu alimentacyjnego, -zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, że nie pobiera w tym Ośrodku żadnych świadczeń, -decyzję Wójta Gminy zobowiązującą do zwrotu należności z tytułu otrzymywanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez osoby uprawnione w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 241 powołanej ustawy, zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Wobec powyższego Sąd rozpoznał wniosek skarżącego w zakresie częściowym obejmującym żądanie ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd po dokonaniu oceny sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej skarżącego w oparciu o jego wyjaśnienia zawarte we wniosku, a także okoliczności wynikające z akt sprawy oraz w oparciu o powszechnie znane fakty dotyczące średnich kosztów utrzymania miesięcznego osoby, uznał, że skarżący zasługuje na wsparcie ze strony Skarbu Państwa poprzez ustanowienie adwokata, albowiem nie jest w stanie z posiadanych środków, ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z akt sprawy T.S. prowadzi gospodarstwo domowe razem z rodzicami. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez ojca skarżącego w wysokości ok.[...]. Dodatkowo skarżący uzyskuje dochód z dorywczych prac wynoszący od [...]. Jak wynika z jego oświadczenia, nie jest to dochód uzyskiwany comiesięcznie. Tak więc miesięczny dochód trzyosobowej rodziny mieści się w granicach [...]. Wydatki, które ponoszone są na mieszkanie wynoszą ok. [...], zatem rodzinie pozostaje kwota [...] na żywność, środki czystości, higieny, odzież oraz spłatę kredytów zaciągniętych przez rodziców. Ponadto wskazać należy, że skarżący w miarę uzyskiwanych dochód z prac dorywczych płaci alimenty na rzecz córki w kwocie [...]. Skarżący jest osobą bezrobotną i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności ani nieruchomości, jest natomiast dłużnikiem banku i funduszu alimentacyjnego. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności, w szczególności wysokość uzyskiwanego dochodu oraz fakt zadłużenia, pozwalają na stwierdzenie, że T. S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W tej sytuacji, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.