II SA/Sz 611/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją nr [...] przyznał A.Ż. miesięczny dodatek służbowy ustalony przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej [...] zł miesięcznie za okres od [...]. Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. A.Ż. wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc, że przyznano mu dodatek służbowy w najniższej przewidzianej przepisami wysokości, co jest krzywdzące i niesprawiedliwe. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr[...] postanowieniem z dnia [...] stwierdził, na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i 2, art. 57 § 1 i 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja nr [...], zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania, została doręczona stronie w dniu 30 grudnia 2014 r. Termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 31 grudnia 2014 r. i upłynął z dniem 13 stycznia 2015 r (był to wtorek). Odwołanie zostało wniesione w dniu 14 stycznia 2015 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, a więc dzień po upływie terminu do wniesienia odwołania. Potwierdza to data nadania pisma widniejąca na kopercie w której odwołanie nadano, tj. 14 stycznia 2015 r. Zgodnie z art. 134 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - dalej "K.p.a." organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wobec stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ odwoławczy był zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego tę okoliczność. Uniemożliwiło to merytoryczne rozpoznanie odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie mjr A.Ż. wniósł o jego uchylenie i nakazanie rozpatrzenia odwołania. Skarżący wyjaśnił, że postanowienie nie ma podstawy prawnej, ponieważ odwołanie od decyzji organu I instancji zostało przez niego wniesione w dniu 13 stycznia 2015 r., tj. w ostatnim dniu terminu, a nie tak jak stwierdził organ II instancji w dniu 14 stycznia 2015 r. Skarżący oświadczył, że osobiście wysłał odwołanie listem poleconym w dniu 13 stycznia 2015 r., co potwierdza dołączona do skargi kopia potwierdzenia nadania przesyłki poleconej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [..] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, z uwagi na brak możliwości uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów. Zdaniem organu odwoławczego decydujące znaczenie w sprawie ma data stempla pocztowego umieszczona na kopercie w której odwołanie zostało nadane, tj. 14 stycznia 2015 r. Data ta jako data nadania przesyłki figuruje także w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Z informacji zawartych na stronie http://emonitoring.poczta-polska.pl jednoznacznie wynika, że nadanie przesyłki nr [...] przez skarżącego nastąpiło listem poleconym ekonomicznym w Urzędzie Pocztowym dnia 14 stycznia 2015 r. o godz. 10:25. Przeczy to twierdzeniom skarżącego, jakoby wysłał on odwołanie w dniu 13 stycznia 2015 r., tym bardziej, że do skargi nie dołączył oryginału potwierdzenia nadania, a jedynie kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez nieuprawnionego do dokonywania takich czynności, pracownika Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, dlatego wydanie zaskarżonego postanowienia było konieczne. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 22 maja 2015 r. skarżący przedłożył oryginał potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym odwołania od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny ma obowiązek badania zgodności zaskarżonych aktów organów administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponieważ przepis ten stanowił podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wyjaśnić należy, że regulacja ta wyznacza zakres postępowania organu II instancji określanego w doktrynie mianem wstępnego, rozpoczynającego działanie organu wyższego stopnia od badania zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Na tym etapie postępowania organ II instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie nie jest skuteczność doręczenia decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], ale zachowanie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Z akt sprawy - zwrotnego potwierdzenia odbioru - wynika, że decyzję organu I instancji skarżący ( ) odebrał w dniu 30 grudnia 2014 r. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie terminu, jak przyjmuje się w orzecznictwie, jest okolicznością obiektywną. W razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Stwierdzenie przekroczenia omawianego terminu nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W przedmiotowej sprawie termin, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. upływał zatem w dniu 13 stycznia 2015 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 14 stycznia 2015 r. Potwierdza to prezentata urzędu pocztowego umieszczona na kopercie, w której odwołanie nadano. Jednocześnie, mieć trzeba na uwadze, że skarżący dołączył do skargi, wniesionej za pośrednictwem organu odwoławczego, kopię dowodu nadania odwołania w dniu 13 stycznia 2015 r. Wobec zawartego w odpowiedzi na skargę zarzutu braku oryginału tego dowodu, na zarządzenie Sądu skarżący przedłożył oryginał dowodu nadania odwołania. Z dowodu tego wynika, że pismo to zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 13 stycznia 2015 r. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [..] nie dysponował dowodem, że odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 13 stycznia 2015 r., ale fakt posiadania przez skarżącego tego dowodu jest niezaprzeczalny. Okoliczność w jakiej dacie odwołanie zostało wniesione jest zatem sporna, gdyż z prezentaty znajdującej się na kopercie w której odwołanie nadano wynika, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego nastąpiło w dniu 14 stycznia 2015 r., a z dowodu nadania tej przesyłki przedłożonego przez skarżącego wynika, że oddanie pisma w placówce pocztowej nastąpiło w dniu 13 stycznia 2015 r. W aktualnym stanie sprawy zasadne jest zatem stwierdzenie, że ujawnił się istotny dla sprawy nowy dowód istniejący w dniu wydania postanowienia opartego o przepis art. 134, a nieznany organowi, który wydał postanowienie, co – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 126 K.p.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec powyższego należało uchylić zaskarżone postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy szczególności wyjaśni rozbieżności w dacie nadania odwołania wynikającej z prezentaty znajdującej się na kopercie oraz na dowodzie nadania przesyłki poleconej. Dopiero po wyjaśnieniu tej rozbieżności, np. w drodze stosownego postępowania reklamacyjnego, na podstawie całkowitej oceny materiału dowodnego, oceni czy odwołanie zostało wniesione w terminie i wyda rozstrzygnięcie stosowne do tego ustalenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.