II SA/Sz 614/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-11-03

Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na mocy wyroku sądu nakazującego jej opuszczenie tego lokalu, mimo przechowywania w nim rzeczy osobistych i sporadycznego pobytu za zgodą matki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło na mocy wyroku sądu nakazującego jego opuszczenie. Przechowywanie rzeczy osobistych i sporadyczne przebywanie w lokalu nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych, a decyzja o wymeldowaniu służy celom ewidencyjnym i powinna odzwierciedlać stan rzeczywisty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu S. G. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Postępowanie wszczęto z urzędu po otrzymaniu informacji o wyroku sądu nakazującym S. G. opuszczenie lokalu zajmowanego wspólnie z matką, W. L. Organy administracji ustaliły, że S. G. nie zamieszkuje w lokalu, mimo przechowywania tam rzeczy osobistych i posiadania kluczy. S. G. w odwołaniu twierdził, że jego centrum życiowe znajduje się w lokalu, a jego matka wyraziła zgodę na jego pobyt. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, opierając się na zeznaniach W. L. wskazujących, że S. G. opuścił lokal.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę. II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. P. S. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu S. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...], na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388 – t.j. ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu, na podstawie pisma Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych z dnia 21 października 2015 r., w którym wskazano, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt [...], na S. G. został nałożony obowiązek opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z W. L. Organ I instancji wyjaśnił, że ustalił w toku postępowania, iż S. G. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, przychodzi do niego kilka razy w miesiącu żeby odwiedzić swoją matkę W. L. Nie nocuje on także w tym lokalu, choć znajdują się w nim jego rzeczy osobiste, posiada klucze i ma do niego swobodny dostęp. Z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że S. G. zeznał w toku postępowania, iż zamieszkuje pod różnymi adresami w kraju i za granicą i nie potrafi wskazać jednego miejsca w którym zlokalizowane jest jego centrum życiowe. Jeżeli przebywa w S., zatrzymuje się u kolegi albo swojej dziewczyny. Wskazał, że nie może przebywać w lokalu przy ul. [...], ponieważ zgodnie z wyrokiem Sądu ma zakaz zbliżania się do matki i nakaz opuszczenia tego lokalu. S. G. zaznaczył, że po zakończeniu kary, co przypadnie za trzy lata, być może powróci do przedmiotowego lokalu, ale nie potrafi powiedzieć, co będzie za trzy lata. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że okoliczność, iż S. G. nie mieszka w przedmiotowym lokalu potwierdziła jego matka. Początkowo, w dniu 11 listopada 2015 r. zeznała, że syn od listopada 2015 r. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Następnie, w dniu 18 stycznia 2016 r. podała, że S. G. nie mieszka już w lokalu przy ul. [...] i nie zna ona aktualnego miejsca jego pobytu. Dalej organ wywodził, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] nałożył na S. G. zakaz kontaktowania się z W. L. wbrew jej woli, a także obowiązek opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania. Ponieważ S. G. nie mieszka w lokalu, który zgodnie z wyrokiem Sądu miał obowiązek opuścić, a nie dopełnił obowiązku wymeldowania się z tego lokalu stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, wydanie decyzji było uzasadnione. Organ wyjaśnił ponadto, że magazynowanie rzeczy osobistych i sporadyczne przebywanie w mieszkaniu nie może świadczyć o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu. W odwołaniu od tej decyzji S. G. wniósł o jej uchylenie jako nieuzasadnionej i pozbawionej podstaw faktycznych, a także prawnych. Oświadczył, że jego centrum życiowe znajduje się w lokalu, z którego został wymeldowany, ponieważ tam znajdują się jego wszystkie jego rzeczy osobiste, ma swobodny dostęp do tego lokalu i nocuje w nim. W lokalu tym przebywa za zgodą swojej mamy, która potrzebuje pomocy w wykonywaniu różnych codziennych czynności. Sytuacja taka miała miejsce za zgodą W. L. i na jej prośbę zarówno w chwili wydania decyzji jak i w momencie wniesienia odwołania, a ustalenia organu wynikły z nieporozumienia lub niezrozumienia zeznań odwołującego się i jego matki, która nigdy nie złożyła wniosku o wymeldowanie. Skarżący wyjaśnił, że jego matka początkowo, zgodnie z prawdą zeznała, że zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu, ale potem zmieniła zeznanie, gdyż myślała, że jest to na jego korzyść. Pozostawała bowiem, podobnie jak on, w błędnym przeświadczeniu, że wyrok karny zakazuje synowi przebywania w lokalu nawet za jej zgodą. Skarżący podkreślił, że w lokalu przebywał z zamiarem stałego pobytu i nie ma innego miejsca, w którym na stałe mógłby zamieszkać oraz, że nawet jeżeli na jakiś czas opuszczał lokal, nie na stałe, w lokalu tym przechowywał wszystkie swoje osobiste rzeczy, potrzebne do codziennych czynności. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że stosownie do art. 35 ustawy organy gminy wydają na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego, trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie, wziął pod uwagę fakt, iż przeciwko S. G. toczyło się postępowanie karne, zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy wyroku, w którym nałożono na skarżącego obowiązek opuszczenia zajmowanego wspólnie z W. L. lokalu. Wojewoda przeanalizował również złożone w toku postępowania administracyjnego przez S. G. i W. L. zeznania i opierając się na oświadczeniu W. L., która w dniu 18 stycznia 2016 r. zeznała do protokołu, że skarżący nie mieszka już w lokalu przy ul. [...], uznał że decyzja Prezydenta Miasta jest zasadna. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja o wymeldowaniu przyczynia się wyłącznie do uporządkowania i zaktualizowania ewidencji ludności i nie ma żadnego wpływu na zakres praw, przysługujących osobie wymeldowanej na gruncie prawa cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., S. G. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody wywodząc, że organ ten nieprawidłowo zastosował art. 35 ustawy o ewidencji ludności, gdyż nie zaistniały przesłanki do zastosowania tego przepisu. Skarżący podniósł, że jego centrum życiowe w dalszym ciągu znajduje się w lokalu przy ul. [...], znajdują się tam jego rzeczy osobiste, ma do niego swobodny dostęp za zgodą W. L., która nigdy nie wnosiła o wymeldowanie go. Podkreślił, że przebywa w lokalu z zamiarem stałego pobytu i nie ma innego miejsca, w którym mógłby zamieszkać. W. L. w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. wskazała, że S. G. aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym w N., gdzie odbywa karę i oczekuje na leczenie odwykowe. Wojewoda w odpowiedzi na skargę potrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wyjaśnił, że po opuszczeniu zakładu karnego zamierza on powrócić do lokalu przy ul. [..], natomiast uczestniczka postepowania – W. L. oświadczyła, że chciałaby aby syn nie mieszkał razem z nią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 – j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu S. G. z pobytu stałego w lokalu położonym w S. przy ul. [..]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że od dnia 1 marca 2015 r. sprawy związane z zameldowaniem i wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego reguluje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.). Stosownie do art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Rzeczą organów obu instancji było zatem ustalenie, czy zachodziły określone w cytowanych wyżej przepisach przesłanki do wymeldowania skarżącego. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu, w związku z powzięciem informacji o treści wyroku nakazującego skarżącemu opuszczenie lokalu zajmowanego wspólnie z W. L. W toku tego postępowania organ I instancji przesłuchał zarówno skarżącego jak i jego matkę i na podstawie zeznań przez nich złożonych uznał, że S. G. opuścił lokal i w nim nie zamieszkuje. W ocenie sądu ustalenia te są prawidłowe. Z zeznań W. L. złożonych w dniu 18 grudnia 2015 r. wynika, że S. G. opuścił lokal w lipcu 2015 r., a następnie wprowadził się na początku listopada 2015 r. Następnie jednak składając zeznania w dniu 18 stycznia 2015 r. ww. podała, że S. G. ponownie opuścił lokal i nie wie, gdzie zamieszkuje. Potwierdziła, że syn przychodzi na jej prośbę, aby pomóc w przynoszeniu węgla na trzecie piętro. Z kolei S. G. w dniu 21 grudnia 2015 r. potwierdził okoliczność, iż z lokalu się wyprowadził, nie przebywa w nim na stałe, nie nocuje, chociaż znajdują się tam należące do niego przedmioty. Skarżący wskazał, że nie może mieszkać w lokalu ponieważ do jego opuszczenia obliguje go wyrok sądu. Organy obu instancji dokonały zatem trafnej analizy i oceny materiału dowodowego, uznając, że skarżący opuścił lokal i w nim nie przebywa. Wynika to przede wszystkim z zeznań złożonych zarówno przez W. L. jak i samego skarżącego. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, iż skarżący przechowuje w mieszkaniu matki swoje rzeczy osobiste, podobnie jak bez znaczenia jest deklarowana przez skarżącego chęć powrotu do lokalu po opuszczeniu zakładu karnego. Decydujące znaczenie w tej sprawie ma bowiem fakt, iż skarżący został zobowiązany do opuszczenia lokalu wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Oczywistym zatem jest, że skarżący w lokalu tym zgodnie z prawem przebywać nie może przynajmniej do zakończenia okresu próby, o którym mowa w pkt II wyroku z dnia [...] r. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, iż zeznania złożone przez W. L. miały na celu ochronę jego osoby przed negatywnymi konsekwencjami przebywania w lokalu wbrew nakazowi jego opuszczenia. W. L. została bowiem pouczona o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, a jej oświadczenia składane w dniach 18 grudnia 2015 r. i 18 stycznia 2016 r. są spójne i jednoznacznie świadczą o tym, że skarżący opuścił lokal. Końcowo należy przyznać rację Wojewodzie, iż zameldowanie służy przede wszystkim celom ewidencyjnym i powinno odzwierciedlać stan rzeczywisty. W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając aby zaskarżona decyzja naruszała prawo sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło