II SA/Sz 611/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...]r. J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ponieważ utrzymuje się z niskiej emerytury, która nie wystarcza na koszty utrzymania i leczenie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że mieszka z mężem a ich dochód miesięczny wynosi [...] zł i składa się z emerytury wnioskodawczyni ([...] zł) i jej męża ([...] zł), a także czynszu z wynajmu mieszkania ([...] zł). Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie o pow. [...] m² i nieruchomość rolną o pow. [...] arów, nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Na wezwanie Sądu, Skarżąca przedłożyła dowody potwierdzające wydatki za dostawę wody ([...] zł na kwartał), energii elektrycznej ([...] r.), telefon ([...] r.) i jeden paragon z apteki na kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni przedłożyła też kserokopię umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. W. o pow. [...] m² z której wynika, że właścicielem tego mieszkania jest mąż wnioskodawczyni, a czynsz najmu wynosi [...] zł miesięcznie. Ponadto dołączono kserokopię decyzji wymierzającej J. B. podatek rolny i podatek od nieruchomości za rok [...] r. w kwocie [...] zł oraz kserokopię decyzji wymierzającej J. B. podatek od nieruchomości za rok [...] r. w kwocie [...] zł. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw w którym wskazała, że nie mogła wcześniej na wezwanie Sądu ujawnić wszystkich swoich wydatków, ponieważ nie zbierała rachunków. Skarżąca podniosła, że rachunek za gaz kosztuje ją [...] zł miesięcznie. Ponadto wcześniej nie wskazała wydatku na zakup opału, który wykorzystuje do palenia w piecach a którego musi kupić [...] metrów, z czego metr kosztuje do [...] zł. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni, zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Z dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że J.B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem J. B. Małżeństwo mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m² oraz posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] arów. Utrzymują się z emerytury w wysokości [...] zł – skarżąca i [...] zł - mąż skarżącej. Ponadto małżeństwo osiąga dochód [...] zł z wynajmu mieszkania, stanowiącego własność J. B. Łącznie jest to kwota [...] zł. Miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania, po wliczeniu podanych przez skarżącą wydatków na gaz i opał, wynoszą ok. [...] zł. Dokonując analizy sytuacji w jakiej znajduje się skarżąca oraz wskazanych dochodów i wydatków jej oraz jej męża pozostającego z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym Sąd uznał, że nie uzasadnia ona przyznanie J. B. prawa pomocy. Ocena zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy następuje poprzez porównanie realnie istniejących możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy, do wysokości obciążeń finansowych ciążących na tej stronie w związku z toczącym się postępowaniem. Porównanie wysokości kwoty pozostającej do dyspozycji strony skarżącej po poniesieniu przez nią stałych miesięcznych kosztów utrzymania do wysokości poszczególnych kosztów sądowych, które strona może być zobowiązana ponieść w toku niniejszego postępowaniem oraz do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata wskazuje, że strona skarżąca ma realne możliwości poniesienia wszelkich kosztów niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja jest wyjątkowa i uzasadnia ustanowienie profesjonalnej pomocy prawnej oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W oparciu o złożone oświadczenia i przedstawione dokumenty nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.