II SA/Sz 619/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi A. H. i P. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia [..] r., Nr[..] , wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.), Prezydent Miasta [...] wniósł sprzeciw od dokonanego przez A. i P. H. w dniu [..] r. zgłoszenia zamiaru wykonania remontu pokrycia dachowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [..] w [..]. W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, iż zgłoszenie wnioskodawców nie czyniło zadość wymaganiom określonym w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z czym postanowieniem z dnia [..] r. nałożył na inwestora obowiązek jego uzupełnienia o brakujące elementy, w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Postanowienie to zostało wysłane na adres inwestora podany w zgłoszeniu. Z powodu niemożności doręczenia powyższego postanowienia w sposób określony w art. 42 i 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, doręczenia dokonano w sposób określony w art. 44 K.p.a., a pismo pozostawiono w aktach sprawy. W związku z tym, iż w określonym przez organ terminie, zgłoszenia nie uzupełniono organ wniósł sprzeciw. W odwołaniu od powyższej decyzji . i P. . wnieśli o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania zarzucili decyzji naruszenie art. 30 ustawy Prawo budowlane i art. 42, 43 i 44 K.p.a. Wskazali też, że w terminie 30 dni od złożenia w organie zgłoszenia tj. w dniu 23 lutego 2010 r. nie doręczono im ani zobowiązania do uzupełnienia braków zgłoszenia ani sprzeciwu. Sprzeciw zatem z dnia 7 kwietnia 2010 r., doręczony wnioskodawcom w dniu 23 kwietnia 2010 r. jest niedopuszczalny i spóźniony. Poza tym odwołujący zarzucili organowi, iż nie skontaktował się z nimi telefonicznie mimo, iż w zawiadomieniu podali swój numer telefonu. A. i P. H. podkreślili, że postanowienie o uzupełnieniu zawiadomienia, jak i sprzeciw aby mogły wywrzeć zamierzony skutek prawny, powinny być doręczone stronie w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia. Decyzją z dnia 26 maja 2010 r., Nr K-I.I-EK-7111-57/10, Wojewoda [..] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, budowa i wykonanie robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, wymienione w art. 29 tej ustawy, wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do ich wykonania, nie można przystąpić przed upływem 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia. Taki okres ustawodawca zagwarantował organowi na wniesienie ewentualnego sprzeciwu. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice lub rysunki, uzgodnienia. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż skoro inwestor wezwany do usunięcia braków zgłoszenia, nie usunął tych braków, organ I instancji zasadnie wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że zgłoszenie dokonane przez inwestora o przystąpieniu do wykonania robót nie jest zwykłą formalnością porządkową lecz ma charakter procesowy - jest bowiem formą wszczęcia postępowania administracyjnego. W trakcie tego postępowania organ winien ustalić czy zamierzone roboty mogą być realizowane czy zostanie wniesiony sprzeciw. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, iż w sytuacji gdy w myśl art. 30 ust. 2 prawa budowlanego organ nałoży na zgłaszającego, obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5) rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w przypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia terminu wyznaczonego postanowieniem. Zgodnie ze stanem faktycznym domniemanie doręczenia postanowienia z dnia 10 marca 2010 r., nastąpiło w dniu 2 kwietnia 2010 r. zatem sprzeciw wniesiony zaskarżoną decyzją nadaną do wysłania odwołującym w dniu 12 kwietnia 2010 r. jest skuteczny. Dlatego też zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 i 5 ustawy Prawo budowlane i art. 42, 43 i 44 K.p.a., organ II instancji uznał za bezzasadny. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli A. i .P. H. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, względnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię art. 30 ust. 2, ust. 5 i ust. 6 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że sprzeciw może być wniesiony po upływie 30 dniowego terminu od zgłoszenia, w związku z okolicznością, iż remont dachu może mieć wpływ na sąsiedni segment, zaistnienia konieczności uzupełnienia w takim wypadku zawiadomienia jak i skutecznego wniesienia postanowienia o uzupełnieniu zgłoszenia pomimo jego niedoręczenia stronie, jak i że jego wniesienie powoduje skutek przerwania biegu terminu ustawowego, - naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 42, 43 i 44 K.p.a. poprzez wykonanie doręczeń korespondencji w sposób niezgodny z trybem przewidzianym w tych przepisach. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, iż w swoim zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych wskazali zarówno rodzaj jak i zakres robót, a także termin wykonania prac, oraz podali telefon kontaktowy, dopełnili zatem obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W terminie 30 dni od zawiadomienia tj. do 25 marca 2010 r. organ administracji nie wypowiedział się w przedmiocie remontu, nie doręczył skarżącym decyzji ani postanowienia i nie skontaktował się ze skarżącymi telefonicznie. W tym też dniu zakończyło się postępowanie administracyjne wywołane wniesionym zawiadomieniem. Wniosek taki skarżący wywodzą z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego, który stanowi, że do wykonywania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Zdaniem skarżących decyzja o wyrażeniu sprzeciwu musi być doręczona stronie na piśmie, tylko wtedy bowiem wywołuje skutek prawny. Na poparcie powyższego skarżący przywołali orzeczenia sądów administracyjnych. Zdaniem skarżących doręczenie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia w trybie art. 42, 43 i 44 K.p.a. jest nieskuteczne i nie wywołało skutków prawnych. W aktach sprawy brak jest dowodów, iż doręczenie zostało dokonane w sposób przewidziany w podanych wyżej przepisach. Dlatego też sprzeciw organu jest niedopuszczalny i spóźniony. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja nie narusza przepisów prawa proceduralnego, ani materialnego. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Spór między stroną, a organem dotyczy terminu, w jakim organy administracji architektoniczno – budowlanej mogą skutecznie wnieść sprzeciw do zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 5 prawa budowlanego. Z przepisu tego wynika, iż organ może wnieść - w drodze decyzji – sprzeciw w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Stosownie zaś do art. 30 ust. 2 zd. 3 tej ustawy w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nie uzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. W niniejszej sprawie A i P. H. złożyli we właściwym organie zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w dniu 23 lutego 2010 r. Od następnego dnia zaczął biec 30 dniowy termin na wniesienie ewentualnego sprzeciwu lub wydanie postanowienia o uzupełnieniu złożonego zgłoszenia. Prezydenta Miasta [...] wydając w dniu 10 marca 2010 r. postanowienie o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia i wysyłając go w tym samym dniu do wnioskodawców, zachował wskazany wyżej 30 - dniowy termin. W takiej sytuacji termin na wniesienie sprzeciwu rozpoczyna bieg od dnia od upływu wyznaczonego w tym postanowieniu terminu, liczonego od dnia jego skutecznego doręczenia stronie. Natomiast w przypadku niemożności doręczenia pisma, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Skoro zatem strona, mimo dwukrotnego awizowania: w dniu 12 marca i 24 marca 2010 r. nie odebrała przesyłki, w myśl art. 44 § 4 K.p.a. domniemanie jej doręczenia nastąpiło w dniu 26 marca 2010 r. (błędnie podany w zaskarżonej decyzji jak 2 kwietnia 2010 r.) i wyznaczony 7 dniowy termin na uzupełnienie zgłoszenia upływał 2 kwietnia 2010 r. Od tego dnia należy liczyć 30 dniowy termin na wniesienie sprzeciwu. W przedmiotowej sprawie sprzeciw wniesiony decyzją Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 7 kwietnia 2010 r. nie naruszał w żadnej mierze terminu o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, natomiast do jego wydania organ był zobowiązany w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia. Gdyby przyjąć za skarżącymi, iż termin 30 dni, dany organowi na wniesienie sprzeciwu jest terminem nie na wydanie decyzji (załatwienie sprawy), a jej doręczenie zainteresowanym, oznaczałoby to w istocie znaczne jego skrócenie, bowiem organ musiałby od danego mu czasu odliczyć czas na dotarcie przesyłki do adresata, zapewne wraz z ewentualnym awizem. Załatwienie sprawy byłoby więc często nierealne. Oznaczałoby to bądź fikcyjną kontrolę nad prawidłowością zgłoszenia bądź nadmierne, "z ostrożności" wnoszenie sprzeciwu (por. wyrok NSA w Łodzi z 21 sierpnia 2007 r., II SA/Łd 536/07). Odnosząc się do zarzutów skarżących naruszenia art. 42, 43 i 44 K.p.a., Sąd wyjaśnia, iż w postępowaniu administracyjnym wyróżnia się doręczenia właściwe i doręczenie zastępcze. Doręczenie właściwe ma miejsce wtedy gdy pismo adresat odbiera osobiście (art. 42 K.p.a.). Gdy adresat jest nieobecny pod wskazanym przez siebie adresem, pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania (art. 43 K.p.a.). W sytuacji, gdy nie jest możliwe odebranie pisma przez jedną z osób w ww. przepisie, w pierwszej kolejności pozostawia się zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie właściwej gminy (art. 44 § 1 i 2 K.p.a.). Przedstawiona powyżej kolejność i sposób doręczania pism musi być zachowana aby doręczenie było prawidłowe. Podstawy do zastosowania przepisów art. 44 K.p.a. zachodzą dopiero po ustaleniu, że nie można dokonać doręczenia właściwego (art. 42) ani doręczenia zstępczego (art. 43). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż zostały spełnione przesłanki obowiązywania domniemania doręczenia pisma ustanowione w art. 44 § 4 K.p.a. Należy też podkreślić, że przy doręczaniu pism pierwszeństwo mają przepisy K.p.a., które nie przewidują dodatkowo informowania telefonicznie strony o wydaniu lub wysłaniu decyzji lub postanowienia. Ponadto należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zgłoszenie skarżących o zamiarze wykonania robót budowlanych określone jako cyt. "wymiana pokrycia dachu jednorodzinnego z papy na dachówkę" jest nie wystarczające, nie wskazuje bowiem sposobu i zakresu wykonania tych robót. Zasadnie więc wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia zgłoszenia w tym zakresie. Następnie zaś jak już wcześniej wskazano, wydane w sprawie postanowienie i sprzeciw, doręczone zostały zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.