II SA/Sz 612/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]7r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego oddala skargę M. M. i M. M. pismem z dnia [...]r. uzupełnionym następnie pismem M. M. z dnia [...]r. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z podaniem o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego dotyczącego prac na budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] należącego do S. B.– na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. Jednocześnie wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w w/w przedmiocie. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że nie brali udziału w postępowaniu, pomimo, że budynek S. B. jest w zabudowie bliźniaczej z Ich budynkiem oraz, że w projekcje zamiennym zatwierdzono odstępstwo polegające na zlokalizowaniu schodów żelbetonowych (trwale związanych z gruntem) w nieprzepisowej odległości ok. 2 m od granicy Ich działki, co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2004r. Nr 109, poz. 1156). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w związku z naruszeniem przepisów w/w rozporządzenia oraz wykonaniem okapu przekraczającego granicę posesji wnioskodawcy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na brzmienie art. 148 K.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w celu ustalenia terminu w którym strona dowiedziała się o decyzji zatwierdzającej projekt budowlany wezwał M, M. i M. M. do określania daty kiedy dowiedzieli się o decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwania pozostawił wniosek strony w zakresie wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że strona nie brała udziału w postępowaniu – bez rozpoznania. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia [...]r. w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w kwestii lokalizacji schodów żelbetonowych w nieprzepisowej odległości 2 metrów od granicy posesji M. M. i M. M. organ I instancji stwierdził, że obowiązujące wówczas przepisy ww. rozporządzenia dopuszczały pomniejszenie odległości schodów zewnętrznych od granicy działki budowlanej nie więcej niż o 1,3 m. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji stwierdził, że żądanie M. M. o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności związanych z wykonaniem okapu dachu przekraczającego granice nieruchomości wnioskodawcy - jest bezpodstawne, bowiem okoliczność ta zaistniała w [...]r., a podanie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o nowej okoliczności w sprawie. Od powyższej decyzji M. M. i M. M. złożyli odwołanie, w którym oświadczyli, że nigdy nie otrzymali decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego dla budynku S. B. Nadto poinformowali, że organ I instancji był informowany w piśmie z dnia [...]r. o nieprawidłowościach w budynku S. B. w zakresie wykonania żelbetonowych schodów oraz wskazali na istnienie innych nieprawidłowości w przedmiotowym projekcie. Dodatkowo odwołujący się oświadczyli w piśmie, że M. M. nigdy nie podnosił sprawy okapu, lecz kwestionował konstrukcje dachu i obróbek blacharskich. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji stwierdzając, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu art. 149 § 3 K.p.a. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji, po otrzymaniu wniosku o wznowienie postępowania mógł wydać alternatywnie dwa rodzaje rozstrzygnięć tj. postanowienie o wznowieniu postępowania lub decyzję o odmowie wznowienia postępowania . W pierwszej fazie rozpoznania podania następuje jedynie wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a zatem organ ogranicza się do badania jedynie formalnych podstaw wznowienia takich jak czy z żądaniem występuje strona, czy zachowała termin oraz czy powołuje się na ustawowe przesłanki wznowienia. I jeśli na tym etapie można odrzucić wniosek – organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku, gdy wniosek wymaga głębszego zbadania, obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o wznowieniu, a następnie decyzji na podstawie art. 151 K.p.a. Organ II instancji podkreślił, że z treści wniosku M, M, i M. M. nie wynika kiedy dowiedzieli się o decyzji zatwierdzającej S. B. projekt budowlany zamienny, jak również nie wynika to z akt sprawy. Następnie organ II instancji wskazał, że po analizie materiału dowodowego nie można stwierdzić, że zaistniały w niniejszej sprawie podstawy do odrzucenia podania o wznowienia postępowania. Nadto organ podał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że została ona wydana po merytorycznym ustosunkowaniu się organu I instancji do wskazanych we wniosku przesłanek wznowienia. W konsekwencji organ II instancji uznał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisu art. 149 § 3 K.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniosła S. B. Skarżąca wskazała, że rozbudowę budynku przy ul. [...] rozpoczęła w [...]r. na co wyraził zgodę ówczesny sąsiad. W czasie trwania budowy M. M. i M. M. nie mieszkali w sąsiednim budynku, więc nie mogli być stroną. Zamieszkali dopiero w [...] r. Budynek oddany został do użytku w dniu [...]r. Zdaniem skarżącej nie wystąpiła w sprawie przyczyna określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jak również nie znajduje uzasadnienia w sprawie żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. Nadto skarżąca wskazała, że organ administracji nie jest zobowiązany informować strony o toczących się postępowaniach. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zaprezentowane stanowisko i wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co też uczynił w stosunku do uczestników postępowania M. Na rozprawie w dniu [...]r. skarżąca poparła skargę oraz oświadczyła, że uczestnicy postępowania dowiedzieli się o decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany ze skierowanego do nich pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr[...], a zatem wniosek o wznowienie postępowania złożyli z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga S. B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ II instancji może wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części tj. w przypadku, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo nie przeprowadził przeważającej części tego postępowania, jak również w sytuacji, gdy postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. W ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo uznał, że organ rozpoznający podanie M. M. i M. M. o wznowienie winien najpierw wznowić postępowanie w tej sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję w oparciu o art. 151 K.p.a. Zatem decyzja organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art.. 149 § 3 K.p.a. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego regulujących wznowienie postępowania, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy M. M. i M. M. w dniu [...]r. wystąpili do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dotyczącego prac na budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] należącego do S. B. Domagając się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. jako przesłankę uzasadniającą wniosek wskazano okoliczność, że wnioskodawcy bez własnej winy nie brali udziału w toczącym się postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzją, a także podano, że ww. decyzja zatwierdzająca odstępstwo w projekcie budowlanym zamiennym polegające na zlokalizowaniu schodów w nieprzepisowej odległości od granicy działki sąsiedniej została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu, czyli, zdaniem wnioskodawców, bez odpowiedniej zgody Ministra Infrastruktury. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji, organ I instancji zobligowany był ocenić, w tzw. wstępnej fazie postępowania, czy podanie o wznowienie wniosła uprawniona do tego strona, czy podana przyczyna lub przyczyny wznowienia mieszczą się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz, czy został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie określony w art. 148 K.p.a. Ustalenie wszystkich powyższych przesłanek formalnych wznowienia pozwala organowi na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), zaś brak choćby jednej z nich uzasadnia wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Wnioskodawcy wskazali jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. Bezspornym jest, że M. M. i M. M. są od [...]r. właścicielami domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul.[...], a zatem bezspornym jest również, że są stroną w postępowaniu toczącym się w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla części budynku mieszkalnego należącej do skarżącej, zakończonego decyzją w [...]r. Z dniem nabycia prawa własności do przedmiotowego domu jednorodzinnego M. M. i M. M, nabyli ogół praw i obowiązków dotychczasowego właściciela tej nieruchomości i stali się stroną postępowania. W dalszej kolejności należało ustalić, czy zachowany został miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Zatem istotnym w sprawie, w odniesieniu do przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. na którą powołuje się w swoim wniosku strona, stało się ustalenie, kiedy M. M. i M. M. dowiedzieli się o decyzji z dnia [...]r. Kwestii tej organ I instancji nie wyjaśnił w postępowaniu. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby wskazaną decyzję wnioskodawcy otrzymali. Natomiast skarżąca na rozprawie w dniu [...]r. podała, że uczestnicy postępowania dowiedzieli się o decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien ustalić datę od kiedy strona dowiedziała się o decyzji biorąc pod uwagę złożone przez strony oświadczenia. Podkreślić przy tym należy, co również wskazał organ II instancji, że decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się tylko wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. W niniejszej sprawie tylko prawidłowe ustalenie ww. daty pozwolić mogło na zbadanie, czy podanie M. M. i M. M. o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 K.p.a. Brak oświadczenia strony w tym przedmiocie nie zwalnia organu od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo zauważył, że organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym, w jego wstępnej fazie, dokonał oceny przyczyn wznowienia. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ I instancji merytorycznie ustosunkował się do zarzutu naruszenia w projekcie budowlanym zamiennym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U Nr 109, poz. 1156 ze zm.) stwierdzając, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym zamiennym budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej należącym do S. B. w odniesieniu do lokalizacji żelbetonowych schodów trwale związanych z gruntem w nieprzepisowej odległości ok. 2 metrów od granicy sąsiedniej działki - nie nastąpiło naruszenie przepisów w/w rozporządzenia, albowiem przepisy powyższe dopuszczały takie odstępstwo. Tymczasem, jak wynika z przepisów proceduralnych, prowadzenie postępowania co do przyczyny wznowienia jest możliwe jedynie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w drugiej fazie tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 K.p.a. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ prowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Nadto wskazać należy, że strona wskazała dwie podstawy wznowienia przedmiotowego postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 4 (o której mowa wyżej) i art. 145 § 1 pkt 6. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 listopada 2006r. ustosunkował się wyłącznie do pierwszej, powoływanej przez stronę, przesłanki wznowienia, natomiast w ogóle nie odniósł się do żądania wznowienia postępowania na tej podstawie, że decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu i którą strona wyraźnie określiła w podaniu z dnia [...]r. o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu, organ I instancji jest związany wskazaną przez wnioskodawców podstawą wznowienia (art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.) i winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (wstępne) w przedmiocie dopuszczalności wznowienia postępowania na tej podstawie. Jednakże, jak wynika z akt sprawy organ I instancji jako drugą przesłankę wznowienia postępowania w w/w sprawie przyjął podstawę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i do tych okoliczności odniósł się w uzasadnieniu decyzji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ II instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 138 § 2 K.p.a. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak na wstępie.