II SA/Sz 616/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-10-30

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca dom jednorodzinny, mieszkanie, stały miesięczny dochód z emerytury oraz dochód z wynajmu pokoi, a także zdolność do spłaty rat i ponoszenia opłat za utrzymanie mieszkania syna, może zostać uznana za osobę ubogą kwalifikującą się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni, pomimo posiadania osób na utrzymaniu, dysponuje znacznym majątkiem (dom, mieszkanie) oraz stabilnymi dochodami (emerytura, wynajem pokoi), które pozwalają jej na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób dostateczny swojej trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G. A. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia. Wnioskodawczyni wskazała, że na utrzymaniu ma córkę studentkę i matkę. Posiada dom i mieszkanie, a jej dochody to emerytura, emerytura matki, alimenty od ojca córki oraz dochód z wynajmu pokoi. Sąd wezwał ją do przedstawienia dodatkowych dowodów dotyczących dochodów i wydatków. Po analizie przedłożonych dokumentów, sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych G. A. R. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ogrodzenia, wybudowanego przez W. i S. C. na granicy działek nr [...], przy ul. [...] w K. oraz odmawiającą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ww. płotu, złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie stać Jej na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Na utrzymaniu ma córkę, która jest studentką P. S.. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje oprócz córki matka skarżącej H. B. Wnioskodawczyni posiada 5/6 części domu jednorodzinnego i mieszkanie o pow. 64 m2. Na miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni składa się Jej emerytura w wysokości 1.220 zł oraz emerytura matki w kwocie 1.300 zł, córka otrzymuje alimenty w wysokości 250 zł, nadto G. R. uzyskuje dochód z wynajmu pokoi, którego wysokość określiła na 6000 zł brutto. Pismem z dnia 7 października 2008 r. wnioskodawczyni została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość emerytury skarżącej i H. B. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - decyzji dot. podatku od nieruchomości, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, dot. mieszkania o pow. 64 m2, - zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiąganych z wynajmu pokoi, - dowodów potwierdzających zakup lekarstw w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy córka otrzymuje stypendium socjalne bądź naukowe pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała wyciąg z konta syna P. B., z którego wynika, że wpływa na nie świadczenie ZUS w wysokości 1.221 zł miesięcznie, które G. R. wskazuje jako swoją emeryturę, wyciąg z konta H. B. potwierdzający wysokość emerytury w kwocie 1.302 zł netto, decyzję dot. podatku od nieruchomości., rachunki za prąd obejmujące sezon letni na kwotę średnio 250 zł, oraz rachunek od lutego do marca na łączną kwotę 560 zł, co miesięcznie daje kwotę ok. 110 zł, rachunki za gaz w średniej wysokości ok. 30 zł za miesiąc oraz za ścieki i wodę w kwocie 599 zł w sezonie letnim. Odnośnie mieszkania położonego w K. przy ul. [...], wskazała, że zamieszkuje w nim syn i dołączyła kopię opłat ponoszonych na jego utrzymanie. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe . Przede wszystkim trzeba podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów prowadzenia procesu sądowego jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową wnioskodawcy lecz również jego stanem majątkowym. Skarżąca posiada dom mieszkalny i mieszkanie, ma stały miesięczny dochód i dochód z prowadzonej przez działalności gospodarczej, stać Ją na spłatę rat w wysokości ok. 2000zł i ponoszenie opłat utrzymania mieszkania za syna, a zatem nie można zaliczyć Jej do osób ubogich. W tej sytuacji zdaniem Sądu skarżąca w obecnej sytuacji majątkowej i materialnej jest w stanie ponieść koszty sądowe niniejszej sprawy, które na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu w wysokości 500zł. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w sposób dostatecznie przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby Ją do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło