II SA/Sz 611/11

Dnia 25 lipca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy J.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ponieważ utrzymuje się z niskiej emerytury która nie wystarcza na koszty utrzymania i leczenie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że mieszka z mężem, a ich dochód miesięczny wynosi [...] zł miesięcznie i składa się z emerytury wnioskodawczyni i jej męża, a także czynszu z wynajmu mieszkania. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i nieruchomość rolną o pow. [...] arów, nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wezwaniem z dnia 4 lipca 2011 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia: - dowodów potwierdzających dochody skarżącej i jej męża, - kserokopii umowy najmu, - dowodów potwierdzających koszty leczenia i utrzymania mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła dowody potwierdzające wydatki za dostawę wody, energii elektrycznej, telefon i jeden paragon z apteki na kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni przedłożyła też kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] o pow. [...] m2 z której wynika, że właścicielem tego mieszkania jest mąż wnioskodawczyni, a czynsz najmu wynosi [...] zł miesięcznie. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Ze złożonego wniosku i przedłożonych dowodów wynika, że skarżąca i jej mąż są właścicielami dwóch lokali mieszkalnych z których jeden wynajmują, a ich stały miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Udokumentowane przez J.B. koszty utrzymania i leczenia wynoszą: dostawa wody [...] zł miesięcznie, energia elektryczna [...] zł miesięcznie, telefon ok. [...] zł, leki [...] zł miesięcznie. Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach. W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł, a z przedłożonych dowodów wynika, że skarżąca znajduje się w sytuacji majątkowej pozwalającej na uiszczenie wpisu od skargi, oraz ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Dysponuje także majątkiem pozwalającym na zdobycie środków finansowych np. w postaci wyższego czynszu najmu lub pożyczki. Skarżąca posiada dwie nieruchomości lokalowe i stałe dochody, a jej wydatki na utrzymanie mieszkania i leki nie przekraczają [...] zł miesięcznie. Należy zatem uznać, że skarżąca będzie w stanie ponieść koszty postępowania z własnych środków finansowych. Jednakże, w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, wnioskodawczyni będzie mogła żądać od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję, zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć Sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.