II SA/Sz 619/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2018 r. pozostawiającego wniosek D. P. o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a uchylić zarządzenie D. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną od wydanego przez WSA w Szczecinie w dniu 16 listopada 2017 r. wyroku oddalającego jego skargę na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Do skargi kasacyjnej załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 31 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez własnoręczne podpisanie przez skarżącego formularza złożonego do akt sprawy lub wypełnienie, podpisanie i odesłanie formularza PPF załączonego do wezwania, w terminie 7 dni, od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Odpis wezwania został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 lutego 2018 r. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik ponownie przesłał formularz PPF bez własnoręcznego podpisu skarżącego. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że stosownie do art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie D. P. nie uzupełnił braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie podpisał go. Z powyższych względów, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. Pismem z dnia 27 marca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw od ww. zarządzenia starszego referendarza sądowego, wnosząc o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Do sprzeciwu załączono oryginał formularza PPF, podpisanego przez skarżącego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, wbrew stanowisku starszego referendarza sądowego, braki formalne wniosku zostały uzupełnione, zaś formularz PPF z własnoręcznym podpisem skarżącego został przesłany do Sądu. W ocenie wnoszącego sprzeciw, złożenie do akt kserokopii tego formularza, potwierdzoną za zgodność z oryginałem, znajduje uzasadnienie prawne i jest dopuszczalne na podstawie art. 48 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Należy wyjaśnić, że w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. – w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie lub zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Ponadto wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, który określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). W rezultacie powyższego, zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, brak było podstaw prawnych do wzywania skarżącego, działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez własnoręczne podpisanie przez skarżącego formularza złożonego do akt sprawy lub wypełnienie, podpisanie i odesłanie formularza PPF załączonego do wezwania, w sytuacji gdy przedłożony na formularzu, wraz ze skargą kasacyjną, wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowiący kserokopię poświadczoną przez profesjonalnego pełnomocnika za zgodność z oryginałem zawiera podpis skarżącego. Sąd podziela tym samym stanowisko pełnomocnika skarżącego, zawarte w uzasadnieniu sprzeciwu, że złożenie do akt kserokopii przedmiotowego formularza, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, zawierającej podpis wnioskodawcy, jest dopuszczalne na podstawie art. 48 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że zamiast oryginału strona może złożyć w sądzie odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do wydania zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia braku formalnego przedmiotowego wniosku w zakreślonym w wezwaniu terminie. W tej sytuacji należało stosownie do regulacji 260 § 1 p.p.s.a. zmienić zaskarżone zarządzenie poprzez jego uchylenie w celu merytorycznego rozpoznania przez starszego referendarza sądowego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.