II SA/Sz 615/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-11-07
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia o zgodności budowy obiektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy wniosek dotyczy wiaty gastronomicznej, a organ interpretuje ją jako werandę i wydaje postanowienie o odmowie na tej podstawie?Ratio decidendi
Organ administracji jest związany treścią wniosku o wydanie zaświadczenia i nie może samodzielnie zmieniać jego przedmiotu. Wydanie postanowienia o odmowie na podstawie innej kwalifikacji obiektu niż wskazana we wniosku stanowi naruszenie prawa. W przypadku wniosku o zaświadczenie dotyczące wiaty gastronomicznej, organ nie może odmówić wydania zaświadczenia, powołując się na niezgodność z planem dotyczącą werandy, jeśli wiata nie jest objęta ograniczeniami planu miejscowego.Stan faktyczny
Skarżąca M. D.-Z. złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy wiaty gastronomicznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, kwalifikując obiekt jako werandę i wskazując na niezgodność z planem. Organ odwoławczy uchylił postanowienie I instancji, potwierdzając, że obiekt jest wiatą, ale również odmówił wydania zaświadczenia z powodu przekroczenia linii zabudowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa poprzez niezgodne z wnioskiem orzeczenie oraz nierówne traktowanie w porównaniu do innych podobnych obiektów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Świnoujście i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. D.-Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. D.-Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2023 r., znak: [...], na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – j.t.), dalej jako "k.p.a.", Prezydent Miasta Świnoujście, odmówił A. D., T. D. i M. D., reprezentowanym przez J. D., dalej jako "strony", wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zadaszenia ogródka restauracyjnego (werandy) przy budynku handlowo - usługowym [...], na działce nr [...], w obrębie 0002 Ś., przy ul. [...] w Ś..
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że dla terenu działki nr [...] w obrębie 0002 Ś. obowiązują ustalenia uchwały nr [...] Rady Miasta Ś. z dnia 7 maja 2010 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś., obejmującego obszar Dzielnicy N. Ś.. Publikacja w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. z dnia 28 czerwca 2010 r. Nr [...], poz. 1146. Teren działki nr [...] w obrębie 0002 Ś. podlega zapisom dla terenu elementarnego 60 UH,UG - zabudowa usługowa handlu i gastronomii.
Organ wyjaśnił, że rysunek planu wyznacza obowiązującą linię zabudowy, należy przez to rozumieć linię wyznaczającą położenie lica budynku i ograniczającą obszar dopuszczalnego usytuowania budynku, poza którą lokalizacja budynków jest niedopuszczalna. Zgodnie z definicją uchwały, linia jest jednocześnie linią nieprzekraczalną dla dobudowywanych części budynku. Dla obowiązującej linii zabudowy dopuszczalne jest max.1,5-metrowe przekroczenie kubaturowymi elementami elewacji o szerokości do 25% łącznej szerokości ściany. Wskazane we wniosku (wg załączonych zdjęć) zadaszenie podparte na słupach nie mieści się we wskazanych dopuszczalnych parametrach i znacznie je przekracza.
Organ I instancji podał, że na terenie działki nie występuje oznaczenie "nieprzekraczalnej linii zabudowy elementów wysuniętych poza lico budynku", co oznacza brak możliwości realizacji zadaszenia o charakterze werandy otwartej. Jednocześnie zdaniem organu nie zostały spełnione wymogi planu dotyczące maksymalnej powierzchni zabudowy terenu. Zgodnie z ustaleniami uchwały (§ 3 pkt 4), do powierzchni zabudowy wlicza się powierzchnie elementów budynku między innymi, takich jak werandy otwarte i oszklone oraz przybudowane szklarnie (ogrody zimowe), garaże lub wiaty garażowe - stanowiące integralną część budynku.
W ocenie organu, wskazane na zdjęciach zadaszenie ma charakter werandy otwartej, wobec tego zwiększa powierzchnię zabudowy terenu inwestycji. Organ wskazał także, że we wniosku nie przedstawiono danych odnoszących się do współczynników zabudowy, dlatego na potrzeby opinii przeanalizowano dane z ewidencji gruntów i budynków i stwierdzono, że dopuszczona planem powierzchnia zabudowy dla inwestycji została prawie całkowicie wykorzystana przez istniejącą zabudowę (rezerwa wynosi ok. 1 %). W tej sytuacji wnioskowane zadaszenie na działce nr [...] powoduje przekroczenie dopuszczalnych wskaźników w zakresie powierzchni zabudowy. Wobec powyższych ustaleń planu, organ I instancji uznał, że realizacja zamierzenia polegającego na rozbudowie budynku o werandę nie jest zgodna z planem i wydanie zaświadczenia o zgodności z planem nie jest możliwe.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli A. D., T. D. oraz [...] - reprezentowani przez J. D.. Na wstępie strony wskazały, że postanowienie nie odnosi się do stanu faktycznego i przepisów prawa, albowiem sprawa została rozpatrzona niezgodnie ze złożonym wnioskiem w przedmiocie kwalifikacji "obiektu i tematu". Ponadto, w ich ocenie, postanowienie wydane zostało w oparciu o własną, swobodną interpretację organu dla inwestycji już istniejącej, a postanowienie zawiera uzasadnienie nie znajdujące oparcia w przepisach prawa lokalnego i powszechnie obowiązującego w temacie linii zabudowy, czy powierzchni zabudowy w odniesieniu do faktycznego zakresu inwestycji.
Dalej strony podały, że w dniu 11 grudnia 2023 r. złożyły wniosek o "wydanie zaświadczenia o zgodności budowy zadaszenia ogródków gastronomicznych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie postanowienia PINB.5160.25.2023.KK, zatem zgodnie z kwalifikacją obiektu jako wiaty. Kwalifikacja obiektu nastąpiła już zatem w postępowaniu organu nadzoru budowlanego, a przedmiotem inwestycji była budowa odrębnego obiektu budowlanego jakim jest wiata. Ponadto podnieśli, że przepisy prawa budowlanego nie posługują się pojęciem "werandy". Zapisy ustawy posługują się pojęciem wiaty, ganku, czy oranżerii (ogrodu zimowego), bez ich definicji ustawowych, a celem ich wprowadzenia jest określenie obowiązków dla inwestorów dla ich zamierzeń inwestycyjnych (art. 29 i 39 ustawy Prawo budowlane). Gdyby zatem przedmiotem inwestycji była "budowa werandy", jak to, określono w postanowieniu Prezydenta Miasta Świnoujście, przedmiotem legalizacji przez PINB, byłaby rozbudowa budynku usługowo - gastronomicznego o to pomieszczenie.
Strony wyjaśniły, że w słownikowej definicji werandy zawarto zapis, że jest to "dobudówka, najczęściej drewniane lub murowane pomieszczenie, otwarte lub oszklone, przykryte dachem, umieszczone przed wejściem do budynku albo przy innej elewacji. Weranda jest pomieszczeniem o funkcji wypoczynkowej, stawianym najczęściej przy budynkach mieszkalnych na terenach wiejskich i podmiejskich (https://pl.wikipedia.org/wiki/Weranda). Wówczas, jak wywodziły strony, dokonana przez Prezydenta Miasta Świnoujście obszerna analiza zgodności budowy z ustaleniami planu co do powierzchni zabudowy, czy obowiązujących linii zabudowy znalazłaby uzasadnienie. Tymczasem budowa odrębnego obiektu - zadaszenia w formie wiaty nad ogródkiem gastronomicznym - nie jest sprzeczna co do funkcji z ustaleniami obowiązującego planu (jednostka 60 UH, UG zabudowa usługowa handlu i gastronomii). Budowa tej wiaty, zdaniem skarżących, nie powoduje także zwiększenia powierzchni zabudowy w rozumieniu przepisów powszechnych i definicji zawartych w planie i nie jest też budynkiem wyznaczającym obowiązującą linię zabudowy. W art. 29 ustawy Prawo budowlane ustawodawca posługuje się co prawda pojęciem powierzchni zabudowy wiaty, jednakże jest to pojęcie zawarte jedynie dla potrzeb określenia granic obowiązków inwestora, tj. określenia obowiązku zgłoszenia, uzyskania pozwolenia na budowę lub zwolnienia z tych obowiązków. Nie jest to pojęcie tożsame z powierzchnią zabudowy jaką pojmuje się w rozumieniu budynków.
Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 2 planu (uchwała [...]) i zawartą w nim definicją obowiązującej linii zabudowy określoną w tym planie, linię tę wyznacza lico budynku. Wiata, której dotyczy wniosek, nie stanowi lica budynku.
Strony wskazały także, że zgodnie z § 3 ust. 4 planu i zawartą w nim definicją powierzchni zabudowy, powierzchnię tę wyznacza rzut skrajnego obrysu budynku powyżej poziomu terenu. W pkt "c" doszczegółowiono zakres elementów budynku, jakie należy brać pod uwagę w określeniu powierzchni zabudowy w rozumieniu planu. Poza elementami bezpośrednio wynikającymi z ukształtowania bryły budynku (prześwity, loggie, itp.) wskazano na elementy integralne z budynkiem wyliczając konkretnie: werandy, szklarnie (ogrody zimowe), garaże lub wiaty garażowe. W pkt "d" określono natomiast, że do tej powierzchni nie zaliczają się: osłony przeciwsłoneczne, daszki. Wiata, której dotyczy wniosek, zdaniem skarżących nie stanowi werandy, szklarni, ogrodu zimowego, czy też wiaty garażowej. Jej budowa nie narusza zatem ustaleń określonych w § 3 ust. 4 pkt c planu. Wykonana wiata, sama w sobie (zgodnie z pojęciem wiaty) stanowi dach/daszek wsparty na słupkach, a jej funkcją jest osłona przed słońcem (na co wskazuje lekkie ruchome pokrycie na przedmiotowym daszku z tkaniny, w formie chowanych rolet rzymskich.
Podsumowując, strony wskazały, że wybudowana wiata jest zgodna z ustaleniami § 3 ust. 4 pkt d planu miejscowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, postanowieniem z dnia 3 czerwca 2024 r., nr SKO.Ma.505/368/24, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 2 k.p.a., uchyliło w całości zaskarżone postanowienie ze względu na wadliwość opisu przedmiotu odmowy wydania zaświadczenia i odmówiło wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zadaszenia ogródka restauracyjnego (wiaty gastronomicznej) przy budynku handlowo - usługowym [...] na działce nr [...] w obrębie 0002 Ś. przy ul. [...] w Ś..
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zażalenie co do istoty nie jest zasadne, a rozumowanie skarżących tylko częściowo prawidłowe.
Kolegium stwierdziło, że wnioskowane zamierzenie legalizacyjne, w postaci budowy wiaty gastronomicznej nie jest zgodne z postanowieniami planu miejscowego. Organ odwoławczy zgodził się ze skarżącymi, że przedmiotem wydania zaświadczenia jest wiata w tym przypadku pełniąca funkcję gastronomiczną, nie zaś weranda i organ wydający zaświadczenie związany jest treścią wniosku i przyjętym przez wnioskodawcę nazewnictwem o to zaświadczenie i jeżeli twierdzi, że przedmiotem zaświadczenia jest faktycznie weranda, nie zaś wiata, to powinien odmówić wydania zaświadczenia dla wiaty, a dopiero w uzasadnieniu wskazać, że według organu wiata jest werandą.
Tymczasem organ I instancji w sentencji już na wstępie wyraźnie odmówił wydania zaświadczenia dla werandy, uznając że legalizowana zabudowa to weranda.
W ocenie organu odwoławczego, zabudowa, której dotyczy postępowanie legalizacyjne, pomimo braku definicji legalnej zarówno wiaty, jak i werandy stanowi jednak wiatę, w tym przypadku wiatę służącą zadaszeniu części gruntu przewidzianego do świadczenia usług gastronomicznych. Pojęcie werandy jest zdecydowanie węższe w tym także gabarytowo i służy ona ze swej istoty głównie celom mieszkalnym i rekreacyjnym. Taka też, jak wskazało Kolegium, argumentacja została przyjęta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu w wydanym postanowieniu z dnia 25 października 2023 r. znak: PINB.5160.25.2023.KK., w którym organ nadzoru budowlanego wprost posługuje się pojęciem wiaty, nie zaś werandy.
Biorąc pod uwagę cechy legalizowanej zabudowy, jej gabaryty oraz funkcję, Kolegium podzieliło pogląd skarżących, że przedmiotowy obiekt pozostaje wiatą - nie werandą. Do wiaty nie znajduje zastosowania postanowienie § 3 pkt 4 lit c planu miejscowego, w myśl którego do powierzchni zabudowy wlicza się powierzchnie elementów budynku: prześwity, przejścia i przejazdy (bramy), nadwieszone części budynku powyżej parteru, ganki, loggie wgłębne (cofnięte) i loggio-balkony przystawiane, werandy otwarte i oszklone oraz przybudowane szklarnie (ogrody zimowe), garaże lub wiaty garażowe - stanowiące integralną część budynku.
Z wykładni tego postanowienia planu wynika, jak wskazał organ odwoławczy, że powierzchnia przedmiotowej wiaty wliczana byłaby do powierzchni zabudowy jedynie, gdyby owa wiata była wiatą garażową i to nie wolnostojącą, a jak wiadomo taką przedmiotowy obiekt nie jest. Pogląd zatem organu I instancji, że legalizowana zabudowa nie jest zgodna z postanowieniem § 3 pkt 4 lit c planu, w ocenie Kolegium, jest błędny. Jednocześnie pogląd skarżących, jakoby wiata gastronomiczna mieściła się w katalogu ujętym w § 3 pkt 4 lit d planu, zdaniem Kolegium, jest również błędny, albowiem obiekt ten nie stanowi żadnego obiektu wskazanego w tym przepisie.
Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienia § 3 pkt 4 planu miejscowego mają charakter katalogu zamkniętego (numerus clausus) i zawierają wszystkie enumeratywnie wskazane rodzaje obiektów budowlanych. Skoro zatem wiata inna jak garażowa nie mieści się w postanowieniu § 3 pkt 4 planu, to ograniczenie dla takiej wiaty w postaci wskaźnika zabudowy nie istnieje. De lege ferenda ustawodawca miejscowy jeżeli zamierza na przyszłość ograniczyć posadowienie wiat innych niż garażowe powinien rozważyć kwestie zmiany planu.
Kolegium podkreśliło obowiązującą regułę interpretacyjną, że nie można odmówić pozwolenia na budowę z powodu braku precyzji, czy niejasności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ zauważył jednak, że legalizowana zabudowa musi pozostawać także w zgodzie dopuszczalną linią zabudowy dla tego terenu oznaczonego na planie jako 60 UH,UG.
W myśl § 3 pkt 2 postanowień uchwały planistycznej obowiązująca linia zabudowy to - linia wyznaczająca położenie lica budynku;
dopuszczalne max. 1,5-metrowe przekroczenie kubaturowymi elementami elewacji o szerokości do 25% łącznej szerokości ściany;
dopuszcza się wysunięcie bryły od poziomu I piętra o 0,8 m, z wyjątkiem wielkości innych, określonych w ustaleniach szczegółowych;
linia jest jednocześnie linią nieprzekraczalną dla dobudowywanych części budynku
O ile zatem, w ocenie organu odwoławczego, skarżący mają rację, że legalizowana wiata nie przekracza lica budynku, ponieważ lico tego budynku wyznacza jego frontowa ściana, a sama wiata licuje się z linią posadowienia tej ściany, to stara się nie dostrzegać, że plan reguluje nie tylko zabudowę do lica budynku, ale także wewnątrz granicy terenu zainwestowania. Przedmiotowy obiekt budowlany w postaci budynku przyjmuje bowiem kształt litery E, zaś wewnętrzny teren tego gruntu ograniczony jest także obowiązującą linią zabudowy, która jest jednocześnie linią nieprzekraczalną dla dobudowywanych części budynku - arkusz nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta Ś. z dnia 7 maja 2010 r str. 189. Wyznaczonej linii zabudowy nie można przekraczać jakąkolwiek zabudową na całej długości tego budynku, a nie tylko jego lica.
Zdaniem Kolegium, nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że legalizowana wiata zdecydowanie przekracza tą linię i stanowi dobudowaną część do budynku wspartą w najniższych jej punktach na stalowych zabetonowanych do podłoża wspornikach słupowych licujących z licem tego budynku. Jednocześnie "gołym okiem" widać także z dokumentacji fotograficznej tego terenu dla osób, którym obca jest topografia Miasta Ś., że posadowiona wiata nie spełnia możliwych odstępstw dopuszczalnych postanowieniami § 3 pkt 2 lit. a i b przedmiotowej uchwały planistycznej.
Z tych też względów mając na uwadze, że legalizowana zabudowa nie jest zgodna z postanowieniami § 3 pkt 2 lit. c uchwały planistycznej, wydanie zaświadczenia o odmowie okazało się zasadne. Jednocześnie mając na uwadze okoliczność, że Prezydent Miasta Świnoujście orzekł o odmowie wydania zaświadczenia dla zamierzenia inwestycyjnego opisanego przez siebie jako weranda, gdy tymczasem wniosek dotyczył wiaty, organ odwoławczy korzystając ze swoich uprawnień reformatoryjnych, uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie opisu przedmiotu zaświadczenia i orzekł zgodnie z wnioskiem o wydanie tego zaświadczenia dla wiaty.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia M. D., dalej jako: "skarżąca", wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., poprzez orzeczenie niezgodne z treścią wniosku oraz art. 8 § 1 k.p.a. przez naruszenie zasady równego traktowania, tj. stanowiska negatywnego (odmowa wydania zaświadczenia), wobec realizacji analogicznych obiektów budowlanych, w ramach tego samego planu i tożsamych jego zapisów przez inne podmioty, dokonujące zgłoszenia wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że treścią wniosku o wydanie zaświadczenia było poświadczenie przez organ planistyczny zgodności zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie postanowienia PINB.5160.25.2023.KK, zgodnie z kwalifikacją obiektu jako wiaty. Kwalifikacja obiektu nastąpiła w postępowaniu organu nadzoru budowlanego, a przedmiotem inwestycji była budowa odrębnego obiektu budowlanego jakim jest wiata. We wniosku wyraźnie określono cel jego złożenia. Tymczasem organy obu instancji wydały postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o "zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego". Jednocześnie organy nie uzasadniły dlaczego pomimo wyraźnej treści wniosku, podpartego postanowieniem PINB, orzekły w temacie "zamierzonego sposobu użytkowania obiektu".
Skarżąca wskazała ponadto, że wybudowana wiata nie stanowi dodatkowej części budynku. Wizualnie wypełnia przestrzeń pomiędzy ścianami budynku, ale nie jest jego dobudowanym elementem. Stanowi ona samodzielny obiekt budowlany, zaś uzasadnienie odmowy wydania zaświadczenia nie może być oparte na argumentacji wrażeń wizualnych "na oko", o których wypowiedziało się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Natomiast zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem przez sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga jest zasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia go poprzedzającego wykazała, że akty te naruszają prawo w istotnym stopniu.
Przedmiotem skargi uczyniono postanowienie SKO w Szczecinie, odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia.
W myśl art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Stosownie natomiast do art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca ma interes prawny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia, bowiem konieczność uzyskania takiego zaświadczenia wynika z postępowania legalizacyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 – j.t.), dalej jako "u.p.b.", przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świnoujściu i obowiązku nałożonego postanowieniem tego organu z dnia 25 października 2023 r. znak: PINB.5160.25.2023.KK.
Organy obu instancji odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zadaszenia ogródka restauracyjnego (początkowo werandy – organ I instancji, następnie wiaty gastronomicznej – organ II instancji), przy budynku handlowo - usługowym [...], na działce nr [...], w obrębie 0002 Ś., przy ul. [...], w Ś..
Należy wyjaśnić, że postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Ten szczególny charakter przejawia się zwłaszcza w tym, że w ramach tego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu i poświadczenie faktów lub stanów prawnych, wynikających z dokumentów będących w jego dyspozycji i wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Ewentualnie wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, jeżeli z będących w posiadaniu organu dokumentów wynika, iż potwierdzenie stanu, którego domaga się strona nie jest możliwe.
W przypadku zaświadczeń wydawanych na potrzeby postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem zaświadczenia o żądanej treści albo postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., w celu ustalenia istotnych z uwagi na regulacje obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego parametrów i funkcji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a w konsekwencji stwierdzenia, czy wybudowany samowolnie obiekt jest zgodny z ustaleniami planu.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że organ jest związany treścią wniosku o wydanie zaświadczenia, co oznacza, że organ nie może samodzielnie modyfikować treści żądania, w szczególności określać, czego ten wniosek dotyczy. Nawet zatem jeżeli strona wniosek sformułowała wadliwie obowiązkiem organu jest bądź dążenie do ustalenia oczekiwanej treści wniosku (wezwanie strony do jego sprecyzowania), bądź rozpoznanie go zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.
W badanej sprawie żądanie skarżącej zostało wyartykułowane w sposób jasny – oczekiwała ona wydania zaświadczenia i poświadczenia zgodności zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem organy obu instancji wydały postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o "zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego". Żaden z organów rozpatrujących sprawę jednocześnie nie uzasadnił dlaczego pomimo wyraźnej treści wniosku, podpartego postanowieniem PINB, orzekł w zakresie "zamierzonego sposobu użytkowania obiektu". Takie działanie jest, zdaniem Sądu nieprawidłowe i nie odpowiada na wniosek skarżącej, na co zresztą zasadnie zwrócono uwagę w skardze. Skarżąca bowiem nie domagała się zaświadczenia o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania wiaty – obiektu już istniejącego, którego przeznaczenie i sposób użytkowania jest wiadomy, ale jak wyżej wskazano, zgodności budowy wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Doszło zatem do nieuprawnionej modyfikacji przedmiotu wniosku, a w konsekwencji wydania zaświadczenia o treści nieodpowiadającej żądaniu skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło